ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 7 · ช่วงที่ 3 ดูแล

ปุ๋ยมังคุด: คำนวณปุ๋ยจากเส้นผ่าศูนย์กลางทรงพุ่ม ปุ๋ยหลังเก็บเกี่ยว ก่อนออกดอก และช่วงผลโต

ใส่ปุ๋ยมังคุดสูตรอะไร ต้นละกี่กิโลกรัม คิดจากเส้นผ่าศูนย์กลางทรงพุ่มอย่างไร ใส่หลังเก็บเกี่ยว ก่อนออกดอก และหลังติดผลเมื่อไหร่

ทำเมื่อไหร่: หลังเก็บเกี่ยว ก่อนออกดอก หลังติดผล ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • ปุ๋ยมังคุดคิดจากเส้นผ่าศูนย์กลางทรงพุ่ม: ปุ๋ยเคมี (กก./ต้น) = 1/3 ของเส้นผ่าศูนย์กลาง (เมตร) ปุ๋ยคอกราว 4 เท่า เช่น ทรงพุ่ม 10 เมตร ใส่ปุ๋ยเคมี 3 กก. ปุ๋ยคอกราว 40 กก. [1][2]
  • ปีละ 3 ช่วงหลัก: หลังเก็บเกี่ยวสูตรเสมอ ก่อนออกดอกสูตรฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมสูง และหลังติดผลสูตรโพแทสเซียมสูง [1][3]
  • ถ้าวิเคราะห์ดินและใบได้ ให้ใส่ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ [2]

คิดปริมาณปุ๋ยจากทรงพุ่ม

วัดความกว้างของทรงพุ่มผ่านลำต้น (เส้นผ่าศูนย์กลาง) เป็นเมตร แล้วคิดดังนี้ [1][2]

ทรงพุ่มกว้าง (เมตร)ปุ๋ยเคมีต่อรอบ (กก./ต้น) = กว้าง ÷ 3ปุ๋ยคอก (กก./ต้น) ≈ กว้าง × 4
3112
6224
9336
103.340
12448
ตัวอย่างในเอกสารศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี: ทรงพุ่ม 10 เมตร ใส่ปุ๋ยเคมี 3 กก. ปุ๋ยคอกราว 40 กก. [2]

หว่านให้ทั่วใต้ทรงพุ่ม งานทดสอบของกรมวิชาการเกษตรแบ่งปริมาณปุ๋ยเคมีแต่ละรอบเป็น 2 ครั้ง [1]

ส่งดินตรวจได้ที่ไหน

ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้

ปุ๋ยตลอดรอบปีของต้นที่ให้ผล

ช่วงปุ๋ยปริมาณ
หลังเก็บเกี่ยวปุ๋ยคอก ร่วมกับ 15-15-15 หรือ 16-16-16ปุ๋ยคอก 4 เท่าของเส้นผ่าศูนย์กลางทรงพุ่ม ปุ๋ยเคมี 1/3 ของเส้นผ่าศูนย์กลาง แบ่ง 2 ครั้ง [1] ข้อมูลจังหวัดพังงาใช้ปุ๋ยอินทรีย์ 20–50 กก./ต้น [4]
ใบชุดใหม่ สัปดาห์ที่ 11–12 หลังเก็บเกี่ยวปุ๋ยทางใบ 15-30-15 หรือ 20-20-20 ที่มีธาตุรอง + กรดฮิวมิก (เฉพาะใบเล็กหรือสีไม่สด)ปุ๋ย 60 กรัม + กรดฮิวมิก 20 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตร [1]
เตรียมออกดอก สัปดาห์ที่ 14–16 หลังเก็บเกี่ยว8-24-24 (หรือ 9-24-24 หรือ 13-13-21)1/3 ของเส้นผ่าศูนย์กลางทรงพุ่ม แบ่ง 2 ครั้ง [1] ภาคตะวันออกใช้ 2–3 กก./ต้น [2]
หลังติดผล (สัปดาห์ที่ 8 หลังออกดอก หรือ 4 สัปดาห์หลังดอกบาน)13-13-21 หรือ 12-12-17+21/3 ของเส้นผ่าศูนย์กลางทรงพุ่ม [1] ข้อมูลจังหวัดพังงาใช้ 2–3 กก./ต้น 3–4 สัปดาห์หลังติดผล [4]
ตามวิธีแนะนำในงานทดสอบมังคุดต้นฤดูภาคตะวันออก กรมวิชาการเกษตร [1]

