ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 12 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง

โรคเน่าสับปะรด: ยอดเน่า รากเน่า ไฟทอพธอรา แบคทีเรีย และโรคผลแกน อาการและการป้องกัน

โรคยอดเน่าและรากเน่าสับปะรดเกิดจากอะไร ทำไมฝนชุกและดินน้ำขังเสี่ยง แช่หน่อด้วยสารอะไร และโรคผลแกนป้องกันอย่างไร

ทำเมื่อไหร่: ต้นฤดูฝนและช่วงติดผล ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • นอกจากโรคเหี่ยว (บท โรคเหี่ยวและเพลี้ยแป้ง) โรคสำคัญของสับปะรดคือโรคยอดเน่าและยอดล้ม โรครากเน่าและยอดเน่าจากไฟทอพธอรา และโรคผลแกน [1]
  • ป้องกันเริ่มที่ดิน: ยกร่องให้ระบายน้ำดี เตรียมดินดี แช่หน่อหรือจุกด้วยสารป้องกันเชื้อราก่อนปลูก [1]
  • จุกอ่อนแอต่อโรคเน่ามากกว่าหน่อ ต้องชุบสารป้องกันเชื้อราก่อนปลูก [1]
โรคสาเหตุอาการ/การเข้าทำลายป้องกันกำจัด
ยอดเน่าและยอดล้ม (bacterial heart rot and fruit collapse)แบคทีเรีย Erwinia chrysanthemiเชื้อแพร่ระบาดจากดินเข้าทางยอด และเข้าทำลายโคนใบทำให้ใบเน่าเตรียมดินปลูกที่ดี เพื่อลดปริมาณเชื้อแบคทีเรียในดิน และพ่นสารป้องกันกำจัดเชื้อแบคทีเรีย
รากเน่าและยอดเน่า (Phytophthora heart rot and root rot)เชื้อรา Phytophthora nicotianae, P. palmivora, P. cinnamomiP. nicotianae ระบาดที่อุณหภูมิ 25–30 °C สภาพดินแห้งแล้ง และเป็นกรดสูง ส่วน P. cinnamomi ระบาดที่ 19–25 °C และความชื้นสูงยกร่องแปลงให้สูงให้ระบายน้ำดี เพิ่มจุลินทรีย์ในดินและเชื้อไตรโคเดอร์มาช่วยลดโรคยอดเน่า จุ่มหน่อในสารป้องกันกำจัดเชื้อรา เช่น ฟอสเอทิล-อะลูมิเนียม 80% WP 80–100 กรัม/น้ำ 20 ลิตร หรือพ่นลำต้นเป็นระยะทุก 3–6 เดือน
ผลแกน (marbling disease, bacterial fruit rot)แบคทีเรีย Acetobacter peroxydans, Erwinia herbicola var. ananasเชื้อแบคทีเรียเข้าสู่ผลทางแผลและท่อน้ำหวาน (nectar duct)ให้น้ำสม่ำเสมอ และพ่นโพแทสเซียมคลอไรด์ หลังบังคับดอก 90–105 วัน อัตรา 1 กก./น้ำ 20 ลิตร
ตารางที่ 18 สัตรูพืชที่สำคัญของสับปะรดและการป้องกันกำจัด เอกสารการจัดการการผลิตสับปะรดคุณภาพ [1]

โรคเน่า: เริ่มที่การเตรียมดินและหน่อ

  • ปลูกได้ตลอดปี ยกเว้นช่วงฝนตกหนัก เพราะมักมีโรครากเน่ายอดเน่าระบาดทำลาย และการเตรียมแปลงทำได้ลำบาก เกษตรกรนิยมปลูก ธ.ค.–พ.ค. [1]
  • หน่อทนโรคเน่า (heart rot) มากกว่าจุก [1] จุกควรชุบสารป้องกันเชื้อราก่อนปลูก เช่น ฟอสเอทิล-อะลูมิเนียม (80% WP) หรือเมตาแลกซิล (25% WP) [1]
  • แช่หน่อด้วยฟอสเอทิล-อะลูมิเนียม 1 กก./น้ำ 200 ลิตร ราว 3 นาทีก่อนปลูก หรือพ่นหลังปลูกเสร็จ [1] (บท หน่อพันธุ์ ระยะปลูก และวิธีปลูก)
  • กรณีปลูกช่วงความชื้นสูง แผนงานของกรมวิชาการเกษตรใช้ฟอสเอทิล-อะลูมิเนียม 100 กรัม/น้ำ 20 ลิตร หรือเมตาแลกซิล 20–40 กรัม/น้ำ 20 ลิตร [1]
  • ดินที่ระบายน้ำไม่ดีและดินเนื้อละเอียดเสี่ยงโรค ที่ราบควรยกร่อง (บท พื้นที่ ภูมิอากาศ และดิน)
  • เอกสารยังระบุวิธีอบฆ่าเชื้อในดินด้วยสารเคมีเพื่อลดเชื้อไฟทอพธอรา [1] แต่เป็นวิธีเฉพาะทางที่เกษตรกรทั่วไปไม่ทำเอง จึงไม่ลงรายละเอียดในคู่มือนี้

โรคผลแกน

  • เชื้อแบคทีเรียเข้าสู่ผลทางแผลและท่อน้ำหวาน (nectar duct) [1]
  • ให้น้ำสม่ำเสมอ และพ่นโพแทสเซียมคลอไรด์ 1 กก./น้ำ 20 ลิตร หลังบังคับดอก 90–105 วัน [1]
  • ปัญหาผลแกนเป็นปัญหาคุณภาพที่กระทบการส่งโรงงาน (กรมวิชาการเกษตร 2543 ตามที่รายงานทดสอบกล่าวไว้) ปลูกต้นน้อยจะมีผลแกนมากกว่าปลูกต้นเหมาะสม [1][2] (บท หน่อพันธุ์ ระยะปลูก และวิธีปลูก)

แหล่งอ้างอิง

  1. ทวีศักดิ์ แสงอุดม (เรียบเรียง), สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (กันยายน 2560). การจัดการการผลิตสับปะรดคุณภาพ พิมพ์ครั้งที่ 1. doa.go.th ↗
  2. ศรีนวล สุราษฎร์ และคณะ (สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 6). รายงานผลงานเรื่องเต็ม: ทดสอบและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตสับปะรดเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและแก้ปัญหาโรคเหี่ยว (ระยอง ชลบุรี ฉะเชิงเทรา ตุลาคม 2553–กันยายน 2556). กรมวิชาการเกษตร. doa.go.th ↗