บทที่ 7 · ช่วงที่ 2 ปลูก
เตรียมดินปลูกข้าวโพด: ไถ ไม่เผาตอซัง ยกร่องในนา และป้องกันดินพังทลาย
ขั้นตอนเตรียมดินปลูกข้าวโพดบนที่ดอนและในนา ทำไมไม่ควรเผาตอซัง และการปลูกบนที่ลาดชันให้ดินไม่หาย
สรุปสั้น
- ที่ดอน: ไถเตรียมดินหรือปลูกแบบไถพรวนน้อยบนตอซัง ไม่เผาตอซัง
- ในนา (ข้าวโพดหลังนา): ไถย่อยดินแล้ว ยกร่อง ปลูกบนสันร่อง ให้น้ำทางร่อง
- ที่ลาดชัน: ไถและปลูกขวางความลาดชัน ให้ตอซังคลุมดิน
เตรียมดินบนที่ดอน
- จัดการตอซังรุ่นก่อน สับหรือไถกลบ หรือปล่อยคลุมดิน ไม่เผา
- ไถดะ เมื่อฝนแรกทำให้ไถได้ ตากดินราว 1 สัปดาห์ ให้วัชพืชแห้งตาย
- ไถแปร หรือพรวน ย่อยดินให้ร่วนพอที่เครื่องหยอดจะวางเมล็ดได้ลึกสม่ำเสมอ
- ไร่ที่มีชั้นดินดาน ไถระเบิดดินดานตอนดินแห้ง ทุก 3–4 ปี
ไถพรวนน้อย (ลดการไถ): ในพื้นที่ลาดชันหรือดินที่เสื่อม การปลูกด้วยเครื่องหยอดลงบนตอซังโดยไม่ไถหรือไถน้อย ช่วยรักษาความชื้นและหน้าดิน ต้องจัดการวัชพืชก่อนปลูกให้ดี และใช้เครื่องหยอดที่ตัดผ่านเศษพืชได้
ทำไมไม่ควรเผาตอซังข้าวโพด
การเผาทำให้อินทรียวัตถุและไนโตรเจนหายไปกับควัน หน้าดินเปิดโล่งและถูกฝนชะ และเป็นต้นเหตุหลักของฝุ่นควันในภาคเหนือ ผู้รับซื้อหลายรายไม่รับหรือหักราคาข้าวโพดจากแปลงที่เผา (บท เก็บเกี่ยว ลดความชื้น และขาย)
เตรียมดินนาสำหรับข้าวโพดหลังนา
ดินนาเป็นดินเหนียว ระบายน้ำยาก ถ้าปลูกบนพื้นราบแล้วให้น้ำแบบปล่อยท่วม น้ำจะขังรอบโคน รากขาดอากาศ ต้นเหลืองและชะงัก
- ระบายน้ำออกจากนาหลังเกี่ยวข้าว ให้ดินแห้งพอไถได้
- ไถย่อยดินให้ก้อนเล็กลง ดินนามักแน่นเป็นก้อนใหญ่ ต้องย่อยหลายรอบ
- ยกร่อง ระยะสันร่องตามระยะแถวปลูก (ราว 75 ซม.) ร่องน้ำลึกพอให้น้ำไหลถึงปลายแปลง
- ทำร่องระบายน้ำรอบแปลง และทางระบายน้ำออกปลายแปลง
แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร. การเตรียมดินและการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์หลังนา.
- กรมพัฒนาที่ดิน. ระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ และการลดการเผาเศษวัสดุทางการเกษตร.