บทที่ 4 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
ปลูกข้าวโพดต้นฝน: ปฏิทินงานรายเดือน ตั้งแต่เตรียมดินจนเก็บเกี่ยว
ปฏิทินงานไร่ข้าวโพดที่ปลูกต้นฝน (เมษายน–มิถุนายน) เรียงเป็นรายเดือน ใส่ปุ๋ย กำจัดวัชพืช เฝ้าระวังหนอน และเก็บเกี่ยวช่วงปลายฝน
สรุปสั้น
- ปลูกเมื่อฝนตกสม่ำเสมอจนดินชื้นพอ ราว เม.ย.–มิ.ย. เก็บเกี่ยวราว ส.ค.–ต.ค.
- ความเสี่ยงหลักคือ ฝนทิ้งช่วงตอนข้าวโพดออกไหม และฝนชุกตอนเก็บเกี่ยวที่ทำให้เมล็ดชื้นและเกิดเชื้อรา
- หนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุดเข้าทำลายตั้งแต่ต้นเล็ก ต้องเดินตรวจตั้งแต่สัปดาห์แรก
เหมาะกับใคร
ข้าวโพดต้นฝนเป็นรุ่นหลักของไร่ที่ดอนอาศัยน้ำฝน ต้นได้ฝนตั้งแต่เล็ก แต่ช่วงกรกฎาคมมักมีฝนทิ้งช่วง ถ้าตรงกับช่วงออกไหมจะเสียผลผลิตมาก การปลูกให้พร้อมกันเมื่อฝนมาสม่ำเสมอแล้ว และเลือกพันธุ์ทนแล้ง ช่วยลดความเสี่ยงได้ ไร่ที่จะปลูกรุ่นสองต่อ ต้องปลูกรุ่นแรกให้เร็วพอที่จะเก็บเกี่ยวทัน
ภาพรวมทั้งปี
เลื่อนตารางซ้ายขวาได้บนมือถือ · เดือนเป็นค่าโดยประมาณ ฝนแต่ละปีและแต่ละพื้นที่มาเร็วช้าต่างกัน ให้ดูฝนจริงในพื้นที่ประกอบ
เดือนไหน ทำอะไร
ก.พ.–มี.ค. ก่อนปลูก
ยังไม่ได้ปลูก
- เก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ (บท ดินและพื้นที่)
- เลือกพันธุ์และสั่งเมล็ดพันธุ์ล่วงหน้า (บท พันธุ์ข้าวโพด)
- ไม่เผาตอซังรุ่นก่อน
เม.ย.–พ.ค. ก่อนปลูก 1–4 สัปดาห์
ยังไม่ได้ปลูก
- เมื่อฝนแรกทำให้ไถได้ ไถเตรียมดิน หรือปลูกแบบไถพรวนน้อยบนตอซัง (บท เตรียมดิน)
- รอให้ฝนตกสม่ำเสมอ ไม่รีบปลูกตามฝนแรกครั้งเดียว
พ.ค.–มิ.ย. วันปลูก – 2 สัปดาห์
งอกภายในราว 5–7 วัน
- หยอดเมล็ดระยะ 75 × 20 ซม. หลุมละ 1 เมล็ด ใส่ปุ๋ยรองพื้นพร้อมปลูก (บท วิธีปลูกและระยะปลูก)
- ถ้าใช้สารคุมวัชพืชก่อนงอก พ่นหลังปลูกขณะดินชื้น
- เดินตรวจหนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุด ในยอดต้นอ่อนตั้งแต่สัปดาห์แรก (บท แมลงศัตรูข้าวโพด)
มิ.ย.–ก.ค. อายุ 2–6 สัปดาห์
สร้างใบ ช่วง 6–10 ใบกำหนดขนาดฝัก
- ใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2 ราว 20–30 วันหลังปลูก ขณะดินชื้น โรยข้างแถวแล้วพรวนกลบ (บท ปุ๋ยข้าวโพด)
- กำจัดวัชพืชให้ทันใน 45 วันแรก (บท กำจัดวัชพืช)
- ตรวจโรคราน้ำค้าง ถอนต้นที่เป็นโรคทิ้ง (บท โรคข้าวโพด)
ก.ค.–ส.ค. อายุราว 50–70 วัน
ออกดอกตัวผู้ ออกไหม ผสมเกสร
- ห้ามขาดน้ำ ไร่ที่มีแหล่งน้ำ ให้น้ำเมื่อฝนทิ้งช่วง (บท การจัดการน้ำ)
- ตรวจหนอนเจาะลำต้นและหนอนเจาะฝัก
ส.ค.–ก.ย. อายุราว 70–105 วัน
เติมเมล็ด จนเมล็ดบุบและมีจุดดำที่โคน
- ตรวจโรคใบไหม้ ซึ่งระบาดในช่วงฝนชุกและชื้นมาก
- วางแผนเก็บเกี่ยว ลานตาก หรือผู้รับซื้อที่มีเครื่องอบ
ก.ย.–ต.ค. อายุราว 110–120 วัน
สุกแก่ เมล็ดแห้งลงในแปลง
- เก็บเกี่ยว เมื่อเปลือกฝักแห้งเป็นสีฟาง ถ้าฝนยังชุก ให้รีบเก็บแล้วลดความชื้นทันที ไม่กองฝักเปียกไว้ (บท เก็บเกี่ยว ลดความชื้น และขาย)
- ถ้าจะปลูกรุ่นสอง ดู ปฏิทินข้าวโพดปลายฝน
ปลูกช่วงอื่น? ดู ปฏิทินข้าวโพดปลายฝน หรือ ปฏิทินข้าวโพดหลังนา ซึ่งลำดับงานต่างจากหน้านี้
ปลูกไม่ตรงเดือนในตาราง? คำนวณวันที่จากวันปลูกของคุณ
ใส่วันปลูกจริง ระบบจะเลื่อนวันของแต่ละงานให้ตรงกับไร่ของคุณ ข้อมูลไม่ถูกส่งออกจากเครื่อง
แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร. คำแนะนำการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ต้นฤดูฝน.
- กรมส่งเสริมการเกษตร. ปฏิทินการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์และการเฝ้าระวังหนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุด.