ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 3 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก

เลือกพันธุ์มะนาว: แป้น แป้นรำไพ ตาฮิติ พิจิตร 1 มะนาวไข่ และกิ่งพันธุ์ที่ปลอดโรค

มะนาวแต่ละพันธุ์ต่างกันอย่างไร พันธุ์ไหนน้ำมาก พันธุ์ไหนทนโรคแคงเกอร์ ทำไมต้องใช้กิ่งพันธุ์ปลอดโรคกรีนนิ่ง และวิธีเลือกกิ่งตอน

ทำเมื่อไหร่: ก่อนปลูก 1–3 เดือน ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • มะนาวแป้นเป็นที่ต้องการของตลาดในประเทศมากที่สุด เพราะเปลือกบาง น้ำมาก กลิ่นหอม แต่อ่อนแอต่อโรคแคงเกอร์
  • พิจิตร 1 ของกรมวิชาการเกษตรทนทานโรคแคงเกอร์ [1] เหมาะกับพื้นที่ที่โรคระบาดหนัก และมีพันธุ์ใหม่ กวก. พิจิตร 2 ที่เมล็ดน้อยกว่า [1]
  • ซื้อกิ่งพันธุ์จากแหล่งที่เชื่อถือได้เท่านั้น โรคกรีนนิ่งและแคงเกอร์ติดมากับกิ่งพันธุ์ได้ และรักษาไม่หาย

พันธุ์ที่ปลูกมากในไทย

พันธุ์ลักษณะที่รู้จักกันทั่วไป
แป้น (รวมแป้นรำไพ แป้นดกพิเศษ และสายพันธุ์อื่นในกลุ่มแป้น)ผลกลมแป้น เปลือกบาง น้ำมาก กลิ่นหอม เป็นที่ต้องการของตลาดมากที่สุด ออกดอกง่าย แต่อ่อนแอต่อแคงเกอร์
พิจิตร 1พันธุ์ของศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพิจิตร กรมวิชาการเกษตร ทนทานโรคแคงเกอร์ ข้อด้อยคือเมล็ดมาก ราว 25–29 เมล็ดต่อผล [1]
กวก. พิจิตร 2พัฒนาจากพิจิตร 1 ด้วยการฉายรังสี รับรองพันธุ์ ส.ค. 2566 เมล็ดเฉลี่ยราว 2 เมล็ดต่อผล เปลือกบางกว่า ยังคงทนทานแคงเกอร์ เริ่มให้ผลเมื่ออายุ 8–12 เดือน และให้ผลเฉลี่ย 1,050 กก./ไร่ เมื่อต้นอายุ 3 ปีขึ้นไป [1]
ตาฮิติ (มะนาวไร้เมล็ด)ผลใหญ่ เมล็ดน้อยหรือไม่มี แต่กลิ่นและรสต่างจากมะนาวไทย ตลาดในประเทศรับน้อยกว่า
มะนาวไข่ผลรี เปลือกหนากว่าแป้น เก็บได้นานกว่า
ลักษณะเป็นข้อมูลทั่วไป ชื่อสายพันธุ์ในตลาดกิ่งพันธุ์มีมากและบางชื่อเป็นชื่อทางการค้า ถามผู้รับซื้อในพื้นที่ว่าต้องการพันธุ์ไหนก่อนปลูก

เลือกพันธุ์อย่างไร

  • ขายตลาดสดในประเทศ มะนาวแป้นขายง่ายที่สุด แต่ต้องพร้อมดูแลแคงเกอร์ทุกครั้งที่แตกยอด (บท โรคแคงเกอร์)
  • พื้นที่ฝนชุก ลมแรง หรือเคยมีแคงเกอร์หนัก พิจิตร 1 หรือ กวก. พิจิตร 2 ที่ทนทานแคงเกอร์ลดความเสี่ยงได้ [1] กิ่งพันธุ์ติดต่อได้ที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพิจิตร
  • ทำมะนาวหน้าแล้ง เลือกพันธุ์ที่ออกดอกง่ายและตอบสนองต่อการงดน้ำดี กลุ่มแป้นนิยมใช้กันมาก (บท บังคับมะนาวนอกฤดู)

กิ่งพันธุ์

  • กิ่งตอน เป็นแบบที่ใช้กันมากที่สุด ให้ผลเร็ว ต้นไม่สูงมาก แต่ไม่มีรากแก้ว รากตื้นกว่า จึงต้องระวังลมโยกและแล้งจัด
  • กิ่งเสียบยอดหรือติดตาบนต้นตอ มีระบบรากที่ลึกและแข็งแรงกว่า ต้นตอบางชนิดช่วยทนโรครากเน่า แต่หาซื้อยากกว่าและราคาสูงกว่า
  • ต้นจากเมล็ด ให้ผลช้าและอาจไม่ตรงพันธุ์ ไม่ควรใช้ทำสวนการค้า
กิ่งพันธุ์ต้องปลอดโรค

โรคกรีนนิ่งและโรคทริสเตซาติดไปกับกิ่งพันธุ์ได้ ต้นที่ติดเชื้อรักษาไม่หาย และจะเป็นแหล่งโรคให้ทั้งสวน ซื้อจากแปลงที่ดูแลแม่พันธุ์ดี ใบเขียวสม่ำเสมอ ไม่มีใบด่างเหลืองไม่สมมาตร ไม่มีแผลแคงเกอร์บนใบและกิ่ง และไม่มีหนอนชอนใบหรือเพลี้ยติดมา (บท โรคมะนาว)

แหล่งอ้างอิง

  1. ไทยรัฐ (15 กุมภาพันธ์ 2567). เกิดมะนาวพันธุ์ดี “กวก. พิจิตร 2” เมล็ดน้อย เปลือกบาง โตไว (ข้อมูลจากศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรพิจิตร กรมวิชาการเกษตร). thairath.co.th ↗
  2. Timmer, L.W., Garnsey, S.M. & Graham, J.H. (Eds.) (2000). Compendium of Citrus Diseases (2nd ed.). APS Press.