บทที่ 16 · ช่วงที่ 5 เก็บเกี่ยวและขาย
ต้นทุนสวนมังคุดต่อไร่ ราคาในฤดูและนอกฤดู และวิธีคำนวณกำไร
ต้นทุนสวนมังคุดต่อไร่ต่อปีเท่าไร ผลผลิตเฉลี่ยกี่กิโลกรัม ราคามังคุดในฤดู คัดขนาด และนอกฤดูต่างกันแค่ไหน และเครื่องคำนวณที่ใส่ตัวเลขของสวนตัวเองได้
สรุปสั้น
- ข้อมูลศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรนครศรีธรรมราช (2566) จากมังคุดอายุ 20–30 ปี: ผลผลิต 1,000 กก./ไร่/ปี ต้นทุน 9,215 บาท/ไร่/ปี [1]
- ราคาต่างกันมาก: ในฤดูคละขนาด 25 บาท/กก. คัดขนาด 40 บาท/กก. นอกฤดู 120 บาท/กก. รายได้สุทธิในฤดู 30,785 บาท/ไร่ นอกฤดู 110,785 บาท/ไร่ [1]
- มังคุดเริ่มออกดอกเมื่อปลูกได้ราว 7–8 ปี ปีแรก ๆ จึงเป็นช่วงลงทุน [2]
ช่วงลงทุนก่อนให้ผล
- ต้นกล้า 16–25 ต้น/ไร่ บวกต้นสำหรับปลูกซ่อม (บท ต้นกล้า ผังปลูก และวิธีปลูก)
- เตรียมพื้นที่ ยกโคกหรือยกร่องสวนในที่ลุ่ม
- แหล่งน้ำและระบบน้ำ สวน 1 ไร่ควรเตรียมแหล่งน้ำราว 700–900 ลูกบาศก์เมตร [2] (บท พื้นที่ ภูมิอากาศ ดิน และน้ำ)
- ร่มเงาต้นเล็ก วัสดุพรางแสงหรือกล้วยระหว่างแถว (บท ดูแลต้นเล็กก่อนให้ผล)
- ดูแล 7–8 ปีแรก น้ำ ปุ๋ย วัชพืช ก่อนเริ่มออกดอก และได้ผลผลิตเต็มที่เมื่ออายุราว 12 ปีขึ้นไป [2]
ต้นทุนและรายได้จากเอกสารของกรมวิชาการเกษตร
| รายการ | ในฤดู | นอกฤดู |
|---|---|---|
| ผลผลิต (กก./ไร่/ปี) | 1,000 | |
| ราคา (บาท/กก.) | คละขนาด 25 คัดขนาด 40 | 120 |
| รายได้ (บาท/ไร่/ปี) | 40,000 | 120,000 |
| ต้นทุนการผลิต (บาท/ไร่/ปี) | 9,215 | |
| รายได้สุทธิ (บาท/ไร่/ปี) | 30,785 | 110,785 |
งานทดสอบในภาคตะวันออกปี 2561/62 ที่ตราด วิธีแนะนำมีต้นทุน 6,417 บาท/ไร่ เกษตรกรใช้ 5,981 บาท/ไร่ ทั้งสองวิธีคุ้มค่าการลงทุนไม่แตกต่างกันทางสถิติในปีหลัง ๆ [3] ตัวเลขเหล่านี้เป็นข้อมูลของงานวิจัยในปีนั้น ราคาจริงขึ้นกับปี ตลาด และคุณภาพผล
คำนวณต้นทุนและกำไร
เพิ่มกำไรได้จากตรงไหน
| จุดที่ทำได้ | ผลต่อกำไร | บทที่เกี่ยวข้อง |
|---|---|---|
| ชักนำดอกให้เร็ว ทำมังคุดต้นฤดู | ราคาสูงกว่ากลางฤดู 3–6 เท่า [3] | ชักนำการออกดอกและน้ำ |
| คัดขนาดก่อนขาย | ในฤดูคัดขนาดได้ 40 บาท/กก. เทียบคละ 25 บาท/กก. [1] | เก็บเกี่ยว คัดเกรด และหลังเก็บเกี่ยว |
| ตัดแต่งทรงพุ่มต้นใหญ่ | ผลหนักขึ้นและสัดส่วนผลที่ขายได้ราคาสูงขึ้นในงานวิจัย | ตัดแต่งและควบคุมทรงพุ่ม |
| ป้องกันเพลี้ยไฟช่วงดอกและผลอ่อน | ลดผิวขี้กลาก ได้เกรดดีขึ้น | เพลี้ยไฟมังคุด |
| น้ำสม่ำเสมอ ระบายน้ำดี | ลดผลเนื้อแก้วยางไหลที่ตกเกรด | เนื้อแก้ว ยางไหล และยางตกใน |
แหล่งอ้างอิง
- สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 7 กรมวิชาการเกษตร (2567). คู่มือการผลิตพืชรายได้สุทธิสูงในพื้นที่ภาคใต้ตอนบน บทที่ 4 มังคุด หน้า 22–29. doa.go.th ↗
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดพังงา (2568). ข้อมูลเพื่อการวางแผนพัฒนาการเกษตรรายสินค้า (มังคุด) ประจำปีงบประมาณ 2568 เอกสารเลขที่ 5/2568. opsmoac.go.th ↗
- กรมวิชาการเกษตร. รายงานผลงานเรื่องเต็มการทดลองที่สิ้นสุด: ทดสอบและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตมังคุดต้นฤดูในภาคตะวันออก (แปลงเกษตรกร จันทบุรีและตราด ตุลาคม 2559–กันยายน 2562). doa.go.th ↗