ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 8 · ช่วงที่ 3 ดูแล

เตรียมต้นมังคุดหลังเก็บเกี่ยว: เร่งแตกใบอ่อน อายุใบยอด 9–12 สัปดาห์ และพ่นปุ๋ยทางใบ

หลังเก็บเกี่ยวต้องทำอะไรให้ต้นพร้อมออกดอก เร่งใบอ่อนด้วยยูเรียหรือไทโอยูเรียอย่างไร ทำไมอายุใบยอดต้องได้ 9–12 สัปดาห์ และต้นโทรมฟื้นอย่างไร

ทำเมื่อไหร่: หลังเก็บเกี่ยว ส.ค.–ก.ย. ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • ใบอ่อนชุดหลังเก็บเกี่ยวคือยอดที่จะออกดอกปีหน้า ควรให้แตกอย่างน้อย 1 ชุดในช่วง ส.ค.–ก.ย. [1]
  • ยอดที่พร้อมชักนำดอกต้องมีใบอายุ 9–15 สัปดาห์ ยอดอายุน้อยกว่า 9 สัปดาห์ไม่ตอบสนอง ยอดอายุเกิน 15 สัปดาห์มักแตกใบอ่อนแทนดอก [2]
  • เร่งใบอ่อนด้วยยูเรีย 100–200 กรัม/น้ำ 20 ลิตร ถ้ายอดแตกน้อยกว่า 5% [2]

ทำไมต้องเตรียมต้น

การเตรียมต้นให้พร้อมสำหรับการออกดอกเป็นหัวใจของการเพิ่มผลผลิตมังคุด เกษตรกรบางส่วนยังพบปัญหามังคุดออกดอกปีเว้นปี [1] ปัจจัยสำคัญมี 3 ข้อ [2]

  1. ต้นสมบูรณ์ ใบหนาแน่นสมดุลกับโครงสร้างต้น ใบเขียวเข้มเป็นมัน ต้องรักษาใบอ่อนทุกชุดให้อยู่ในสภาพดี ร่วมกับใส่ปุ๋ยเหมาะสม [2]
  2. อายุตายอดเหมาะสม 9–15 สัปดาห์ จึงต้องคุมการแตกใบอ่อนด้วยการตัดแต่งกิ่งและใส่ปุ๋ยหลังเก็บเกี่ยว ให้ใบอ่อนออก ส.ค.–ก.ย. [2]
  3. จัดการน้ำถูกต้อง ต้นสมบูรณ์ ใบยอดอายุ 9–12 สัปดาห์ ผ่านแล้งต่อเนื่อง 21–30 วัน แล้วได้น้ำถูกวิธี จะออกดอก [2] (บท ชักนำการออกดอกและน้ำ)

งานหลังเก็บเกี่ยว

  • ตัดแต่งกิ่ง ตัดปลายกิ่งที่ประสานกันออก และตัดกิ่งย่อยภายในบางส่วนให้โปร่ง ช่วยลดปัญหาแตกใบอ่อนและออกดอกช้าในปีต่อไป [1] (บท ตัดแต่งและควบคุมทรงพุ่ม)
  • ใส่ปุ๋ย ตามขนาดทรงพุ่ม (บท ปุ๋ยมังคุด)
  • ปกติต้นที่ตัดแต่งและใส่ปุ๋ยแล้วจะแตกใบอ่อนราวเดือน ส.ค. แต่ต้นที่ไว้ผลมากเกินไปในฤดูที่ผ่านมามักไม่ค่อยแตก หรือแตกช้า จนอายุตายอดน้อยกว่า 9 สัปดาห์เมื่อเข้าหน้าแล้ง การออกดอกจึงล่าช้าออกไป [1]

กระตุ้นการแตกใบอ่อน

วิธีอัตราต่อน้ำ 20 ลิตรข้อควรรู้
ยูเรีย (46-0-0)100–200 กรัมพ่นให้ทั่วต้น ไม่ต้องผสมสารจับใบ [1] งานทดสอบใช้เมื่อยอดแตกใบอ่อนน้อยกว่า 5% ของยอดทั้งหมด [2]
ไทโอยูเรีย20–40 กรัม + น้ำตาลเด็กซ์โตรส 600 กรัมใบอ่อนแตกภายใน 7 วัน เร็วและสม่ำเสมอกว่ายูเรีย แต่เป็นพิษต่อพืชสูง ทำให้ใบแก่ร่วงราว 2–15% ใช้เฉพาะต้นที่ค่อนข้างสมบูรณ์แต่ไม่แตกใบอ่อนหลังใส่ปุ๋ยหรือพ่นยูเรียแล้ว ถ้าความชื้นต่ำ อุณหภูมิสูง ลดความเข้มข้นลง [1]
เอกสารศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี [1]

บำรุงใบอ่อนด้วยปุ๋ยทางใบ

ช่วงใบอ่อนกำลังพัฒนา การพ่นปุ๋ยทางใบสูตร "ทางด่วน" ช่วยให้ใบใหญ่ สมบูรณ์ และพร้อมออกดอกเร็วขึ้น ถ้าใบอ่อนแตกค่อนข้างช้า ใช้เร่งให้ใบแก่และเขียวเข้มเป็นมันได้ พ่นช่วงใบเพสลาด สัปดาห์ละครั้ง 1–2 ครั้ง [1]

สูตรทางด่วน (ผสมน้ำ 20 ลิตร)ปริมาณ
น้ำตาลเด็กซ์โตรสหรือน้ำตาลกลูโคส600 กรัม
ปุ๋ยเกล็ด 15-30-15 หรือ 10-20-30 ที่มีธาตุรอง60 กรัม
กรดฮิวมิก20 มล.
สารป้องกันกำจัดเชื้อรา และสารจับใบตามฉลาก
ผสมกรดฮิวมิกในน้ำก่อน ตามด้วยปุ๋ยเกล็ด คนให้เข้ากัน แล้วจึงใส่น้ำตาล สารป้องกันเชื้อรา และสารจับใบ ตามลำดับ [1]

งานทดสอบของกรมวิชาการเกษตรใช้วิธีคล้ายกันในสัปดาห์ที่ 11–12 หลังเก็บเกี่ยว ถ้าใบชุดใหม่เล็กกว่าชุดเก่าและสีไม่สด: 15-30-15 หรือ 20-20-20 ที่มีธาตุรอง 60 กรัม ร่วมกับกรดฮิวมิก 20 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตร [2]

รักษาใบอ่อน

ใบอ่อนที่แตกออกมาใหม่ถูกศัตรูพืชหลายชนิดทำลาย ทำให้ความสมบูรณ์ของต้นลดลง ที่สำคัญคือเพลี้ยไฟ หนอนชอนใบ หนอนกินใบ โรคใบจุด โรคขอบใบไหม้ และโรคจากสาหร่าย [1]

แหล่งอ้างอิง

  1. ชมภู จันที (ศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี). เทคโนโลยีเพื่อเริ่มต้นฤดูกาลผลิตใหม่ปี 2564: มังคุด. เผยแพร่โดยสำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดจันทบุรี. opsmoac.go.th ↗
  2. กรมวิชาการเกษตร. รายงานผลงานเรื่องเต็มการทดลองที่สิ้นสุด: ทดสอบและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตมังคุดต้นฤดูในภาคตะวันออก (แปลงเกษตรกร จันทบุรีและตราด ตุลาคม 2559–กันยายน 2562). doa.go.th ↗