ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 6 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก

ปลูกข้าวโพดหลังนา: ปฏิทินงานรายเดือน การยกร่อง และการให้น้ำในนา

ปฏิทินงานข้าวโพดที่ปลูกในนาหลังเกี่ยวข้าว (พฤศจิกายน–มกราคม) การเตรียมดินนา ยกร่อง ให้น้ำแบบไม่ขัง และเก็บเกี่ยวก่อนฝนต้นปี

ทำเมื่อไหร่: ปลูก พ.ย.–ม.ค. ปรับปรุงล่าสุด

สรุปสั้น

  • ปลูกในนาหลังเกี่ยวข้าวนาปี ราว พ.ย.–ม.ค. เก็บเกี่ยวราว มี.ค.–เม.ย. ใช้น้ำน้อยกว่าทำนาปรังมาก
  • ต้องมีแหล่งน้ำให้ได้หลายครั้งตลอดฤดู โดยเฉพาะช่วงออกไหม
  • ดินนาระบายน้ำยาก ต้อง ยกร่องปลูก และให้น้ำแบบไม่ขัง ข้าวโพดไม่ทนน้ำขัง

เหมาะกับใคร

ข้าวโพดหลังนาเป็นทางเลือกแทนนาปรังในพื้นที่ที่น้ำไม่พอทำนาปรัง หน่วยงานรัฐส่งเสริมในหลายจังหวัด เพราะใช้น้ำน้อยกว่าข้าวมาก และเพิ่มรายได้ในฤดูแล้ง ต้องมีน้ำจากชลประทาน บ่อ หรือบ่อบาดาลพอสำหรับทั้งฤดู และควรมีตลาดรับซื้อที่แน่นอนก่อนปลูก

ข้อดีที่ได้เพิ่ม

การปลูกพืชไร่คั่นในนาช่วยตัดวงจรศัตรูข้าวบางชนิด และรากข้าวโพดช่วยให้ดินนาร่วนขึ้น ข้าวโพดที่เก็บเกี่ยวในหน้าแล้งแห้งเร็ว คุณภาพดี

ภาพรวมทั้งปี

เดือนต.ค.พ.ย.ธ.ค.ม.ค.ก.พ.มี.ค.เม.ย.พ.ค.
ฤดูกาล ปลายฝน หนาว แล้ง ร้อน แล้ง
เกี่ยวข้าว เตรียมดิน เกี่ยวข้าว ยกร่อง
ปลูก ปลูก
ข้าวโพดทำอะไร สร้างต้นและใบ (โตช้าในหน้าหนาว) ออกไหม เติมเมล็ด แห้ง
ให้น้ำ ให้น้ำตามร่อง ไม่ให้ขัง · ห้ามขาดช่วงออกไหม
ใส่ปุ๋ยเม็ด รองพื้น ครั้ง 2
หนอน หนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุด
เก็บเกี่ยว เก็บเกี่ยว

เลื่อนตารางซ้ายขวาได้บนมือถือ · เดือนเป็นค่าโดยประมาณ ฝนแต่ละปีและแต่ละพื้นที่มาเร็วช้าต่างกัน ให้ดูฝนจริงในพื้นที่ประกอบ

เดือนไหน ทำอะไร

ต.ค.–พ.ย. ก่อนปลูก

เกี่ยวข้าวนาปี

  • ยืนยันแหล่งน้ำและตลาดรับซื้อก่อนตัดสินใจ
  • ระบายน้ำออกจากนาให้ดินแห้งพอไถได้ ไม่เผาฟาง

พ.ย.–ธ.ค. ก่อนปลูก 1–3 สัปดาห์

เตรียมดินนา

  • ไถย่อยดินนาซึ่งมักแน่นและเป็นก้อนใหญ่ แล้ว ยกร่อง ให้ปลูกบนสันร่อง และใช้ร่องเป็นทางน้ำ (บท เตรียมดิน)
  • ทำร่องระบายน้ำรอบแปลง

พ.ย.–ม.ค. วันปลูก – 2 สัปดาห์

งอกช้ากว่าในหน้าฝนเพราะอากาศเย็น

ธ.ค.–ม.ค. อายุ 2–6 สัปดาห์

สร้างใบ โตช้ากว่ารุ่นฝนในอากาศหนาว

  • ใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2 ราว 20–30 วันหลังปลูก แล้วให้น้ำตาม (บท ปุ๋ยข้าวโพด)
  • กำจัดวัชพืชในร่องและบนสันร่อง (บท กำจัดวัชพืช)
  • ให้น้ำเป็นรอบ เมื่อดินเริ่มแห้ง ไม่ปล่อยให้ขังในร่องนาน

ม.ค.–ก.พ. อายุราว 55–75 วัน

ออกไหม ผสมเกสร

  • ห้ามขาดน้ำ ให้น้ำสม่ำเสมอช่วงนี้เป็นอันดับแรก (บท การจัดการน้ำ)
  • ตรวจหนอนเจาะฝักและเพลี้ยอ่อนที่ช่อดอก

ก.พ.–มี.ค. อายุราว 75–110 วัน

เติมเมล็ด

  • ให้น้ำต่อจนเมล็ดเริ่มมีจุดดำที่โคน แล้วลดหรือหยุดให้น้ำ

มี.ค.–เม.ย. อายุราว 110–125 วัน

สุกแก่ แห้งในแปลง

  • เก็บเกี่ยว เมล็ดแห้งเร็วในหน้าร้อน (บท เก็บเกี่ยว ลดความชื้น และขาย)
  • เก็บให้เสร็จก่อนฝนต้นฤดูและก่อนเตรียมนาปีรอบใหม่
  • สับต้นข้าวโพดไถกลบ เพิ่มอินทรียวัตถุให้นา

ปลูกช่วงอื่น? ดู ปฏิทินข้าวโพดต้นฝน หรือ ปฏิทินข้าวโพดปลายฝน ซึ่งลำดับงานต่างจากหน้านี้

ปลูกไม่ตรงเดือนในตาราง? คำนวณวันที่จากวันปลูกของคุณ

ใส่วันปลูกจริง ระบบจะเลื่อนวันของแต่ละงานให้ตรงกับไร่ของคุณ ข้อมูลไม่ถูกส่งออกจากเครื่อง

แหล่งอ้างอิง

  1. กรมส่งเสริมการเกษตร. โครงการส่งเสริมการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์หลังนา.
  2. กรมวิชาการเกษตร. คำแนะนำการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ในนาหลังการทำนา.