ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 3 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก

เลือกพันธุ์มันสำปะหลังอย่างไร: หลักเลือกพันธุ์ให้เหมาะกับไร่

พันธุ์มันสำปะหลังที่ปลูกในไทย หลักเลือกพันธุ์ให้ตรงกับดิน อายุเก็บเกี่ยว และแหล่งท่อนพันธุ์ที่ปลอดโรค

ทำเมื่อไหร่: ก่อนปลูก 1–3 เดือน ปรับปรุงล่าสุด

สรุปสั้น

  • ไม่มีพันธุ์ที่ดีที่สุดสำหรับทุกไร่ เลือกตามดิน อายุที่จะขุด และตลาดที่จะขาย
  • แหล่งท่อนพันธุ์สำคัญกว่าชื่อพันธุ์ ท่อนจากแปลงที่มีโรคใบด่างจะพาโรคเข้าไร่ทันที
  • ไร่ใหญ่ควรปลูก 2–3 พันธุ์ เพื่อกระจายความเสี่ยงจากโรค แมลง และสภาพอากาศ

หลักเลือกพันธุ์ 5 ข้อ

  1. ท่อนพันธุ์สะอาด ปลอดโรค ขอดูแปลงต้นพันธุ์ก่อนซื้อ ต้นต้องไม่มีใบด่าง ใบหงิก หรือยอดเป็นพุ่ม ถ้าไม่แน่ใจ ซื้อจากแปลงที่หน่วยงานรัฐตรวจรับรอง (บท โรคมันสำปะหลัง)
  2. เหมาะกับดิน บางพันธุ์ให้ผลผลิตสูงเมื่อดินดี แต่ตกมากในดินทรายจัด ถามผลผลิตจริงจากเพื่อนบ้านที่ดินคล้ายกัน
  3. อายุเก็บเกี่ยวที่ตั้งใจ ถ้าต้องขุดเร็วราว 8 เดือน ควรใช้พันธุ์ที่ลงหัวเร็ว ถ้าขุด 10–12 เดือน เลือกพันธุ์ผลผลิตและแป้งสูง
  4. เปอร์เซ็นต์แป้ง ถ้าขายโรงแป้ง ราคาขึ้นกับแป้ง ถ้าทำมันเส้น น้ำหนักแห้งสำคัญ
  5. ทรงต้น ต้นตรง แตกกิ่งสูงหรือไม่แตกกิ่ง ดูแลง่าย ใช้เครื่องจักรสะดวก และได้ลำต้นสำหรับทำพันธุ์ต่อมากกว่า

พันธุ์ที่ปลูกกันมากในประเทศไทย

ตารางนี้ใช้เป็นจุดเริ่มต้นเท่านั้น ลักษณะพันธุ์จริงขึ้นกับพื้นที่และการดูแล ข้อมูลล่าสุดและพันธุ์ใหม่ (รวมถึงพันธุ์ที่ทนทานโรคใบด่าง) สอบถามได้ที่ศูนย์วิจัยพืชไร่ระยอง กรมวิชาการเกษตร หรือสำนักงานเกษตรอำเภอ

พันธุ์หน่วยงานที่พัฒนาจุดเด่นที่รู้จักกันทั่วไป
เกษตรศาสตร์ 50มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร่วมกับ CIATปลูกแพร่หลายที่สุดในไทย ปรับตัวได้กว้าง ผลผลิตและแป้งดี
ระยอง 72กรมวิชาการเกษตรผลผลิตหัวสดสูง ปรับตัวได้ดีในหลายพื้นที่
ระยอง 9กรมวิชาการเกษตรเปอร์เซ็นต์แป้งสูง
ห้วยบง 80มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ร่วมกับมูลนิธิสถาบันพัฒนามันสำปะหลังแห่งประเทศไทยผลผลิตและเปอร์เซ็นต์แป้งสูง
ระยอง 60กรมวิชาการเกษตรลงหัวเร็ว เหมาะกับการเก็บเกี่ยวอายุสั้น
เรื่องโรคใบด่าง

พันธุ์ส่งเสริมเดิมส่วนใหญ่ยังไม่ต้านทานโรคใบด่างมันสำปะหลังได้สมบูรณ์ ในพื้นที่ที่โรคระบาด วิธีป้องกันที่ได้ผลที่สุดคือใช้ท่อนพันธุ์สะอาดจากแหล่งที่ตรวจแล้ว และใช้พันธุ์ที่หน่วยงานรัฐแนะนำสำหรับพื้นที่นั้น ห้ามนำท่อนพันธุ์จากแปลงที่เป็นโรคไปปลูกต่อ

ซื้อท่อนพันธุ์: ดูอะไรบ้าง

  • ต้นแม่อายุราว 8–12 เดือน ลำต้นสมบูรณ์ เนื้อในสีขาวครีมสด ไม่แห้ง ไม่ช้ำ
  • ไม่มีเพลี้ยแป้งเกาะ ไม่มีรอยหนอนเจาะ และไม่มีตาแห้ง
  • ต้นพันธุ์ตัดมาไม่นาน (ดูรอยตัดที่ยังสด) เก็บในที่ร่ม
  • ขอชื่อพันธุ์และแปลงที่มาให้ชัดเจน จดไว้ เพื่อเทียบผลผลิตในปีต่อไป

รายละเอียดการเลือกต้น ตัด และเก็บรักษาท่อนพันธุ์อยู่ในบท ท่อนพันธุ์

ทำแปลงพันธุ์ของตัวเอง

ไร่ที่ปลูกทุกปีควรแบ่งพื้นที่ส่วนหนึ่งเป็นแปลงขยายพันธุ์ คัดต้นที่แข็งแรงและไม่มีอาการโรคไว้ทำพันธุ์ต่อ เดินตรวจแปลงพันธุ์บ่อยกว่าแปลงปกติ และถอนต้นที่มีอาการใบด่างทิ้งทันที วิธีนี้ช่วยลดต้นทุนซื้อท่อนพันธุ์ และควบคุมคุณภาพได้เอง

แหล่งอ้างอิง

  1. กรมวิชาการเกษตร. ข้อมูลพันธุ์มันสำปะหลังรับรองและพันธุ์แนะนำ (ศูนย์วิจัยพืชไร่ระยอง).
  2. มูลนิธิสถาบันพัฒนามันสำปะหลังแห่งประเทศไทย. ข้อมูลพันธุ์มันสำปะหลังและคำแนะนำการปลูก.
  3. Howeler, R.H. (ed.) (2011). The Cassava Handbook. CIAT. (บทพันธุ์และการผลิตท่อนพันธุ์)
  4. Legg, J.P. et al. (2015). Cassava virus diseases: biology, epidemiology, and management. Advances in Virus Research 91: 85–142.