บทที่ 15 · ช่วงที่ 5 เก็บเกี่ยวและขาย
ต้นทุนปลูกมันสำปะหลังต่อไร่ และวิธีคำนวณกำไร จุดคุ้มทุน
รายการต้นทุนปลูกมันสำปะหลังต่อไร่ วิธีคิดกำไร ผลผลิตคุ้มทุน และเครื่องคำนวณที่ใส่ตัวเลขของไร่ตัวเองได้
สรุปสั้น
- จดต้นทุนทุกรายการต่อไร่ รวมค่าแรงตัวเองและค่าที่ดิน จึงจะรู้กำไรจริง
- ตัวเลขที่ทำให้กำไรเปลี่ยนมากที่สุดคือผลผลิตต่อไร่ ต้นทุนส่วนใหญ่จ่ายเท่าเดิมไม่ว่าผลผลิตจะได้เท่าไร
- รู้ “ผลผลิตคุ้มทุน” ก่อนปลูก จะตัดสินใจเรื่องปุ๋ย น้ำ และการดูแลได้ง่ายขึ้น
ต้นทุนมีอะไรบ้าง
ต้นทุนการปลูกมันแบ่งได้เป็น 2 ส่วน ส่วนแรกจ่ายเท่าเดิมไม่ว่าจะได้ผลผลิตเท่าไร เช่น เตรียมดิน ท่อนพันธุ์ ปลูก ปุ๋ย วัชพืช และค่าที่ดิน ส่วนที่สองเพิ่มตามผลผลิต เช่น ค่าขุดและค่าขนส่งที่คิดเป็นรายตัน
เพราะส่วนแรกเป็นต้นทุนส่วนใหญ่ ไร่ที่ได้ผลผลิตสูงกว่าจึงมีต้นทุนต่อกิโลกรัมต่ำกว่ามาก การประหยัดด้วยการตัดปุ๋ยหรือปล่อยวัชพืช มักทำให้ผลผลิตลดลงมากกว่าเงินที่ประหยัดได้
ผลผลิตคุ้มทุน: ตัวเลขที่ควรรู้ก่อนปลูก
ผลผลิตคุ้มทุน (ตัน/ไร่) = ต้นทุนรวมต่อไร่ ÷ ราคาขาย (บาท/กก.) ÷ 1,000
ตัวอย่าง: ต้นทุน 7,300 บาท/ไร่ ราคา 2.50 บาท/กก. → ต้องได้อย่างน้อย 7,300 ÷ 2.5 ÷ 1,000 ≈ 2.9 ตัน/ไร่ จึงจะไม่ขาดทุน ทุกตันที่ได้เกินจากนี้คือกำไร หักเพียงค่าขุดและค่าขนส่งของตันนั้น
ก่อนจ่ายเงินเพิ่มกับปุ๋ย น้ำ หรือการดูแล ให้ถามว่า “ต้องได้ผลผลิตเพิ่มกี่กิโลกรัมจึงคุ้ม” เช่น จ่ายเพิ่ม 500 บาท/ไร่ ที่ราคา 2.50 บาท/กก. ต้องได้หัวมันเพิ่มอย่างน้อย 200 กก./ไร่ ถ้าทำได้ คือคุ้ม
เพิ่มกำไรได้จากตรงไหน
| จุดที่ทำได้ | ผลต่อกำไร | บทที่เกี่ยวข้อง |
|---|---|---|
| ท่อนพันธุ์ดี ปลูกซ่อมครบ ได้ต้นเต็มไร่ | เพิ่มจำนวนต้น ซึ่งเป็นตัวคูณแรกของผลผลิต | ท่อนพันธุ์ · วิธีปลูกและระยะปลูก |
| กำจัดวัชพืชให้ทันใน 4 เดือนแรก | ป้องกันผลผลิตหายมากที่สุด | กำจัดวัชพืช |
| ใส่ปุ๋ยตามค่าดิน ถูกเวลา ถูกที่ | ได้ผลผลิตมากขึ้นต่อเงินค่าปุ๋ยเท่าเดิม | ปุ๋ยและธาตุอาหาร |
| ขุดตรงหน้าแล้ง หัวสะอาด ส่งเร็ว | ได้เปอร์เซ็นต์แป้งและราคาเต็ม ไม่ถูกหัก | เก็บเกี่ยวและขาย |
| ทำแปลงพันธุ์เอง | ลดค่าท่อนพันธุ์ และควบคุมโรคได้ | เลือกพันธุ์ |
จดบันทึกทุกฤดู
ไร่ที่จดตัวเลขทุกปีจะรู้ว่าอะไรได้ผลจริงในดินของตัวเอง ควรจดอย่างน้อย: วันปลูก พันธุ์ แหล่งท่อนพันธุ์ ระยะปลูก ปุ๋ยสูตรและอัตรา วันกำจัดวัชพืช ฝนทิ้งช่วง ปัญหาโรคแมลง วันขุด ผลผลิต เปอร์เซ็นต์แป้ง ราคาขาย และต้นทุนทุกรายการ
ข้อมูลต้นทุนการผลิตเฉลี่ยของประเทศ ดูได้จากสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) ซึ่งเผยแพร่ต้นทุนการผลิตมันสำปะหลังเป็นรายปี ใช้เทียบกับตัวเลขของไร่ตัวเองได้
แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.). ต้นทุนการผลิตมันสำปะหลังโรงงาน (สถิติรายปี).
- Howeler, R.H. (ed.) (2011). The Cassava Handbook. CIAT. (บทเศรษฐศาสตร์การผลิต)