บทที่ 8 · ช่วงที่ 3 ดูแล
ตัดแต่งกิ่งมะนาว: ไว้ทรงต้นเล็ก ตัดแต่งหลังเก็บเกี่ยว และกิ่งที่ต้องตัดทิ้ง
ตัดแต่งกิ่งมะนาวอย่างไรให้ทรงพุ่มโปร่ง ออกดอกดี และลดโรคแคงเกอร์ ไว้ทรงต้นเล็ก ตัดหลังเก็บเกี่ยว และดูแลยอดอ่อนชุดใหม่
สรุปสั้น
- ทรงพุ่มที่โปร่งได้แสงทั่ว ออกดอกมากขึ้น แห้งเร็วหลังฝน และโรคแคงเกอร์กับราดำลดลง
- ตัดแต่งหลังเก็บเกี่ยวทุกครั้ง ให้ต้นแตกยอดใหม่พร้อมกัน ยอดที่แตกพร้อมกันดูแลจากหนอนชอนใบได้ในรอบเดียว
- ตัดกิ่งที่เป็นแคงเกอร์ออกจากสวน และฆ่าเชื้อกรรไกรหลังตัดกิ่งที่เป็นโรค
ไว้ทรงต้นเล็ก
- ตัดยอด เมื่อต้นตั้งตัวแล้ว ตัดยอดที่ความสูงราวเข่า ต้นจะแตกกิ่งใหม่หลายกิ่ง
- เลือกกิ่งหลัก 3–4 กิ่ง ที่กระจายรอบต้น ตัดกิ่งที่เหลือ และตัดกิ่งที่แตกจากต้นตอ (ถ้าเป็นกิ่งเสียบยอด)
- ตัดยอดกิ่งหลักซ้ำ เมื่อใบรุ่นนั้นแก่ ให้แตกเป็นกิ่งย่อย ทรงพุ่มจะเตี้ยและแผ่ออกข้าง
- เด็ดดอกปีแรก ให้ต้นใช้อาหารสร้างกิ่งและใบก่อน เริ่มไว้ผลเมื่อทรงพุ่มใหญ่พอ
ตัดแต่งหลังเก็บเกี่ยว
- กิ่งเป็นโรค กิ่งที่มีแผลแคงเกอร์ กิ่งแห้ง กิ่งที่มีราดำหนา ตัดทิ้งและนำออกจากสวน (บท โรคแคงเกอร์)
- กิ่งกลางทรงพุ่ม กิ่งที่พุ่งเข้ากลางต้น กิ่งไขว้ กิ่งซ้อน ให้แสงและลมผ่านได้
- กิ่งกระโดง กิ่งที่พุ่งตรงขึ้นสูงและโตเร็วผิดปกติ มักออกดอกน้อยและแย่งอาหาร
- กิ่งชายพุ่มที่ห้อยติดดิน น้ำฝนกระเด็นพาเชื้อรากเน่าโคนเน่าจากดินขึ้นใบและผลได้
- ปลายกิ่งที่ติดผลแล้ว ตัดเล็กน้อยให้แตกยอดใหม่หลายยอด
ฆ่าเชื้อเครื่องมือ
เชื้อแคงเกอร์ติดไปกับกรรไกรและเลื่อยได้ หลังตัดกิ่งที่เป็นโรค ให้จุ่มหรือเช็ดเครื่องมือด้วยแอลกอฮอล์หรือน้ำยาฆ่าเชื้อก่อนไปตัดต้นถัดไป และไม่ควรตัดแต่งตอนใบเปียกหรือหลังฝนตกใหม่ ๆ
ดูแลยอดอ่อนหลังตัดแต่ง
หลังตัดแต่ง ต้นจะแตกยอดอ่อนพร้อมกันภายในไม่กี่สัปดาห์ ช่วงนี้ใส่ปุ๋ยฟื้นต้นแล้วให้น้ำ (บท ปุ๋ยมะนาวตามระยะ) และตรวจหนอนชอนใบกับเพลี้ยไฟทุกสัปดาห์จนใบแก่ (บท แมลงศัตรูมะนาว) ใบชุดนี้คือใบที่จะเลี้ยงดอกและผลรุ่นต่อไป ถ้าใบเสียหายมาก ผลรุ่นต่อไปจะน้อย
แหล่งอ้างอิง
- Spiegel-Roy, P. & Goldschmidt, E.E. (1996). Biology of Citrus. Cambridge University Press.