บทที่ 11 · ช่วงที่ 3 ดูแล
การให้น้ำข้าวโพด: ช่วงออกไหมที่ขาดน้ำไม่ได้ และน้ำขังในดินนา
ข้าวโพดต้องการน้ำช่วงไหนมากที่สุด ขาดน้ำช่วงออกไหมเสียอะไร ให้น้ำข้าวโพดหลังนาอย่างไร และทำไมข้าวโพดไม่ทนน้ำขัง
สรุปสั้น
- ช่วงที่ขาดน้ำไม่ได้คือราว 2 สัปดาห์ก่อนถึง 2 สัปดาห์หลังออกไหม ขาดน้ำช่วงนี้ผสมเกสรไม่ติด ปลายฝักไม่มีเมล็ด
- ข้าวโพดไม่ทนน้ำขัง โดยเฉพาะตอนต้นเล็ก น้ำขังเพียง 2–3 วันก็ทำให้ต้นเหลืองชะงัก
- ข้าวโพดหลังนาให้น้ำทางร่อง เป็นรอบ ไม่ปล่อยท่วมแปลง
ข้าวโพดต้องการน้ำช่วงไหน
| ช่วง | ความต้องการน้ำ | ถ้าขาดน้ำ |
|---|---|---|
| งอก ถึงราว 6 ใบ | ปานกลาง | งอกไม่สม่ำเสมอ ต้นเล็ก |
| 6 ใบ ถึงออกดอกตัวผู้ | สูงขึ้นเรื่อย ๆ | ฝักสั้น แถวเมล็ดน้อย |
| ออกไหม ผสมเกสร | สูงที่สุด | ไหมออกช้ากว่าเกสรร่วง ผสมไม่ติด ปลายฝักโล่ง |
| เติมเมล็ด | สูง แล้วลดลง | เมล็ดลีบ น้ำหนักเบา |
| สุกแก่ | ต่ำ | ไม่เสียหาย |
ข้าวโพดที่ขาดน้ำมักแสดงอาการใบม้วนเป็นหลอดในช่วงกลางวัน ถ้าใบยังม้วนอยู่ถึงช่วงเย็นต่อเนื่องหลายวันในช่วงออกไหม ผลผลิตจะลดลงมาก
ไร่อาศัยน้ำฝน
- เลือกวันปลูกให้ช่วงออกไหมไม่ตรงกับช่วงที่ฝนมักทิ้งช่วงในพื้นที่ (ปฏิทินข้าวโพดต้นฝน · ปฏิทินข้าวโพดปลายฝน)
- ใช้พันธุ์ทนแล้งในพื้นที่ที่ฝนไม่แน่นอน (บท พันธุ์ข้าวโพด)
- ไม่เผาตอซัง ปล่อยคลุมดินเก็บความชื้น และกำจัดวัชพืชให้ทัน
ให้น้ำข้าวโพดหลังนาและแปลงที่มีน้ำ
- ให้น้ำตามร่องก่อนหรือหลังปลูก ให้ดินบนสันร่องชื้นพอให้เมล็ดงอก
- ให้น้ำเป็นรอบเมื่อดินเริ่มแห้ง ตรวจโดยกำดินลึกราว 10 ซม. ถ้าไม่จับเป็นก้อนแสดงว่าแห้ง
- ทุกครั้ง ปล่อยน้ำให้ซึมถึงสันร่อง แล้วระบายส่วนเกินออก ไม่ให้ขังในร่องนานหลายวัน
- ช่วงออกไหม ให้น้ำก่อนพืชอื่นในพื้นที่ ถ้าน้ำมีจำกัด
- หยุดให้น้ำเมื่อเมล็ดเริ่มมีจุดดำที่โคนเมล็ด
น้ำขัง
รากข้าวโพดต้องการอากาศ น้ำขังรอบโคนทำให้รากขาดออกซิเจน ต้นเหลืองทั้งต้น ชะงัก และเกิดโรคลำต้นเน่าง่าย ช่วงต้นเล็กจนถึงราว 6 ใบเสียหายมากที่สุด ทำทางระบายน้ำในแปลงที่ลุ่ม และยกร่องในดินนา (บท เตรียมดิน)
แหล่งอ้างอิง
- Abendroth, L.J. et al. (2011). Corn Growth and Development. PMR 1009. Iowa State University Extension.
- Allen, R.G. et al. (1998). Crop Evapotranspiration. FAO Irrigation and Drainage Paper 56.
- กรมวิชาการเกษตร. การให้น้ำข้าวโพดเลี้ยงสัตว์หลังนา.