บทที่ 1 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
รู้จักสับปะรด: กลุ่มพันธุ์ รอบการปลูก รุ่นแม่และรุ่นหน่อ และสับปะรดโรงงานกับสับปะรดผลสด
สับปะรดโรงงานกับสับปะรดกินสดต่างกันอย่างไร ปลูกครั้งเดียวเก็บได้กี่รุ่น รอบการปลูก 4 ปีและ 5 ปีคืออะไร และตั้งแต่ปลูกถึงเก็บเกี่ยวนานกี่เดือน
สรุปสั้น
- ปลูกสับปะรดครั้งแรกใช้เวลาราว 15–18 เดือนจึงเก็บผลได้ แล้วไว้หน่อเก็บรุ่นต่อไปได้อีก 1–2 รุ่น รวมเป็นรอบการปลูก 4 ปีหรือ 5 ปี [1]
- สับปะรดผลสดกับสับปะรดส่งโรงงานปลูกต่างกัน: ส่งโรงงานควรปลูก 8,000–10,000 ต้นต่อไร่ ถ้าปลูกเพียง 4,000–5,000 ต้นต่อไร่จะไม่คุ้มค่าลงทุน [1]
- ผลผลิตของไทยกระจุกตัวช่วง พ.ค.–มิ.ย. ราคาจึงตก แต่ช่วง ก.พ.–มี.ค. และ ส.ค.–ก.ย. ผลผลิตน้อยและราคาสูง [2]
สับปะรดโรงงานกับสับปะรดผลสด
| เรื่อง | ส่งโรงงาน (กระป๋อง) | กินสด |
|---|---|---|
| พันธุ์หลัก | ปัตตาเวีย (กลุ่ม Smooth Cayenne) [1] | ตราดสีทอง ภูเก็ต สวี (กลุ่ม Queen) และปัตตาเวีย [1] |
| ระยะปลูก | แถวคู่ 30 × 50 × (60–90) ซม. ราว 8,000 หน่อ/ไร่ [1] | กลุ่ม Queen แถวเดี่ยว ต้นห่าง 30 ซม. แถวห่าง 80–100 ซม. ราว 5,000–6,000 หน่อ/ไร่ [1] |
| เก็บเกี่ยว | เปลือกเหลืองจางๆ ประมาณ 1–2 ตา ถึงครึ่งผลหรือ 3/4 ของผล (เบอร์ 1–4) หักจุกและก้านออก [1] | ตลาดในประเทศเก็บเมื่อสุกตั้งแต่ 55% (เบอร์ 4–5) ตัดก้านยาวราว 10 ซม. ส่วนส่งออกเก็บผลแก่เขียว (เบอร์ 0) [1] |
ปัตตาเวียเป็นพันธุ์ที่นิยมปลูกมากที่สุด และส่วนใหญ่มากกว่า 80% ใช้ในอุตสาหกรรมสับปะรดกระป๋อง [1] (บท พันธุ์สับปะรด)
รอบการปลูก
- รุ่นแม่ (plant crop) ตั้งแต่ปลูกจนเก็บเกี่ยวครั้งแรกประมาณ 15–18 เดือน [1]
- รุ่นหน่อ (ratoon) หลังเก็บผลรุ่นแรกแล้วไว้หน่อ เก็บผลได้อีก 1–2 รุ่น [1]
- รอบ 4 ปี ไว้หน่อครั้งเดียว เก็บผลได้ 2 รุ่น (เดือนที่ 18 และ 36) [1]
- รอบ 5 ปี ไว้หน่อ 2 รุ่น เก็บผลได้ 3 รุ่น (เดือนที่ 18 36 และ 54) [1]
- เกษตรกรภาคตะวันออกบางส่วนปัจจุบันปลูกและเก็บเฉพาะรุ่นแม่รุ่นเดียวแล้วปลูกแปลงใหม่ ข้อดีคือต้นเจริญสม่ำเสมอและผลผลิตต่อไร่สูงกว่า แต่ต้องเสียค่าเตรียมแปลงใหม่อีกครั้ง [1]
แหล่งปลูกและช่วงราคา
แหล่งปลูกสำคัญคือประจวบคีรีขันธ์ เพชรบุรี [1] และภาคตะวันออกที่ระยอง ชลบุรี ฉะเชิงเทรา ตราด [3] ส่วนสับปะรดภูเก็ตและสวีในท้องถิ่นภูเก็ตและชุมพรนิยมปลูกแซมในสวนมะพร้าวอายุ 15 ปีขึ้นไป หรือสวนยางพาราที่ปลูกใหม่ [1]
ผลผลิตกระจุกตัวช่วง พ.ค.–มิ.ย. และ พ.ย.–ธ.ค. เกินกำลังผลิตของโรงงาน ราคาจึงตก แต่ช่วง ก.พ.–มี.ค. และ ส.ค.–ก.ย. ผลผลิตน้อยจนโรงงานมีวัตถุดิบไม่พอ ราคาจึงสูง [2] การเลือกเดือนปลูกและเดือนบังคับดอกให้ผลออกช่วงที่ขาดจึงเป็นทางเพิ่มราคา (บท ปฏิทินปลูกต้นฤดูแล้ง และบท ปฏิทินปลูกต้นฤดูฝน)
แหล่งอ้างอิง
- ทวีศักดิ์ แสงอุดม (เรียบเรียง), สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (กันยายน 2560). การจัดการการผลิตสับปะรดคุณภาพ พิมพ์ครั้งที่ 1. doa.go.th ↗
- มัลลิกา นวลแก้ว และคณะ (ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรเพชรบุรี). รายงานผลงานเรื่องเต็ม: ทดสอบเทคโนโลยีการกระจายการผลิตสับปะรด (ตุลาคม 2553–กันยายน 2556). กรมวิชาการเกษตร. doa.go.th ↗
- ศรีนวล สุราษฎร์ และคณะ (สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 6). รายงานผลงานเรื่องเต็ม: ทดสอบและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตสับปะรดเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและแก้ปัญหาโรคเหี่ยว (ระยอง ชลบุรี ฉะเชิงเทรา ตุลาคม 2553–กันยายน 2556). กรมวิชาการเกษตร. doa.go.th ↗