ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 2 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก

ดินแบบไหนปลูกข้าวโพดได้ดี: สภาพพื้นที่ ดิน ฝน และการตรวจดิน

ข้าวโพดชอบดินแบบไหน ไม่ทนน้ำขังแค่ไหน พื้นที่ลาดชันต้องระวังอะไร และค่าดินที่ควรตรวจก่อนปลูก

ทำเมื่อไหร่: ก่อนปลูก 1–2 เดือน ปรับปรุงล่าสุด

สรุปสั้น

  • ข้าวโพดชอบดินร่วน หน้าดินลึก ระบายน้ำดี ค่า pH ราว 5.5–7
  • ไม่ทนน้ำขัง โดยเฉพาะช่วงต้นเล็ก ดินนาที่จะปลูกข้าวโพดหลังนาต้องยกร่อง
  • พื้นที่ลาดชันเสียหน้าดินง่าย ต้องปลูกขวางความลาดชันและคลุมดิน

ภูมิอากาศ

  • ข้าวโพดชอบอากาศอบอุ่นและแดดจัด อากาศเย็นมากในหน้าหนาวทำให้โตช้าลง ข้าวโพดหลังนาในภาคเหนือจึงใช้เวลานานกว่า
  • อากาศร้อนจัดและแห้งช่วงออกไหม ทำให้เกสรตายและไหมแห้งเร็ว ผสมเกสรไม่ติด (บท การจัดการน้ำ)
  • ต้องการน้ำสม่ำเสมอตลอดฤดู โดยเฉพาะช่วงก่อนและหลังออกไหมราว 2 สัปดาห์

ดินแบบไหนเหมาะ

ลักษณะผลต่อข้าวโพดจัดการอย่างไร
ร่วน ร่วนเหนียว ระบายน้ำดีเหมาะที่สุดรักษาอินทรียวัตถุ ไม่เผาตอซัง
ดินทรายแห้งเร็ว ปุ๋ยถูกชะง่ายเพิ่มอินทรียวัตถุ แบ่งใส่ปุ๋ย
ดินนา ดินเหนียวจัดน้ำขังง่าย รากเน่า ต้นเหลืองยกร่องหรือยกแปลง ทำร่องระบายน้ำ (บท เตรียมดิน)
ดินเปรี้ยวจัด (pH ต่ำกว่าราว 5)โตช้า ขาดฟอสฟอรัสใส่ปูนตามค่าวิเคราะห์ดิน
ที่ลาดชันดินพังทลาย หน้าดินหายทุกปีปลูกขวางความลาดชัน คลุมดินด้วยตอซัง ปลูกพืชแถบ

ข้าวโพดบนพื้นที่ลาดชัน

ข้าวโพดบนที่ดอนและไหล่เขาในภาคเหนือเป็นพื้นที่ที่เสียหน้าดินมาก เพราะดินเปิดโล่งช่วงต้นฤดูฝนที่ฝนตกหนัก และการเผาตอซังทุกปีทำให้ดินไม่มีอะไรคลุม หน้าดินที่หายไปคือปุ๋ยที่หายไปด้วย

  • ปลูกและไถขวางความลาดชัน ไม่ไถขึ้นลงตามเนิน
  • ไม่เผาตอซัง ปล่อยคลุมดินแล้วปลูกโดยไถพรวนน้อยที่สุด
  • ปลูกแถบหญ้าแฝกหรือพืชอื่นขวางความลาดเป็นช่วง ๆ
ที่ดินต้องถูกต้อง

ผู้รับซื้อและโรงงานอาหารสัตว์หลายรายต้องการข้าวโพดที่ตรวจสอบได้ว่ามาจากที่ดินที่มีเอกสารถูกต้อง ไม่บุกรุกป่า และไม่เผาแปลง ควรเตรียมเอกสารที่ดินและข้อมูลแปลงไว้ (บท เก็บเกี่ยว ลดความชื้น และขาย)

ตรวจดินก่อนปลูก

ดูวิธีเก็บตัวอย่างได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ (iLab) หรือสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัด

ค่าที่ตรวจใช้ทำอะไร
pHดินเปรี้ยวจัดต้องปรับด้วยปูน
อินทรียวัตถุ (OM)ใช้กำหนดปริมาณไนโตรเจน ข้าวโพดต้องการไนโตรเจนมาก
ฟอสฟอรัส (P)ใช้เลือกสูตรปุ๋ยรองพื้น
โพแทสเซียม (K)ดินทรายและดินที่ปลูกต่อเนื่องหลายปีมักต่ำ

แหล่งอ้างอิง

  1. กรมวิชาการเกษตร. คำแนะนำการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์และการจัดการดิน.
  2. กรมพัฒนาที่ดิน. ระบบอนุรักษ์ดินและน้ำบนพื้นที่ลาดชัน.
  3. Ritchie, S.W. et al. (1993). How a Corn Plant Develops. Iowa State University.