บทที่ 4 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
ปฏิทินสวนมังคุดภาคใต้: งานรายเดือน ใบอ่อน ออกดอก ดูแลผล และเก็บเกี่ยวช่วงฝน
สวนมังคุดชุมพร สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช พังงาต้องทำอะไรในแต่ละเดือน ดอกออกเมื่อไหร่ เก็บเกี่ยวช่วงไหน และรับมือฝนช่วงผลแก่อย่างไร
สรุปสั้น
- ภาคใต้ตอนบนเก็บเกี่ยวมังคุดในฤดูราว มิ.ย.–ส.ค. [1] งานทดสอบของกรมวิชาการเกษตรระบุภาคใต้เก็บเกี่ยว ก.ค.–ก.ย. ช้ากว่าภาคตะวันออก 1–2 เดือน [2]
- หลังเก็บเกี่ยวเร่งใบอ่อน รักษาใบ ใส่ปุ๋ยเตรียมดอกช่วงปลายฝน แล้วให้ต้นผ่านแล้งก่อนให้น้ำชักนำดอก [1]
- ผลแก่ตรงกับฤดูฝน จึงเสี่ยงเนื้อแก้วยางไหล น้ำต้องสม่ำเสมอและดินต้องระบายน้ำดี [1][3]
ภาพรวมทั้งปี
เดือนเป็นค่าโดยประมาณ ฝนแต่ละปีและแต่ละพื้นที่มาเร็วช้าต่างกัน ให้ดูฝนจริงในพื้นที่ประกอบ
เดือนไหน ทำอะไร
มิ.ย.–ก.ย. ฤดูฝน
ผลแก่ เก็บเกี่ยว
- ทยอยเก็บราว 11–12 สัปดาห์หลังติดผล ที่ระยะสายเลือดเป็นอย่างน้อย ใช้ไม้สอยไม่ให้ผลร่วงหล่นกระแทก (บท เก็บเกี่ยว คัดเกรด และหลังเก็บเกี่ยว)
- ฝนชุกช่วงผลใกล้แก่เสี่ยงเนื้อแก้วยางไหล (บท เนื้อแก้ว ยางไหล และยางตกใน)
- ตรวจเพลี้ยแป้งใต้กลีบเลี้ยง (บท เพลี้ยแป้ง หนอน และไร)
ส.ค.–ก.ย. ฤดูฝน
หลังเก็บเกี่ยว
- ตัดแต่งกิ่งหลังเก็บเกี่ยว (บท ตัดแต่งและควบคุมทรงพุ่ม)
- ใส่ปุ๋ยคอก และปุ๋ยสูตรเสมอ เช่น 15-15-15 (บท ปุ๋ยมังคุด)
- กำจัดวัชพืช คลุมโคนด้วยเศษซากพืช
ก.ย.–ต.ค. ฤดูฝน
แตกใบอ่อน
- ชักนำใบอ่อนด้วยการพ่นปุ๋ยยูเรียให้ทั่วทรงพุ่ม (บท เตรียมต้นและใบอ่อน)
- ป้องกันโรคใบจุด หนอนกินใบ และเพลี้ยไฟที่ใบอ่อน (บท เพลี้ยแป้ง หนอน และไร)
- หนอนกินใบอ่อนที่ระบาด ก.ย.–ต.ค. ซึ่งเป็นใบชุดสุดท้ายก่อนออกดอก ทำให้ตาดอกและผลผลิตลดลง [3]
พ.ย.–ธ.ค. ปลายฝน
ใบพัฒนา
- พ่นปุ๋ยทางใบ 15-30-15 หรือ 20-20-20 บำรุงใบให้ทั่วทรงพุ่ม [1]
- รอให้ใบยอดอายุ 9–12 สัปดาห์ (บท เตรียมต้นและใบอ่อน)
ธ.ค.–ม.ค. ปลายฝน ถึงแล้ง
เตรียมออกดอก
- ราว 1 เดือนก่อนออกดอก ใส่ 8-24-24 หรือ 9-24-24 หรือ 13-13-21 หว่านให้ทั่วทรงพุ่ม [1] (บท ปุ๋ยมังคุด)
ม.ค.–ก.พ. แล้ง
ชักนำดอก
- ปล่อยให้ผ่านช่วงแล้งจนก้านใบระหว่างข้อสุดท้ายของยอดแสดงอาการเหี่ยว แล้วให้น้ำครั้งแรก 35–40 มม. ต่อมาทุก 7–10 วัน 17.5–20 มม. จนออกดอกมากกว่าหรือเท่ากับ 15% ของยอดทั้งหมด [1] (บท ชักนำการออกดอกและน้ำ)
ก.พ.–มี.ค. แล้ง
ออกดอก
- เฝ้าระวังเพลี้ยไฟ (บท เพลี้ยไฟมังคุด)
- จัดการน้ำเพื่อคุมปริมาณดอก สัปดาห์แรกหลังออกดอกให้น้ำอย่างสม่ำเสมอทุกวัน [1]
เม.ย.–มิ.ย. ร้อน ถึงต้นฝน
ผลโต
- ป้องกันเพลี้ยไฟและเพลี้ยแป้ง (บท เพลี้ยแป้ง หนอน และไร)
- คุมปริมาณผลต่อต้นให้เหมาะสม ใส่ 13-13-21 หรือ 12-12-17 ให้น้ำสม่ำเสมอ [1] (บท ปุ๋ยมังคุด)
ปฏิทินในฤดูของคู่มือภาคใต้ตอนบน [1] แสดงดอกออกราว ก.พ.–มี.ค. ผลพัฒนา เม.ย.–มิ.ย. เก็บเกี่ยว มิ.ย.–ส.ค. และแตกใบอ่อนราว ก.ย.–ต.ค. ฝนในภาคใต้ฝั่งอ่าวไทยกับฝั่งอันดามันมาไม่พร้อมกัน ให้ดูฝนจริงในพื้นที่และใช้อายุใบยอดเป็นหลัก วันในเครื่องคำนวณหลังช่วงใบอ่อนเป็นค่าประมาณจากอายุใบยอด 9–12 สัปดาห์
ปลูกช่วงอื่น? ดู ปฏิทินมังคุดภาคตะวันออก ซึ่งลำดับงานต่างจากหน้านี้
นับวันทำงานจากวันเก็บเกี่ยวรุ่นสุดท้ายของสวนคุณ
ใส่วันเก็บเกี่ยวรุ่นสุดท้ายจริง ระบบจะเลื่อนวันของแต่ละงานให้ตรงกับไร่ของคุณ ข้อมูลไม่ถูกส่งออกจากเครื่อง
แหล่งอ้างอิง
- สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 7 กรมวิชาการเกษตร (2567). คู่มือการผลิตพืชรายได้สุทธิสูงในพื้นที่ภาคใต้ตอนบน บทที่ 4 มังคุด หน้า 22–29. doa.go.th ↗
- กรมวิชาการเกษตร. รายงานผลงานเรื่องเต็มการทดลองที่สิ้นสุด: ทดสอบและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตมังคุดต้นฤดูในภาคตะวันออก (แปลงเกษตรกร จันทบุรีและตราด ตุลาคม 2559–กันยายน 2562). doa.go.th ↗
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดพังงา (2568). ข้อมูลเพื่อการวางแผนพัฒนาการเกษตรรายสินค้า (มังคุด) ประจำปีงบประมาณ 2568 เอกสารเลขที่ 5/2568. opsmoac.go.th ↗