บทที่ 10 · ช่วงที่ 3 ดูแล
ปุ๋ยมะนาวตามระยะ: ต้นเล็ก หลังเก็บเกี่ยว ก่อนออกดอก และช่วงผลขยาย
ใส่ปุ๋ยมะนาวสูตรอะไรในแต่ละระยะ ต้นเล็กกับต้นให้ผลต่างกันอย่างไร ปุ๋ยในวงบ่อ ธาตุรองที่มะนาวขาดบ่อย และปุ๋ยทางใบ
สรุปสั้น
- ปุ๋ยมะนาวตามระยะ: หลังเก็บเกี่ยวหรือหลังตัดแต่งสูตรเสมอ · ก่อนออกดอกฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมสูง · ผลขยายเน้นโพแทสเซียม
- แบ่งใส่ครั้งละน้อยแต่บ่อย เพราะรากมะนาวตื้น โดยเฉพาะต้นในวงบ่อ
- มะนาวขาดสังกะสีและแมกนีเซียมบ่อย ใบเหลืองไม่ได้แปลว่าขาดไนโตรเจนเสมอไป
ปุ๋ยตามระยะของต้นที่ให้ผล
| ระยะ | เป้าหมาย | แนวทางปุ๋ยเม็ด |
|---|---|---|
| หลังเก็บเกี่ยว ตัดแต่ง | ฟื้นต้น แตกใบชุดใหม่ | ปุ๋ยอินทรีย์ ร่วมกับสูตรเสมอ เช่น 15-15-15 หรือ 16-16-16 |
| ใบแก่ ก่อนงดน้ำหรือก่อนออกดอก | สะสมอาหาร พร้อมออกดอก | ฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมสูง เช่น 8-24-24 หรือ 16-20-20 ราว 1 เดือนก่อนงดน้ำ [1] งดสูตรไนโตรเจนสูง |
| ติดผล ผลขยาย | ผลโต ไม่ร่วง | สูตรเสมอหรือโพแทสเซียมค่อนข้างสูง เช่น 13-13-21 |
| ผลใกล้เก็บ | น้ำในผลดี ผิวสวย | เน้นโพแทสเซียม ลดไนโตรเจน |
ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้
ใส่อย่างไร
- โรยรอบทรงพุ่มตามแนวปลายกิ่ง ไม่กองชิดโคน ปุ๋ยที่กองชิดโคนทำให้เปลือกโคนต้นเสียหาย
- ใส่ตอนดินชื้น แล้วรดน้ำตาม
- ต้นเล็ก ใช้สูตรเสมอครั้งละน้อยทุกครั้งที่แตกใบชุดใหม่ เพิ่มตามขนาดทรงพุ่ม
- ต้นในวงบ่อ ใส่ครั้งละน้อยกว่าแต่บ่อยกว่า ปุ๋ยเม็ดปริมาณมากในดินน้อย ๆ ทำให้รากเสียได้ (บท ปลูกมะนาวในวงบ่อซีเมนต์)
- ช่วงงดน้ำบังคับออกดอก ไม่ใส่ปุ๋ยไนโตรเจนสูง ต้นจะแตกใบแทนดอก (บท บังคับมะนาวนอกฤดู)
ปุ๋ยอินทรีย์
ใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักที่ย่อยสมบูรณ์แล้วทุกปีหลังเก็บเกี่ยว และคลุมโคนด้วยเศษใบไม้หรือฟาง ช่วยให้ดินโปร่ง รากเดินดี อุ้มน้ำในหน้าแล้ง ดินที่มีอินทรียวัตถุและจุลินทรีย์หลากหลายช่วยลดความรุนแรงของเชื้อรากเน่าโคนเน่าได้ ใช้ปุ๋ยดิบที่ยังร้อนจะทำให้รากตื้นของมะนาวเสียหาย
ใบเหลืองแบบไหน ขาดอะไร
| อาการ | มักเกิดจาก |
|---|---|
| ใบแก่เหลืองทั้งใบสม่ำเสมอ | ขาดไนโตรเจน |
| ใบแก่เหลืองระหว่างเส้นใบ เป็นรูปตัววีคว่ำ โคนใบยังเขียว | ขาดแมกนีเซียม พบมากในดินทรายเปรี้ยว |
| ใบอ่อนเล็ก แคบ ซีดเหลืองระหว่างเส้นใบ | ขาดสังกะสี |
| ใบอ่อนเหลืองซีดทั้งใบ เส้นใบยังเขียว | ขาดเหล็ก มักพบในดินด่างหรือดินแฉะ |
| ใบด่างเหลืองไม่สมมาตร สองข้างของใบไม่เหมือนกัน | อาจเป็นโรคกรีนนิ่ง ไม่ใช่ขาดธาตุ (บท โรคมะนาว) |
ปุ๋ยทางใบ: เสริม ไม่ใช่แทน
ปุ๋ยทางใบเหมาะกับช่วงยอดอ่อนหลังตัดแต่ง และการแก้อาการขาดธาตุรองอย่างสังกะสีกับแมกนีเซียม ซึ่งใส่ทางใบได้ผลเร็วกว่าทางดิน ใช้เสริมปุ๋ยทางดินเท่านั้น
แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดตราด. เทคนิคกระตุ้นดอกมะนาวและการรักษาดอกไม่ให้ร่วงหล่น (อ้าง ทวีศักดิ์ ชัยเรืองยศ, 2554). opsmoac.go.th ↗
- Timmer, L.W., Garnsey, S.M. & Graham, J.H. (Eds.) (2000). Compendium of Citrus Diseases (2nd ed.). APS Press.