บทที่ 7 · ช่วงที่ 2 ปลูก
ปลูกมะนาวในวงบ่อซีเมนต์: ขนาดบ่อ ดินปลูก การให้น้ำ ข้อดีข้อเสีย
ปลูกมะนาวในวงบ่อทำอย่างไร ใช้บ่อขนาดเท่าไร ผสมดินแบบไหน ทำไมคุมน้ำและบังคับนอกฤดูได้ง่าย และข้อเสียที่ต้องรู้ก่อนลงทุน
สรุปสั้น
- ปลูกในวงบ่อคือปลูกมะนาวในบ่อซีเมนต์ที่มีฝารองก้น ดินในบ่อมีจำกัด รากลงดินข้างล่างไม่ได้ จึงคุมน้ำได้เกือบทั้งหมด
- ข้อดีคือบังคับออกนอกฤดูได้ง่าย ไม่มีปัญหาน้ำขัง ต้นเตี้ย ดูแลง่าย ข้อเสียคือต้องให้น้ำสม่ำเสมอมาก และต้นมีอายุให้ผลสั้นกว่าปลูกลงดิน
- เหมาะกับพื้นที่ที่น้ำขัง พื้นที่ดินไม่ดี หรือคนที่ต้องการทำมะนาวหน้าแล้งเป็นหลัก
ทำไมคุมน้ำได้ง่าย
ต้นที่ปลูกลงดินมีรากกระจายไปไกล ดึงน้ำจากดินรอบ ๆ ได้แม้งดให้น้ำแล้ว และน้ำฝนก็ไหลเข้ามาในเขตรากได้ ส่วนต้นในวงบ่อมีรากอยู่แค่ในบ่อ เมื่องดน้ำ ดินในบ่อแห้งเร็ว ต้นขาดน้ำได้ตามที่ต้องการ และเมื่อคลุมปากบ่อกันฝน ก็งดน้ำได้แม้ในหน้าฝน ซึ่งทำให้บังคับออกดอกได้ตรงเวลา (บท บังคับมะนาวนอกฤดู)
วิธีทำ
- วงบ่อ ใช้วงบ่อซีเมนต์ขนาดที่หาได้ในพื้นที่ วางบนฝาบ่อซีเมนต์ที่รองก้น เพื่อไม่ให้รากลงดิน และวางบนพื้นที่น้ำไม่ขัง
- ระยะ ระหว่างบ่อพอให้ทรงพุ่มไม่เบียดกันและเดินทำงานได้ เช่น 3 × 3 เมตร ได้ราว 177 บ่อต่อไร่ ยังไม่หักพื้นที่ทางเดิน
- ดินปลูก ผสมดินร่วน อินทรียวัตถุ เช่น ปุ๋ยคอกที่หมักแล้วหรือขุยมะพร้าว และวัสดุที่ช่วยให้โปร่ง เช่น แกลบ ให้ระบายน้ำดี ไม่อัดแน่น เติมจนพูนเหนือปากบ่อเล็กน้อย เพราะดินจะยุบลง
- ปลูก วางกิ่งพันธุ์กลางบ่อ ไม่ปลูกลึก ปักไม้หลักผูกกันลม รดน้ำให้ชุ่ม คลุมผิวดินด้วยฟาง
- ระบบน้ำ วางหัวน้ำหยดหรือมินิสปริงเกอร์ลงทุกบ่อ ให้น้ำได้สม่ำเสมอทุกวันในหน้าแล้ง
ดูแลต่างจากปลูกลงดินอย่างไร
| เรื่อง | ในวงบ่อ |
|---|---|
| น้ำ | ดินน้อย แห้งเร็ว หน้าแล้งต้องให้น้ำทุกวัน ขาดน้ำไม่กี่วันต้นสลด |
| ปุ๋ย | ใส่ครั้งละน้อยแต่บ่อยกว่า ปุ๋ยถูกชะออกทางก้นบ่อได้ เติมอินทรียวัตถุทุกปี (บท ปุ๋ยมะนาวตามระยะ) |
| ดิน | ดินยุบและเสื่อมลงทุกปี ต้องเติมดินและปุ๋ยอินทรีย์ เมื่อต้นอายุมากรากเต็มบ่อ ต้นจะโทรม |
| ทรงพุ่ม | ต้องคุมให้เตี้ยและเล็ก สมดุลกับรากที่มีจำกัด และไม่ให้ต้นโค่น (บท ตัดแต่งกิ่งและไว้ทรง) |
| บังคับนอกฤดู | งดน้ำได้เร็ว ใช้เวลาสั้นกว่า คลุมปากบ่อด้วยพลาสติกกันฝนได้ง่าย |
ข้อเสียที่ต้องคิดก่อนลงทุน
วงบ่อ ฝารอง และดินผสมมีต้นทุนต่อต้นสูงกว่าปลูกลงดิน ต้องมีน้ำแน่นอนทั้งหน้าแล้ง ถ้าระบบน้ำเสียหรือไฟดับหลายวัน ต้นตายได้ และต้นในวงบ่อมีอายุให้ผลดีสั้นกว่าต้นลงดิน ลองเปรียบเทียบตัวเลขในบท ต้นทุนและกำไร ก่อนตัดสินใจ
แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดตราด. เทคนิคกระตุ้นดอกมะนาวและการรักษาดอกไม่ให้ร่วงหล่น (อ้าง ทวีศักดิ์ ชัยเรืองยศ, 2554). opsmoac.go.th ↗