บทที่ 10 · ช่วงที่ 3 ดูแล
กำจัดวัชพืชในไร่ข้าวโพด: ช่วงวิกฤต 30–45 วันแรก และวิธีจัดการ
วัชพืชช่วงไหนทำให้ข้าวโพดเสียหายมากที่สุด การใช้สารคุมก่อนงอก การพรวนดิน และการใช้สารกำจัดวัชพืชอย่างปลอดภัย
สรุปสั้น
- ช่วงวิกฤตคือราว 30–45 วันแรก ก่อนทรงพุ่มข้าวโพดปิดระหว่างแถว
- สารคุมวัชพืชก่อนงอกที่ฉลากระบุข้าวโพด พ่นหลังปลูกขณะดินชื้น ช่วยลดงานในช่วงวิกฤตได้มาก
- พรวนดินกลบปุ๋ยครั้งที่ 2 ช่วยกำจัดวัชพืชไปพร้อมกัน
ช่วงวิกฤต
ข้าวโพดต้นเล็กโตช้ากว่าหญ้าหลายชนิด วัชพืชที่แข่งในช่วงแรกทำให้ต้นข้าวโพดเล็ก ฝักเล็ก และกำหนดจำนวนแถวเมล็ดได้น้อยลง เมื่อข้าวโพดสูงจนใบปิดระหว่างแถวแล้ว วัชพืชที่งอกใหม่มีผลต่อผลผลิตน้อยลงมาก
วิธีกำจัด
ก่อนปลูก
- ไถตากดิน ให้วัชพืชรุ่นแรกงอกแล้วถูกทำลายด้วยการไถแปร (บท เตรียมดิน)
- แปลงที่ปลูกแบบไม่ไถ ต้องจัดการวัชพืชที่ขึ้นอยู่ก่อนปลูก
หลังปลูกทันที: สารคุมก่อนงอก
- สารคุมวัชพืชก่อนงอกที่ขึ้นทะเบียนใช้ในข้าวโพดและใช้กันทั่วไป เช่น สารที่มี อะทราซีน เป็นสารออกฤทธิ์ พ่นก่อนหรือหลังวัชพืชงอกตามที่ฉลากของสินค้านั้นระบุ ขณะดินชื้น
- ใช้ตามอัตราบนฉลาก อ่านข้อจำกัดเรื่องพืชที่จะปลูกตามหลัง เพราะสารบางชนิดตกค้างในดินและกระทบพืชรอบถัดไป เช่น ผักหรือถั่ว
ช่วงต้นเล็ก
- พรวนระหว่างแถวด้วยแรงคนหรือเครื่อง พร้อมกลบปุ๋ยครั้งที่ 2 ราว 20–30 วันหลังปลูก
- ถ้าใช้สารกำจัดวัชพืชหลังงอก ใช้เฉพาะสารที่ฉลากระบุว่าใช้ในข้าวโพดได้ และพ่นตามระยะใบของข้าวโพดที่ฉลากกำหนด สารที่ฆ่าทุกอย่างที่สัมผัสต้องใช้กระบังไม่ให้ถูกต้นข้าวโพด
- พาราควอตถูกห้ามใช้ในประเทศไทยตั้งแต่ปี 2563
- สลับกลุ่มสาร ไม่ใช้ตัวเดียวทุกฤดู เพื่อลดวัชพืชดื้อยา
ความปลอดภัย
สวมหน้ากาก ถุงมือ เสื้อแขนยาว และรองเท้าบูท อ่านฉลากก่อนผสม ล้างถังพ่นให้สะอาดก่อนนำไปพ่นปุ๋ยหรือยาตัวอื่น ไม่พ่นใกล้แหล่งน้ำ
แหล่งอ้างอิง
- กรมวิชาการเกษตร. คำแนะนำการป้องกันกำจัดวัชพืชในไร่ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์.
- ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง บัญชีรายชื่อวัตถุอันตราย (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2563 (พาราควอตเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4).