ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 9 · ช่วงที่ 3 ดูแล

ใส่ปุ๋ยข้าวโพดอย่างไร: ปุ๋ยรองพื้น ปุ๋ยแต่งหน้า และอาการขาดธาตุ

ข้าวโพดใช้ไนโตรเจนมากแค่ไหน ใส่ปุ๋ยรองพื้นและปุ๋ยครั้งที่ 2 เมื่อไหร่ ทำไมต้องใส่ก่อนข้าวโพดมีราว 8 ใบ และอาการขาดธาตุที่พบบ่อย

ทำเมื่อไหร่: ปลูก และ 20–30 วัน ปรับปรุงล่าสุด

สรุปสั้น

  • ข้าวโพดใช้ไนโตรเจนมาก ผลผลิตตอบสนองต่อไนโตรเจนชัดเจน
  • ใส่ 2 ครั้ง: รองพื้นตอนปลูก และ ครั้งที่ 2 ราว 20–30 วันหลังปลูก ก่อนข้าวโพดมีราว 8 ใบ ซึ่งเป็นช่วงที่ฝักเริ่มกำหนดขนาด
  • ดินต้องชื้นตอนใส่ และต้องกลบหรือฝังปุ๋ย ไม่หว่านทิ้งไว้บนผิวดิน

ข้าวโพดต้องการธาตุอะไร

ธาตุหน้าที่ช่วงที่สำคัญ
ไนโตรเจน (N)สร้างใบ ขนาดฝัก จำนวนเมล็ด ใบเขียวนานราว 4–10 ใบ ถึงออกไหม
ฟอสฟอรัส (P)ราก การตั้งตัวของต้นอ่อนช่วงต้น ใส่พร้อมรองพื้น
โพแทสเซียม (K)ลำต้นแข็ง ไม่หักล้ม ทนแล้ง ลำเลียงแป้งลงเมล็ดตลอดฤดู
สังกะสี (Zn)การเจริญของยอด ข้าวโพดไวต่อการขาดสังกะสีช่วงต้นเล็ก

ใส่สูตรอะไร เท่าไร

ดีที่สุดคือใส่ตามค่าวิเคราะห์ดิน (บท ดินและพื้นที่) ถ้ายังไม่ได้ตรวจดิน ใช้แนวทางทั่วไปด้านล่างเป็นจุดเริ่มต้น

ครั้งเมื่อไหร่ตัวอย่างที่ใช้กันทั่วไป
รองพื้นพร้อมปลูก วางข้างและต่ำกว่าเมล็ดปุ๋ยที่มี N และ P เช่น 16-20-0 หรือ 15-15-15 ราว 50 กก./ไร่
ครั้งที่ 2ราว 20–30 วันหลังปลูก ขณะดินชื้นปุ๋ยไนโตรเจน เช่น ยูเรีย 46-0-0 ราว 20–30 กก./ไร่ โรยข้างแถวแล้วพรวนกลบ
ดินทรายหรือดินที่ปลูกต่อเนื่องหลายปี มักต้องการโพแทสเซียมเพิ่ม ตรวจสอบกับหน่วยงานหรือผู้ส่งเสริมในพื้นที่
  • ดินต้องชื้น ใส่ตอนดินแห้งปุ๋ยไม่ละลาย ไนโตรเจนจากยูเรียระเหยไปได้มากถ้าทิ้งไว้บนผิวดิน
  • กลบหรือฝัง โรยข้างแถวห่างต้นราว 10 ซม. แล้วพรวนกลบ ไม่ให้เม็ดปุ๋ยติดใบ
  • ใส่ช้าเกินไป หลังข้าวโพดสูงมากแล้ว เข้าแปลงยากและได้ผลน้อยกว่า

อาการขาดธาตุที่พบบ่อย

ธาตุอาการ
ไนโตรเจนใบล่างเหลืองเป็นรูปตัววีจากปลายใบเข้าไปตามเส้นกลางใบ ต้นเล็ก ฝักสั้น
ฟอสฟอรัสต้นอ่อนแคระ ขอบใบล่างเป็นสีม่วงแดง พบมากในดินเย็นหรือดินเปรี้ยว
โพแทสเซียมขอบใบล่างเหลืองแล้วแห้งเป็นสีน้ำตาล ลำต้นอ่อน หักล้มง่าย
สังกะสีใบอ่อนมีแถบสีขาวซีดกว้างทั้งสองข้างของเส้นกลางใบ ต้นแคระ ปล้องสั้น

อาการขาดธาตุเป็นทั่วแปลงหรือเป็นหย่อมตามดิน ส่วนโรคราน้ำค้างทำให้ใบเป็นทางสีขาวเหลืองตลอดใบและมีผงสีขาวใต้ใบตอนเช้า แยกได้ในบท โรคข้าวโพด

ปุ๋ยทางใบ: เสริม ไม่ใช่แทน

ปุ๋ยเม็ดคือปริมาณหลักที่ข้าวโพดใช้ ปุ๋ยทางใบช่วยเสริมธาตุรอง เช่น สังกะสีและแมกนีเซียม ในช่วงสร้างใบที่ฝักกำลังกำหนดขนาด หรือเมื่อดินแห้งจนรากดูดธาตุได้น้อย ใช้เสริม ไม่ใช่ทดแทนปุ๋ยเม็ด

แหล่งอ้างอิง

  1. กรมวิชาการเกษตร. คำแนะนำการใช้ปุ๋ยกับข้าวโพดเลี้ยงสัตว์.
  2. Ritchie, S.W. et al. (1993). How a Corn Plant Develops. Iowa State University. (ช่วงกำหนดขนาดฝัก)
  3. Abendroth, L.J. et al. (2011). Corn Growth and Development. PMR 1009. Iowa State University Extension.