ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 4 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก

ปลูกมันสำปะหลังต้นฝน: ปฏิทินงานทั้งปี เดือนไหนทำอะไร

ปฏิทินงานไร่มันที่ปลูกต้นฝน (เมษายน–พฤษภาคม) เรียงเป็นรายเดือน ตั้งแต่เตรียมดิน ปลูก ใส่ปุ๋ย กำจัดวัชพืช จนขุดขายในหน้าแล้งถัดไป

ทำเมื่อไหร่: ปลูก เม.ย.–พ.ค. ปรับปรุงล่าสุด

สรุปสั้น

  • ปลูกเมื่อฝนต้นฤดูตกจนดินชื้น ราวเมษายน–พฤษภาคม เป็นฤดูที่ปลูกกันมากที่สุด
  • งานหนักอยู่ช่วงมิถุนายน–สิงหาคม: กำจัดวัชพืชและใส่ปุ๋ยให้ทันขณะฝนดี
  • ขุดได้ในหน้าแล้งถัดไป ราวกุมภาพันธ์–เมษายน ช่วงที่แป้งสูง ก่อนฝนแรกของปีใหม่

เหมาะกับใคร

ปลูกต้นฝนเหมาะกับพื้นที่ส่วนใหญ่ ต้นมันได้ฝนต่อเนื่องหลายเดือนตั้งแต่ยังเล็ก จึงตั้งตัวและสร้างใบได้เร็ว และอายุ 10–12 เดือนตรงกับหน้าแล้งพอดี ทำให้ขุดได้แป้งดี ข้อที่ต้องรับมือคือ วัชพืชขึ้นเร็วมาก ตั้งแต่เดือนแรก และในดินระบายน้ำเลว ฝนหนักช่วงแรกอาจทำให้ท่อนพันธุ์เน่า จึงควรยกร่อง (บท เตรียมดิน)

ภาพรวมทั้งปี

เดือนเม.ย.พ.ค.มิ.ย.ก.ค.ส.ค.ก.ย.ต.ค.พ.ย.ธ.ค.ม.ค.ก.พ.มี.ค.เม.ย.
ฤดูกาล ฝนเริ่ม หน้าฝน หนาว แล้ง ร้อน แล้ง
ปลูก ปลูกเมื่อดินชื้น
ต้นมันทำอะไร งอก สร้างใบ เริ่มสร้างหัว ใบและลำต้นโตเร็ว ขยายหัว สะสมแป้ง ทิ้งใบ แป้งสูง
กำจัดวัชพืช ช่วงวิกฤต ฝนดี หญ้าขึ้นเร็ว
ใส่ปุ๋ยเม็ด ดินชื้น
โรคและแมลง ฝนชุก: ระวังน้ำขัง ใบไหม้ แล้ง: เพลี้ยแป้ง ไรแดง
ขุดขาย ขุด แป้งดี

เลื่อนตารางซ้ายขวาได้บนมือถือ · เดือนเป็นค่าโดยประมาณ ฝนแต่ละปีและแต่ละพื้นที่มาเร็วช้าต่างกัน ให้ดูฝนจริงในพื้นที่ประกอบ

เดือนไหน ทำอะไร

ก.พ.–มี.ค. ก่อนปลูก

ยังไม่ได้ปลูก

  • เก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ (บท ดินและพื้นที่)
  • หาแหล่งท่อนพันธุ์ที่สะอาด ปลอดโรค จองไว้ล่วงหน้า (บท เลือกพันธุ์)
  • ถ้ามีชั้นดินดาน ไถระเบิดดินดานตอนดินยังแห้ง

มี.ค.–เม.ย. ก่อนปลูก 2–8 สัปดาห์

ยังไม่ได้ปลูก

  • เมื่อฝนแรกทำให้ดินไถได้ ไถดะ ตากดิน 7–15 วัน แล้วไถแปร
  • ดินระบายน้ำช้า ยกร่อง (บท เตรียมดิน)
  • ถ้าหว่านพืชปุ๋ยสด ต้องเริ่มเร็วกว่านี้ราว 2 เดือน

เม.ย.–พ.ค. วันปลูก

ท่อนพันธุ์แตกรากและแตกตา ภายในราว 2 สัปดาห์

  • ตัดท่อนพันธุ์ ปลูกภายใน 1–2 วันหลังตัด (บท ท่อนพันธุ์)
  • ปลูกเมื่อดินชื้นจริง ปักตรง ตาชี้ขึ้น ลึกราว 2 ใน 3 ของท่อน (บท วิธีปลูกและระยะปลูก)
  • ถ้าใช้สารคุมวัชพืชก่อนงอก พ่นหลังปลูกทันทีขณะดินชื้น

