ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 2 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก

พื้นที่ปลูกมังคุด: อุณหภูมิ ฝน ความลาดเอียง ดิน pH และแหล่งน้ำที่ต้องมี

มังคุดต้องการอากาศร้อนชื้นแบบไหน ฝนปีละเท่าไร ดินแบบไหน pH เท่าไร ต้องเตรียมน้ำไว้กี่ลูกบาศก์เมตรต่อไร่ และพื้นที่แบบไหนเสี่ยงเนื้อแก้ว

ทำเมื่อไหร่: ก่อนปลูก ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • อากาศร้อนชื้น 25–35 °C ฝนมากกว่า 2,000 มม./ปี กระจายดี แล้งต่อเนื่องไม่เกิน 3 เดือน [1]
  • ดินร่วนหรือร่วนปนทราย ระบายน้ำดี หน้าดินลึกกว่า 50 ซม. pH 5.5–6.5 [1][2]
  • ต้องมีแหล่งน้ำ: เตรียมน้ำไว้ราว 700–900 ลูกบาศก์เมตรต่อไร่สำหรับหน้าแล้ง [2]

ภูมิอากาศ

ปัจจัยค่าที่เหมาะสมข้อจำกัด
อุณหภูมิ25–35 °C [1][2]ต่ำกว่า 20 °C โตช้า ต่ำกว่า 5 °C ต้นตาย สูงกว่า 35 °C ใบไหม้ ต้นโตทนร้อนได้ดีกว่าต้นเล็ก [2]
ฝนมากกว่า 2,000 มม./ปี กระจายดี แล้งต่อเนื่องน้อยกว่า 3 เดือน [1]ชอบน้ำมาก ต้องให้น้ำเสริมช่วงหน้าแล้ง [2]
ความชื้นสัมพัทธ์มากกว่า 70–80% [1]อากาศแห้งทำให้ใบไหม้ โตช้า [2]
แสงราว 50% ของแสงแดดปกติ [2]ต้นเล็กอ่อนแอต่อแดดจัด ต้องพรางแสง [2]
คู่มือภาคใต้ตอนบน กรมวิชาการเกษตร [1] และข้อมูลรายสินค้ามังคุด จังหวัดพังงา [2]

พื้นที่

  • ความสูง 0–650 เมตรจากระดับน้ำทะเล [1]
  • ความลาดเอียง 1–3% ดีที่สุด ไม่ควรเกิน 15% [1] ที่ลาดเล็กน้อยระบายน้ำเร็ว ช่วยลดเนื้อแก้วยางไหลของผลที่เก็บช่วงฝน ส่วนที่ลาดชันมากดินพังทลายและทำงานยาก [2]
  • น้ำ ใกล้แหล่งน้ำ ไม่มีน้ำท่วมขัง [1] มังคุดทนน้ำขังได้ดีกว่าไม้ผลอื่น แต่ควรเลี่ยง เพราะต้นชะงักและเกิดเนื้อแก้วยางไหลมากกว่าที่อื่น [2]
  • ขนส่ง คมนาคมสะดวก ส่งผลผลิตออกจากสวนได้เร็ว [1]

ที่ลุ่มที่น้ำขังยังปลูกได้ถ้ายกโคกหรือยกร่อง (บท ต้นกล้า ผังปลูก และวิธีปลูก)

ดิน

ปัจจัยค่าที่เหมาะสม
เนื้อดินดินร่วนหรือร่วนปนทราย ระบายน้ำดี อุ้มน้ำได้ดี อุดมสมบูรณ์ [1][2]
หน้าดินลึกกว่า 50 ซม. [1][2]
ระดับน้ำใต้ดินลึกกว่า 1 เมตร [1] ข้อมูลจังหวัดพังงาระบุลึกกว่า 1.5 เมตร [2]
pH5.5–6.5 [1][2]
อินทรียวัตถุ2–3% เขตร้อนชื้นสูญเสียอินทรียวัตถุเร็ว ควรใส่ปุ๋ยอินทรีย์สม่ำเสมอ [2]

ดินสวนมังคุดเสียธาตุอาหารไปกับผลผลิตทุกปี และเปลี่ยนไปตามการจัดการของแต่ละสวน จึงควรวิเคราะห์ดินเพื่อใช้เป็นแนวทางใส่ปุ๋ย [2]

ส่งดินตรวจได้ที่ไหน

ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้

ธาตุค่าในดินที่เหมาะกับไม้ผลทั่วไป (มก./กก.)
ฟอสฟอรัส35–60
โพแทสเซียม100–120
แคลเซียม800–1,500
แมกนีเซียม250–450
เหล็ก60–70
แมงกานีส20–60
สังกะสี3–15
ทองแดง3–5
โบรอน4–6
ใช้เทียบกับผลวิเคราะห์ดินของสวน [2]

แหล่งน้ำ

  • คุณภาพน้ำ ไม่ปนเปื้อนจุลินทรีย์ สารเคมี และโลหะหนัก pH 6.0–7.5 [1][2] ความเค็มไม่เกิน 2 เดซิซีเมนส์ต่อเมตร [2]
  • ปริมาณ มังคุดใช้น้ำราว 900–950 ลิตรต่อพื้นที่ใต้ทรงพุ่ม 1 ตารางเมตรต่อปี หรือราว 1,500 ลูกบาศก์เมตรต่อไร่ ส่วนหนึ่งได้จากฝน จึงควรเตรียมแหล่งน้ำไว้ราว 700–900 ลูกบาศก์เมตรต่อไร่สำหรับหน้าแล้งซึ่งเป็นช่วงติดผล [2]
  • ช่วงห้ามขาดน้ำ ผลอายุ 8–12 สัปดาห์หลังดอกบาน ถ้าขาดน้ำผลเล็กและบิดเบี้ยว ให้น้ำทีหลังก็แก้ไม่ได้ [2] (บท ชักนำการออกดอกและน้ำ)

แหล่งอ้างอิง

  1. สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 7 กรมวิชาการเกษตร (2567). คู่มือการผลิตพืชรายได้สุทธิสูงในพื้นที่ภาคใต้ตอนบน บทที่ 4 มังคุด หน้า 22–29. doa.go.th ↗
  2. สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดพังงา (2568). ข้อมูลเพื่อการวางแผนพัฒนาการเกษตรรายสินค้า (มังคุด) ประจำปีงบประมาณ 2568 เอกสารเลขที่ 5/2568. opsmoac.go.th ↗