ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 15 · ช่วงที่ 5 เก็บเกี่ยวและขาย

ต้นทุนปลูกมันสำปะหลังต่อไร่ และวิธีคำนวณกำไร จุดคุ้มทุน

รายการต้นทุนปลูกมันสำปะหลังต่อไร่ วิธีคิดกำไร ผลผลิตคุ้มทุน และเครื่องคำนวณที่ใส่ตัวเลขของไร่ตัวเองได้

ทำเมื่อไหร่: ก่อนปลูกและหลังขาย ปรับปรุงล่าสุด

สรุปสั้น

  • จดต้นทุนทุกรายการต่อไร่ รวมค่าแรงตัวเองและค่าที่ดิน จึงจะรู้กำไรจริง
  • ตัวเลขที่ทำให้กำไรเปลี่ยนมากที่สุดคือผลผลิตต่อไร่ ต้นทุนส่วนใหญ่จ่ายเท่าเดิมไม่ว่าผลผลิตจะได้เท่าไร
  • รู้ “ผลผลิตคุ้มทุน” ก่อนปลูก จะตัดสินใจเรื่องปุ๋ย น้ำ และการดูแลได้ง่ายขึ้น

ต้นทุนมีอะไรบ้าง

ต้นทุนการปลูกมันแบ่งได้เป็น 2 ส่วน ส่วนแรกจ่ายเท่าเดิมไม่ว่าจะได้ผลผลิตเท่าไร เช่น เตรียมดิน ท่อนพันธุ์ ปลูก ปุ๋ย วัชพืช และค่าที่ดิน ส่วนที่สองเพิ่มตามผลผลิต เช่น ค่าขุดและค่าขนส่งที่คิดเป็นรายตัน

เพราะส่วนแรกเป็นต้นทุนส่วนใหญ่ ไร่ที่ได้ผลผลิตสูงกว่าจึงมีต้นทุนต่อกิโลกรัมต่ำกว่ามาก การประหยัดด้วยการตัดปุ๋ยหรือปล่อยวัชพืช มักทำให้ผลผลิตลดลงมากกว่าเงินที่ประหยัดได้

เครื่องคำนวณต้นทุนและกำไรต่อไร่

ตัวเลขที่ใส่ไว้เป็น ตัวอย่างสมมติ เพื่อให้เห็นวิธีคิดเท่านั้น ให้แก้เป็นตัวเลขจริงของไร่คุณ ไม่มีการเก็บข้อมูล

ผลผลิตคุ้มทุน: ตัวเลขที่ควรรู้ก่อนปลูก

ผลผลิตคุ้มทุน (ตัน/ไร่) = ต้นทุนรวมต่อไร่ ÷ ราคาขาย (บาท/กก.) ÷ 1,000

ตัวอย่าง: ต้นทุน 7,300 บาท/ไร่ ราคา 2.50 บาท/กก. → ต้องได้อย่างน้อย 7,300 ÷ 2.5 ÷ 1,000 ≈ 2.9 ตัน/ไร่ จึงจะไม่ขาดทุน ทุกตันที่ได้เกินจากนี้คือกำไร หักเพียงค่าขุดและค่าขนส่งของตันนั้น

ใช้ตัวเลขนี้ตัดสินใจ

ก่อนจ่ายเงินเพิ่มกับปุ๋ย น้ำ หรือการดูแล ให้ถามว่า “ต้องได้ผลผลิตเพิ่มกี่กิโลกรัมจึงคุ้ม” เช่น จ่ายเพิ่ม 500 บาท/ไร่ ที่ราคา 2.50 บาท/กก. ต้องได้หัวมันเพิ่มอย่างน้อย 200 กก./ไร่ ถ้าทำได้ คือคุ้ม

เพิ่มกำไรได้จากตรงไหน

จุดที่ทำได้ผลต่อกำไรบทที่เกี่ยวข้อง
ท่อนพันธุ์ดี ปลูกซ่อมครบ ได้ต้นเต็มไร่เพิ่มจำนวนต้น ซึ่งเป็นตัวคูณแรกของผลผลิตท่อนพันธุ์ · วิธีปลูกและระยะปลูก
กำจัดวัชพืชให้ทันใน 4 เดือนแรกป้องกันผลผลิตหายมากที่สุดกำจัดวัชพืช
ใส่ปุ๋ยตามค่าดิน ถูกเวลา ถูกที่ได้ผลผลิตมากขึ้นต่อเงินค่าปุ๋ยเท่าเดิมปุ๋ยและธาตุอาหาร
ขุดตรงหน้าแล้ง หัวสะอาด ส่งเร็วได้เปอร์เซ็นต์แป้งและราคาเต็ม ไม่ถูกหักเก็บเกี่ยวและขาย
ทำแปลงพันธุ์เองลดค่าท่อนพันธุ์ และควบคุมโรคได้เลือกพันธุ์

จดบันทึกทุกฤดู

ไร่ที่จดตัวเลขทุกปีจะรู้ว่าอะไรได้ผลจริงในดินของตัวเอง ควรจดอย่างน้อย: วันปลูก พันธุ์ แหล่งท่อนพันธุ์ ระยะปลูก ปุ๋ยสูตรและอัตรา วันกำจัดวัชพืช ฝนทิ้งช่วง ปัญหาโรคแมลง วันขุด ผลผลิต เปอร์เซ็นต์แป้ง ราคาขาย และต้นทุนทุกรายการ

ข้อมูลต้นทุนการผลิตเฉลี่ยของประเทศ ดูได้จากสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) ซึ่งเผยแพร่ต้นทุนการผลิตมันสำปะหลังเป็นรายปี ใช้เทียบกับตัวเลขของไร่ตัวเองได้

แหล่งอ้างอิง

  1. สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.). ต้นทุนการผลิตมันสำปะหลังโรงงาน (สถิติรายปี).
  2. Howeler, R.H. (ed.) (2011). The Cassava Handbook. CIAT. (บทเศรษฐศาสตร์การผลิต)