บทที่ 5 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
ปลูกข้าวโพดปลายฝน (รุ่นที่สอง): ปฏิทินงานรายเดือน
ปฏิทินงานไร่ข้าวโพดที่ปลูกปลายฝน (กรกฎาคม–สิงหาคม) เรียงเป็นรายเดือน ปลูกให้ทันก่อนฝนหมด และเก็บเกี่ยวในหน้าแล้ง
สรุปสั้น
- ปลูกราว ก.ค.–ส.ค. หลังเก็บรุ่นแรกหรือในพื้นที่ที่ฝนมาช้า เก็บเกี่ยวราว พ.ย.–ธ.ค. ในอากาศแห้ง
- ต้องปลูกให้ทัน ข้าวโพดต้องผ่านช่วงออกไหมก่อนฝนหมด ถ้าปลูกช้าเกินไป ช่วงออกไหมจะขาดน้ำ
- เก็บเกี่ยวในหน้าแล้ง ลดความชื้นง่ายกว่ารุ่นต้นฝน เมล็ดสะอาด เชื้อราน้อย
เหมาะกับใคร
ข้าวโพดปลายฝนเหมาะกับพื้นที่ที่ฝนตกต่อเนื่องถึงราวเดือนตุลาคม และดินเก็บความชื้นได้ดี ข้อดีคือเก็บเกี่ยวในหน้าแล้ง เมล็ดแห้งเร็ว คุณภาพดี ข้อที่ต้องระวังคือ ฝนหมดเร็วกว่าที่คาด ทำให้ข้าวโพดขาดน้ำช่วงออกไหมหรือเติมเมล็ด ควรใช้พันธุ์อายุสั้นและปลูกให้เร็วที่สุดเท่าที่ทำได้
นับจากวันปลูกไปราว 55–65 วันคือช่วงออกไหม ถ้าช่วงนั้นตกปลายเดือนตุลาคมซึ่งฝนเริ่มหมดในหลายพื้นที่ เสี่ยงขาดน้ำสูง ถ้าไม่มีแหล่งน้ำเสริม ให้พิจารณาพืชอายุสั้นกว่าแทน
ภาพรวมทั้งปี
เลื่อนตารางซ้ายขวาได้บนมือถือ · เดือนเป็นค่าโดยประมาณ ฝนแต่ละปีและแต่ละพื้นที่มาเร็วช้าต่างกัน ให้ดูฝนจริงในพื้นที่ประกอบ
เดือนไหน ทำอะไร
มิ.ย.–ก.ค. ก่อนปลูก
เก็บรุ่นแรก หรือเตรียมแปลง
- หลังเก็บรุ่นแรก ตัดหรือสับต้นเก่าคลุมดิน ไม่เผา
- ซื้อเมล็ดพันธุ์อายุสั้นที่แนะนำสำหรับปลายฝน (บท พันธุ์ข้าวโพด)
- เตรียมดินให้เร็ว เพื่อปลูกทันความชื้น (บท เตรียมดิน)
ก.ค.–ส.ค. วันปลูก – 2 สัปดาห์
งอกเร็วในดินชื้นและอากาศอุ่น
- หยอดเมล็ดระยะ 75 × 20 ซม. ใส่ปุ๋ยรองพื้น (บท วิธีปลูกและระยะปลูก)
- เดินตรวจหนอนกระทู้ข้าวโพดลายจุดตั้งแต่สัปดาห์แรก (บท แมลงศัตรูข้าวโพด)
ส.ค.–ก.ย. อายุ 2–6 สัปดาห์
สร้างใบ กำหนดขนาดฝัก
- ใส่ปุ๋ยครั้งที่ 2 ราว 20–30 วันหลังปลูก ขณะดินชื้น (บท ปุ๋ยข้าวโพด)
- กำจัดวัชพืชให้ทันใน 45 วันแรก (บท กำจัดวัชพืช)
ก.ย.–ต.ค. อายุราว 50–70 วัน
ออกไหม ผสมเกสร
- ห้ามขาดน้ำ ถ้าฝนหยุดก่อนกำหนดและมีแหล่งน้ำ ให้น้ำช่วงนี้ก่อนช่วงอื่น (บท การจัดการน้ำ)
- ตรวจหนอนเจาะฝักและหนอนเจาะลำต้น
ต.ค.–พ.ย. อายุราว 70–105 วัน
เติมเมล็ด
- ฝนลดลง เมล็ดเติมด้วยความชื้นที่เหลือในดิน ใบที่ยังเขียวสำคัญมาก
พ.ย.–ธ.ค. อายุราว 110–120 วัน
สุกแก่ แห้งในแปลง
- เก็บเกี่ยว เมื่อเปลือกฝักแห้ง เมล็ดแห้งเร็วในอากาศแห้ง คุณภาพดี (บท เก็บเกี่ยว ลดความชื้น และขาย)
- ไม่เผาตอซังหลังเก็บเกี่ยว
ปลูกช่วงอื่น? ดู ปฏิทินข้าวโพดต้นฝน หรือ ปฏิทินข้าวโพดหลังนา ซึ่งลำดับงานต่างจากหน้านี้
ปลูกไม่ตรงเดือนในตาราง? คำนวณวันที่จากวันปลูกของคุณ
ใส่วันปลูกจริง ระบบจะเลื่อนวันของแต่ละงานให้ตรงกับไร่ของคุณ ข้อมูลไม่ถูกส่งออกจากเครื่อง
แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร. คำแนะนำการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ปลายฤดูฝน (รุ่นที่ 2).
- Ritchie, S.W. et al. (1993). How a Corn Plant Develops. Iowa State University.