คู่มือภาคใต้ตอนบนสรุปไว้ว่า ควรให้ปุ๋ยอินทรีย์อย่างน้อยปีละครั้งหลังเก็บเกี่ยว และปุ๋ยเคมีปีละ 2 ครั้ง: หลังเก็บเกี่ยวสูตรเสมอ เช่น 15-15-15 และหลังออกดอกสูตรโพแทสเซียมสูง เช่น 12-12-17 หรือ 13-13-21 [3]

ต้นแตกใบอ่อนราว 1 เดือนหลังใส่ปุ๋ย จึงชะลอการใส่ปุ๋ยทางดินได้ถึงเดือน ก.ค. เพื่อคุมให้ใบอ่อนออกในเดือน ส.ค.–ก.ย. [2] (บท เตรียมต้นและใบอ่อน)

คุมจำนวนผลต่อต้น

ต้นที่ไว้ผลมากเกินไปในฤดูที่ผ่านมาจะไม่ค่อยสมบูรณ์ แตกใบอ่อนช้าหรือไม่แตก [2] งานทดสอบของกรมวิชาการเกษตรให้คุมปริมาณผลในสัปดาห์ที่ 6 หลังออกดอก: ถ้ามีผลมากกว่า 50% ของยอดทั้งหมด ใส่ปุ๋ยยูเรีย 3–5 กก./ต้น เพื่อให้ผลร่วงบางส่วน [1] อีกทางคือคุมจำนวนดอกตั้งแต่ตอนชักนำดอกด้วยการจัดการน้ำ (บท ชักนำการออกดอกและน้ำ)

ต้นโทรมหลังให้ผลมาก

ต้นที่ใบซีด ใบกร้าน ไม่สดใส เพราะติดผลมากเกินไปหรือขาดการดูแล ศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรีแนะนำ [2]

  • คลุกปุ๋ยเม็ดด้วยกรดฮิวมิก 30 มล. ต่อปุ๋ย 1 กก. ก่อนหว่าน หรือใช้ฮิวมิกชนิดเม็ด 200–500 กรัม/ต้น หว่านพร้อมปุ๋ย [2]
  • กระตุ้นรากด้วยการคลุมเศษซากพืชใต้ทรงพุ่ม หรือละลาย 15-30-15 ที่มีธาตุรอง 60 กรัม กับกรดฮิวมิก 100 มล. ในน้ำ 20 ลิตร ราดใต้ทรงพุ่มให้ทั่ว สัปดาห์ละครั้ง 2–3 ครั้ง [2]
  • ถ้ายังไม่ฟื้น พ่นปุ๋ยทางใบสูตร "ทางด่วน" 1–2 ครั้ง (บท เตรียมต้นและใบอ่อน)

แหล่งอ้างอิง

  1. กรมวิชาการเกษตร. รายงานผลงานเรื่องเต็มการทดลองที่สิ้นสุด: ทดสอบและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตมังคุดต้นฤดูในภาคตะวันออก (แปลงเกษตรกร จันทบุรีและตราด ตุลาคม 2559–กันยายน 2562). doa.go.th ↗
  2. ชมภู จันที (ศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี). เทคโนโลยีเพื่อเริ่มต้นฤดูกาลผลิตใหม่ปี 2564: มังคุด. เผยแพร่โดยสำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดจันทบุรี. opsmoac.go.th ↗
  3. สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 7 กรมวิชาการเกษตร (2567). คู่มือการผลิตพืชรายได้สุทธิสูงในพื้นที่ภาคใต้ตอนบน บทที่ 4 มังคุด หน้า 22–29. doa.go.th ↗
  4. สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดพังงา (2568). ข้อมูลเพื่อการวางแผนพัฒนาการเกษตรรายสินค้า (มังคุด) ประจำปีงบประมาณ 2568 เอกสารเลขที่ 5/2568. opsmoac.go.th ↗