พ.ค.–มิ.ย. อายุ 0–1 เดือน

ใบชุดแรกเริ่มสังเคราะห์แสง ต้นยังเล็ก

  • ตรวจการงอกหลังปลูก 2–3 สัปดาห์ ปลูกซ่อมให้เสร็จภายใน 1 เดือน
  • วัชพืชเริ่มขึ้นเร็ว กำจัดครั้งที่ 1 เมื่อราว 1 เดือน (บท กำจัดวัชพืช)

มิ.ย.–ก.ค. อายุ 1–3 เดือน

เริ่มสร้างหัว จำนวนหัวต่อต้นถูกกำหนดในช่วงนี้

  • ใส่ปุ๋ยเม็ด ขณะดินชื้น ฝังข้างต้นแล้วกลบ ดินทรายแบ่งใส่ 2 ครั้ง (บท ปุ๋ยและธาตุอาหาร)
  • กำจัดวัชพืชครั้งที่ 2
  • เดินตรวจโรคใบด่างทุก 2 สัปดาห์ พบแล้วถอนทำลายทันที (บท โรคมันสำปะหลัง)

ส.ค.–ต.ค. อายุ 3–6 เดือน

ใบและลำต้นโตเร็วที่สุด ทรงพุ่มชิดกัน

  • กำจัดวัชพืชครั้งสุดท้ายถ้าทรงพุ่มยังไม่ชิด หลังจากนั้นถอนเฉพาะต้นที่สูงพ้นทรงพุ่ม
  • ฝนชุก: ดูทางระบายน้ำ ระวังหัวเน่าและโรคใบไหม้ ไม่เดินในแปลงตอนใบเปียก
  • ไม่ใส่ปุ๋ยไนโตรเจนเพิ่มในช่วงนี้

พ.ย.–ม.ค. อายุ 6–9 เดือน

หมดฝน หัวขยายและสะสมแป้งเร็ว

  • เข้าหน้าแล้ง: เดินตรวจยอดและใต้ใบ หาเพลี้ยแป้งและไรแดง (บท แมลงศัตรูมันสำปะหลัง)
  • พบเป็นจุด ตัดยอดที่มีเพลี้ยไปทำลาย ไม่พ่นสารทั้งแปลงโดยไม่จำเป็น

ก.พ.–เม.ย. อายุ 9–12 เดือน

ทิ้งใบ พักตัว แป้งในหัวสูง

  • ขุดขาย อายุ 10–12 เดือน ให้เสร็จก่อนฝนแรกของปีใหม่ ซึ่งทำให้แป้งตก (บท เก็บเกี่ยวและขาย)
  • ขุดแล้วส่งโรงงานภายใน 1–2 วัน
  • คัดลำต้นที่สมบูรณ์ ไม่มีโรค ไว้ทำพันธุ์รอบใหม่
ถ้าฝนต้นฤดูมาช้า

อย่ารีบปลูกในดินแห้งเพื่อให้ตรงปฏิทิน รอให้ฝนตกจนดินชื้นลึกพอ งานทุกอย่างหลังจากนั้นเลื่อนตามวันปลูกจริง ถ้าเลื่อนไปมาก ใช้ตัวคำนวณท้ายหน้านี้

ปลูกช่วงอื่น? ดู ปฏิทินปลูกข้ามแล้ง ซึ่งลำดับงานต่างจากหน้านี้

ปลูกไม่ตรงเดือนในตาราง? คำนวณวันที่จากวันปลูกของคุณ

ใส่วันที่ปลูกจริง ระบบจะเลื่อนวันของแต่ละงานให้ตรงกับไร่ของคุณ ข้อมูลไม่ถูกส่งออกจากเครื่อง

แหล่งอ้างอิง

  1. กรมวิชาการเกษตร. คำแนะนำการปลูกมันสำปะหลัง ฤดูปลูกและการดูแลรักษา.
  2. Alves, A.A.C. (2002). Cassava botany and physiology. ใน Cassava: Biology, Production and Utilization. CABI.
  3. Sriroth, K. et al. (1999). Cassava starch granule structure–function properties: influence of time and conditions at harvest on four cultivars of cassava starch. Carbohydrate Polymers 38: 161–170.