บทที่ 6 · ช่วงที่ 2 ปลูก
ดูแลมังคุดต้นเล็ก: น้ำ ปุ๋ยตามขนาดทรงพุ่ม ร่มเงา ตัดแต่ง และคุมวัชพืช 4–5 ปีแรก
มังคุดต้นเล็กให้น้ำเท่าไร ใส่ปุ๋ยกี่กิโลกรัมตามขนาดทรงพุ่ม คุมวัชพืชและปลูกพืชคลุมดินอย่างไร และกี่ปีจึงเริ่มออกดอก
สรุปสั้น
- มังคุดเริ่มออกดอกเมื่อปลูกได้ราว 7–8 ปี และให้ผลผลิตเต็มที่เมื่ออายุราว 12 ปีขึ้นไป [1]
- ต้นอายุ 1–5 ปี ให้น้ำ 80–120 ลิตร/ต้น ทุก 3–4 วัน ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ 10–20 กก./ต้น/ปี ร่วมกับปุ๋ยเคมีสูตรเสมอ [1]
- 4–5 ปีแรกวัชพืชขึ้นเร็วเพราะระยะปลูกห่าง ใช้พืชแซม พืชคลุมดิน และวัสดุคลุมดินช่วย [1]
น้ำและปุ๋ยตามอายุ
| อายุต้น | การให้น้ำ | การให้ปุ๋ย |
|---|---|---|
| หลังปลูก | ให้น้ำสม่ำเสมอ ดูความชื้นของผิวดิน | ให้ตอนเตรียมหลุมปลูกหรือวัสดุปลูก |
| 1–2 ปี | 80–120 ลิตร/ต้น ทุก 3–4 วัน | ปุ๋ยอินทรีย์หมักดี 10–20 กก./ต้น/ปี ร่วมกับปุ๋ยเคมีสูตรเสมอ น้ำหนัก 1/3 ของขนาดทรงพุ่ม |
| 2–5 ปี | 80–120 ลิตร/ต้น ทุก 3–4 วัน | ปุ๋ยอินทรีย์หมักดี 10–20 กก./ต้น/ปี ร่วมกับปุ๋ยเคมีสูตรเสมอ น้ำหนัก 1/3 ของขนาดทรงพุ่ม |
วัดความกว้างทรงพุ่มเป็นเมตร แล้วหารด้วย 3 ได้เป็นกิโลกรัมปุ๋ยเคมีต่อต้น เช่น ทรงพุ่มกว้าง 6 เมตร ใส่ปุ๋ย 6 ÷ 3 = 2 กก. [1] วิธีคิดนี้ใช้ต่อเนื่องเมื่อต้นให้ผลแล้ว (บท ปุ๋ยมังคุด)
ร่มเงาและแดด
ต้นที่ปลูกใหม่อ่อนแอต่อแดดจัด ใบไหม้ได้ง่าย ช่วงแรกจึงควรมีร่มเงา จะใช้วัสดุธรรมชาติพรางแสง หรือปลูกกล้วยระหว่างแถวก็ได้ [1] อุณหภูมิสูงกว่า 35 °C ทำให้ใบไหม้ และต้นเล็กทนร้อนได้น้อยกว่าต้นโต [1]
ตัดแต่งต้นเล็ก
มังคุดต้นเล็กตัดแต่งเฉพาะกิ่งด้านล่างให้สูงจากพื้นดินราว 50 ซม. และกิ่งที่ซ้อนทับกันจนแน่นทึบออก [1] การตัดแต่งต้นที่ให้ผลแล้วอยู่ในบท ตัดแต่งและควบคุมทรงพุ่ม
วัชพืชในสวนมังคุด
วัชพืชที่หนาแน่นแย่งธาตุอาหาร เป็นแหล่งสะสมโรค และเป็นแหล่งอาหารของแมลงศัตรู วัชพืชที่พบมีทั้งชนิดใบแคบ เช่น หญ้าปากควาย หญ้าตีนกา หญ้าคา ใบกว้าง เช่น สาบม่วง สาบแร้งสาบกา และกก เช่น แห้วหมู [1]
- ก่อนปลูก ไถพลิกหน้าดิน กำจัดวัชพืชในพื้นที่ให้หมด เก็บหัว เหง้า ไหล ของวัชพืช และตอไม้ออก หลังปลูกคลุมโคนด้วยฟางข้าวหรือเศษใบไม้แห้ง ช่วยกันวัชพืชงอกและรักษาความชื้น [1]
- ต้นยังเล็ก 4–5 ปีแรก ต้นโตช้าและระยะปลูกห่าง วัชพืชจึงขึ้นเร็ว [1]
- ปลูกพืชแซม หรือพืชคลุมดิน เช่น ถั่วพร้า ถั่วขอ โดยต้องดูแลไม่ให้ถั่วขึ้นพันต้นมังคุด [1]
- ใช้วัสดุคลุมดิน เช่น ฟางข้าว ใบหญ้าคา หญ้าแฝก แกลบ เศษซากวัชพืช [1]
- ตัดหรือถากระหว่างแถวและระหว่างต้น ก่อนวัชพืชออกดอก [1]
- ถ้าใช้สารกำจัดวัชพืช พ่นก่อนวัชพืชออกดอกและสูงไม่เกิน 30 ซม. ตอนลมสงบ ใส่หัวครอบกันละอองปลิวไปถูกใบและต้นมังคุด: ไกลโฟเสต 48% SL อัตรา 150–200 มล. หรือกลูโฟสิเนต-แอมโมเนียม 15% SL อัตรา 200 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตร [1]
- ต้นมีทรงพุ่มแผ่กว้างแล้ว วัชพืชลดลงเอง ตัดหรือถากปีละ 1–2 ครั้ง และคลุมโคนด้วยเศษซากวัชพืช แกลบ หรือฟางข้าว [1]
เอกสารของจังหวัดพังงาระบุพาราควอตไว้เป็นสารกำจัดวัชพืชทางเลือกด้วย [1] แต่พาราควอตเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4 ห้ามผลิต นำเข้า มีไว้ครอบครอง หรือใช้ ตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2563 [2] จึงไม่ควรใช้
แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดพังงา (2568). ข้อมูลเพื่อการวางแผนพัฒนาการเกษตรรายสินค้า (มังคุด) ประจำปีงบประมาณ 2568 เอกสารเลขที่ 5/2568. opsmoac.go.th ↗
- ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง บัญชีรายชื่อวัตถุอันตราย (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2563 ลงวันที่ 15 พฤษภาคม 2563 มีผล 1 มิถุนายน 2563 (พาราควอตและคลอร์ไพริฟอสเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4).