ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 5 · ช่วงที่ 2 ปลูก

ปลูกมังคุด: เลือกต้นกล้า ระยะปลูก ผังปลูก ยกโคก ยกร่อง และร่มเงาต้นเล็ก

เลือกต้นกล้ามังคุดแบบไหน ปลูกระยะเท่าไร ไร่ละกี่ต้น ที่ลุ่มต้องยกโคกหรือยกร่องอย่างไร ขุดหลุมหรือปลูกแบบนั่งแท่น และพรางแสงต้นเล็กอย่างไร

ทำเมื่อไหร่: ต้นฤดูฝน ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • เลือกต้นกล้าจากเมล็ดที่แข็งแรง รากสมบูรณ์ไม่ขดงอ อายุไม่น้อยกว่า 2 ปี หรือสูงกว่า 30 ซม. [1]
  • ระยะปลูก 8 × 8 ถึง 10 × 10 เมตร ได้ 16–25 ต้น/ไร่ [1][2]
  • ที่ลุ่มน้ำขังไม่มาก ยกโคกสูง 1–1.5 เมตร ถ้าน้ำขังมาก ยกร่องสันกว้างไม่น้อยกว่า 6 เมตร ช่วยลดเนื้อแก้วยางไหล [1][2]

เลือกต้นกล้า

มังคุดในไทยมีพันธุ์เดียว เมล็ดเจริญจากเนื้อเยื่อของต้นแม่โดยไม่ได้รับการผสมพันธุ์ ต้นกล้าจากเมล็ดจึงไม่กลายพันธุ์ [1]

  • ต้นกล้าแข็งแรง ระบบรากสมบูรณ์ ไม่ขดงอ [1]
  • อายุไม่น้อยกว่า 2 ปี หรือสูงกว่า 30 ซม. [1]
  • ถ้าใช้ต้นกล้าขนาดใหญ่ ให้ตัดดินและรากที่ขดออก หรือผ่าถุงตรงก้นถุงออก [1]

เตรียมพื้นที่

สภาพพื้นที่วิธีเตรียม
ที่ดอนไถพรวนปรับพื้นที่ให้เรียบ ถ้ามีน้ำขังให้ขุดร่องระบายน้ำ [1][2]
ที่ลุ่ม น้ำขังไม่มากนำดินมาเทกองตามผังปลูก สูงราว 1–1.5 เมตร แล้วปลูกบนสันกลางกองดิน เรียกว่ายกโคกปลูก หรือเนินหลังเต่า [1][2]
ที่ลุ่ม น้ำขังมากยกร่องสวน สันร่องกว้างไม่น้อยกว่า 6 เมตร ร่องน้ำกว้าง 1.5 เมตร ลึก 1 เมตร มีระบบระบายน้ำเข้าออกได้ดี [1][2]
การระบายน้ำที่ดีช่วยลดปัญหาเนื้อแก้วยางไหล [1][2]
แบบยกร่องสวนสำหรับที่ลุ่มน้ำขังมาก สันร่องกว้างอย่างน้อย 6 เมตร ร่องน้ำกว้าง 1.5 เมตร ลึก 1 เมตร ต้นมังคุดปลูกกลางสันร่อง แบบยกร่องสวน สันร่อง ≥ 6 เมตร ร่องน้ำ กว้าง 1.5 ม. ลึก 1 ม. ร่องน้ำ
ขนาดตามคู่มือภาคใต้ตอนบนของกรมวิชาการเกษตร [2] และข้อมูลรายสินค้ามังคุด จังหวัดพังงา [1]

ระยะปลูกและผังปลูก

  • สี่เหลี่ยมจัตุรัส หรือสามเหลี่ยมด้านเท่า ระยะ 8 × 8 หรือ 10 × 10 เมตร [1]
  • แถวกว้างต้นชิด ระยะ 8 × 3 หรือ 10 × 5 เมตร [1] สวนที่จะใช้เครื่องจักรแทนแรงงาน เว้นระหว่างแถวให้กว้างพอให้เครื่องจักรเข้าทำงาน แต่ให้ระยะระหว่างต้นชิดขึ้น [2]
  • จำนวนต้น ราว 16–25 ต้น/ไร่ ระยะ 10 × 10 เมตรได้ 16 ต้น/ไร่ [1][2]
  • เมื่อต้นโตจนบังแสงกัน ตัดต้นเว้นต้น หรือตัดต้นในแนวทแยงมุม เพื่อให้ระยะห่างกว้างขึ้น [1]

คำนวณจำนวนต้นต่อไร่จากระยะปลูก

วิธีปลูก

วิธีเหมาะกับข้อดีและข้อควรรู้
ขุดหลุมปลูกพื้นที่ค่อนข้างแห้งแล้ง ยังไม่มีระบบน้ำดินในหลุมช่วยเก็บความชื้นได้ดีขึ้น [1]
ปลูกแบบนั่งแท่น หรือยกโคน (ไม่ขุดหลุม)พื้นที่ฝนตกชุกระบายน้ำดี น้ำไม่ขังโคนต้น ต้นโตเร็วกว่าการขุดหลุม แต่ต้องวางระบบน้ำก่อนปลูก [1]

ให้ปุ๋ยตอนเตรียมหลุมหรือวัสดุปลูก หลังปลูกให้น้ำสม่ำเสมอโดยดูความชื้นของผิวดิน [1] (บท ดูแลต้นเล็กก่อนให้ผล)

ร่มเงาต้นเล็ก

มังคุดมีถิ่นกำเนิดในป่าเขตร้อนชื้น ทนร่มเงาได้ ต้นที่ปลูกใหม่อ่อนแอต่อแดดจัดมากกว่าต้นโต ใบไหม้ได้ง่าย [1]

  • ช่วงแรกปลูกควรมีร่มเงา ใช้วัสดุธรรมชาติช่วยพรางแสง หรือปลูกต้นไม้โตเร็วระหว่างแถวมังคุด เช่น กล้วย [1]
  • พื้นที่แดดจัดและความชื้นต่ำ ต้องสร้างร่มเงาให้จนต้นตั้งตัว ควบคู่กับให้น้ำอย่างเพียงพอ [1]

แหล่งอ้างอิง

  1. สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดพังงา (2568). ข้อมูลเพื่อการวางแผนพัฒนาการเกษตรรายสินค้า (มังคุด) ประจำปีงบประมาณ 2568 เอกสารเลขที่ 5/2568. opsmoac.go.th ↗
  2. สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 7 กรมวิชาการเกษตร (2567). คู่มือการผลิตพืชรายได้สุทธิสูงในพื้นที่ภาคใต้ตอนบน บทที่ 4 มังคุด หน้า 22–29. doa.go.th ↗