บทที่ 6 · ช่วงที่ 2 ปลูก
ปลูกมะนาวลงดินอย่างไร: ระยะปลูก ยกโคก หลุมปลูก ระบบน้ำ และดูแลต้นเล็ก
ขั้นตอนเตรียมสวนมะนาวลงดิน ระยะปลูก ยกโคกให้น้ำไม่ขัง เตรียมหลุม ปลูกกิ่งตอน วางระบบน้ำ และดูแลต้นเล็กช่วงปีแรก
สรุปสั้น
- ปลูกต้นฤดูฝน ต้นได้น้ำฝนช่วยตั้งตัว แต่ต้องยกโคกให้น้ำไม่ขังโคน
- ระยะ 4 × 4 เมตร (100 ต้น/ไร่) ใช้กันมาก ต้นมะนาวไม่ใหญ่ ตัดแต่งคุมทรงได้
- ต้นเล็กปีแรกต้องการน้ำสม่ำเสมอ และต้องดูแลยอดอ่อนจากหนอนชอนใบตั้งแต่วันแรก
ระยะปลูก
| ระยะ (เมตร) | ต้น/ไร่ | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| 4 × 4 | 100 | สวนลงดินทั่วไป ตัดแต่งคุมทรงทุกปี ตัวอย่างสวนยกร่องที่เผยแพร่ใช้ระยะนี้ หลุมกว้างลึกราว 50 ซม. รองก้นหลุมด้วยปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมัก [1] |
| 4 × 6 | 66 | เว้นแถวกว้างให้รถพ่นสารหรือรถตัดหญ้าเข้าได้ |
| 5 × 5 | 64 | ดินดี ต้นโตใหญ่ ตัดแต่งน้อยกว่า |
ยกโคก
มะนาวรากตื้นและเน่าง่ายเมื่อน้ำขัง พื้นที่ที่น้ำระบายไม่ดีควรยกโคกดินผสมอินทรียวัตถุให้สูงกว่าพื้นเดิม แล้วปลูกบนโคก หรือยกร่องแบบสวนภาคกลางที่มีคูน้ำระหว่างแปลง โคกช่วยให้รากได้อากาศในหน้าฝน และทำให้งดน้ำบังคับออกดอกได้ง่ายขึ้น (บท บังคับมะนาวนอกฤดู)
ขั้นตอนปลูก
- เตรียมหลุม ขุดหลุมหรือทำโคก ผสมดินบนกับปุ๋ยอินทรีย์ที่หมักสมบูรณ์แล้ว ใส่ปุ๋ยฟอสฟอรัสรองก้นหลุม และปูนถ้าดินเปรี้ยว (ตามผลตรวจดินในบท พื้นที่และดิน)
- วางกิ่งพันธุ์ ฉีกถุงออก ระวังดินแตก ให้ระดับดินในถุงเสมอหรือสูงกว่าผิวดินเล็กน้อย ห้ามปลูกลึกจนโคนต้นจมดิน เพราะโคนจะเน่าง่าย
- ปักไม้หลัก ผูกกันลมโยก โดยเฉพาะกิ่งตอนที่รากยังไม่ยึดดิน
- รดน้ำทันที และคลุมโคนด้วยฟางหรือเศษหญ้า เว้นระยะไม่ชิดโคนต้น
ระบบน้ำ
วางระบบน้ำตั้งแต่ปลูก มินิสปริงเกอร์ 1 หัวต่อต้นเหมาะกับมะนาว คุมปริมาณน้ำได้ง่ายเมื่อต้องงดน้ำและกลับมาให้น้ำช่วงบังคับออกดอก (บท การจัดการน้ำ)
ดูแลต้นเล็กปีแรก
- น้ำ ดินชื้นสม่ำเสมอ แต่ไม่แฉะ ต้นเล็กขาดน้ำนานจะชะงัก
- ยอดอ่อน ต้นเล็กแตกยอดถี่ ทุกยอดคือเป้าของหนอนชอนใบและแคงเกอร์ ตรวจทุกสัปดาห์ (บท แมลงศัตรูมะนาว)
- ปุ๋ย เมื่อแตกใบชุดใหม่แล้ว เริ่มใส่ปุ๋ยสูตรเสมอทีละน้อย แบ่งใส่หลายครั้ง (บท ปุ๋ยมะนาวตามระยะ)
- ไว้ทรง ตัดยอดให้แตกกิ่งหลักหลายกิ่งรอบต้น และเด็ดดอกที่ออกในปีแรกทิ้ง (บท ตัดแต่งกิ่งและไว้ทรง)
- หญ้า กำจัดหญ้ารอบโคนด้วยมือหรือเครื่องตัด ระวังอย่าให้เครื่องมือกระแทกโคนต้น แผลที่โคนเป็นทางเข้าของเชื้อรากเน่าโคนเน่า
แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดพิจิตร. เทคนิคการปลูกมะนาวต้นคู่ให้ผลผลิตเร็ว (ประสบการณ์เกษตรกร จากเทคโนโลยีชาวบ้าน). opsmoac.go.th ↗