ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 15 · ช่วงที่ 5 เก็บเกี่ยวและขาย

เก็บมะนาวเมื่อไหร่: ดูผลแก่ วิธีเก็บ คัดขนาด เก็บรักษา และขายช่วงราคาดี

ดูอย่างไรว่ามะนาวแก่พอเก็บ วิธีเก็บไม่ให้ผลช้ำ คัดขนาดตามตลาด เก็บรักษาให้เขียวนาน และวางแผนขายช่วงหน้าแล้ง

ทำเมื่อไหร่: ราว 5–6 เดือนหลังดอกบาน ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • มะนาวขายผลสีเขียวที่แก่ได้ขนาด ผลที่ปล่อยจนเหลืองบนต้นขายได้ราคาต่ำกว่า
  • เก็บด้วยกรรไกรเหลือขั้วสั้น ไม่ดึงผล ไม่ให้ผลตกพื้น ผลช้ำหรือขั้วฉีกจะเน่าเร็ว
  • ผลไม่ได้แก่พร้อมกันทั้งต้น ทยอยเก็บเป็นรุ่น และวางแผนให้ผลส่วนใหญ่ออกช่วงที่ราคาดี

ดูอย่างไรว่าเก็บได้

  • อายุผล นับจากดอกบานต่างกันตามพันธุ์และอากาศ จดวันดอกบานของแต่ละรุ่นไว้ แล้วใช้ลักษณะผลด้านล่างตัดสินใจ
  • ผิว ผิวเรียบ ตึง มันขึ้น ต่อมน้ำมันที่ผิวห่างกันขึ้น สีเขียวอ่อนลงเล็กน้อยแต่ยังไม่เหลือง
  • ขนาด ได้ขนาดตามที่ตลาดต้องการ ผลที่ยังเล็กปล่อยไว้เก็บรุ่นถัดไป
  • บีบดู ผลแก่จะนิ่มขึ้นเล็กน้อยเมื่อบีบ ผ่าดูแล้วมีน้ำมาก

วิธีเก็บ

  1. ใช้กรรไกร ตัดขั้วให้สั้นชิดผล ขั้วยาวจะไปแทงผลอื่นในภาชนะเป็นแผล
  2. เก็บตอนเช้า หลังน้ำค้างแห้ง ไม่เก็บตอนผลเปียก
  3. ใส่ภาชนะที่ไม่แน่นเกินไป และวางในที่ร่มทันที ไม่กองตากแดด
  4. แยกผลมีตำหนิ ผลที่มีแผลแคงเกอร์ ผิวกร้านจากเพลี้ยไฟหรือไรสนิม แยกเป็นเกรดรอง (บท โรคแคงเกอร์)

คัดขนาดและขาย

มะนาวขายทั้งแบบนับผลและชั่งกิโลกรัม คัดขนาดตามที่ผู้รับซื้อหรือตลาดในพื้นที่กำหนด ผลใหญ่ผิวสวยได้ราคาสูงกว่า ถามเกณฑ์ของผู้รับซื้อก่อนเก็บทุกครั้ง ราคามะนาวแกว่งมากในรอบปี มักต่ำในหน้าฝนที่ผลออกมาก และสูงในหน้าแล้งราว มี.ค.–เม.ย. วางแผนสวนให้มีผลออกในช่วงที่ราคาดีได้บางส่วน (บท ปฏิทินมะนาวหน้าแล้ง (นอกฤดู))

เก็บรักษา

  • มะนาวเหลืองและเหี่ยวเร็วในที่ร้อนแห้ง เก็บในที่ร่ม อากาศถ่ายเท
  • บรรจุในถุงพลาสติกที่เจาะรูระบาย ช่วยลดการเหี่ยว และเก็บในที่เย็นได้นานขึ้น
  • คัดผลช้ำและผลเน่าออกก่อนเก็บ ผลเน่าผลเดียวทำให้ผลรอบข้างเน่าตาม

GAP และสารตกค้าง

ผู้รับซื้อรายใหญ่และห้างมักต้องการสวนที่ได้รับรอง GAP ต้องมีบันทึกการใช้ปุ๋ยและสาร และเว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยวตามฉลากของสารทุกชนิดที่ใช้ มะนาวเก็บเป็นรุ่นต่อเนื่อง จึงต้องวางแผนพ่นสารให้ไม่ตรงกับช่วงที่จะเก็บผลรุ่นถัดไป

แหล่งอ้างอิง

  1. Spiegel-Roy, P. & Goldschmidt, E.E. (1996). Biology of Citrus. Cambridge University Press.