บทที่ 6 · ช่วงที่ 2 ปลูก
ปลูกสับปะรด: ขนาดหน่อ จุก แช่หน่อกันโรค ระยะปลูก 8,000–10,000 ต้นต่อไร่ และเตรียมแปลง
เลือกหน่อสับปะรดขนาดไหน หน่อกับจุกต่างกันอย่างไร แช่หน่อกันโรคก่อนปลูกอย่างไร ปลูกระยะเท่าไร ไร่ละกี่ต้น และเตรียมแปลงอย่างไร
สรุปสั้น
- ใช้หน่อขนาดเดียวกันปลูกในแปลงเดียวกัน เพื่อให้บังคับดอกและเก็บเกี่ยวพร้อมกัน หน่อมี 3 ขนาด: เล็ก 300–500 กรัม กลาง 500–700 กรัม ใหญ่ 700–900 กรัม [1]
- ปลูกส่งโรงงาน 8,000–10,000 ต้น/ไร่ ปลูก 4,000–5,000 ต้นไม่คุ้มค่าลงทุน [1]
- แช่หน่อก่อนปลูกด้วยสารฆ่าแมลงกันเพลี้ยแป้ง และสารป้องกันเชื้อราถ้าปลูกหน้าชื้น [1]
หน่อหรือจุก
| วัสดุปลูก | ปลูกถึงบังคับดอก (เดือน) | ปลูกถึงเก็บเกี่ยว (เดือน) |
|---|---|---|
| หน่อใหญ่ 700–900 กรัม ยาว 70–90 ซม. | 6–8 | 11–13 |
| หน่อกลาง 500–700 กรัม ยาว 50–70 ซม. | 8–10 | 13–15 |
| หน่อเล็ก 300–500 กรัม ยาว 30–50 ซม. | 10–12 | 15–17 |
| จุก 150–350 กรัม | 10–15 | 15–20 |
| ปลูกด้วยหน่อ | ปลูกด้วยจุก | |
|---|---|---|
| ข้อดี | ทนโรคเน่า (heart rot) กว่าจุก เก็บเกี่ยวเร็วกว่า ปลูกได้ตลอดปี | ราคาถูกกว่า ต้นเจริญสม่ำเสมอ รากแข็งแรง ต้นใหญ่ ผลขนาดสม่ำเสมอ ออกดอกเองตามธรรมชาติน้อยกว่า จึงเลี่ยงการออกผลช่วงที่ไม่ต้องการได้ |
| ข้อเสีย | หน่อราคาแพง เจริญเติบโตไม่สม่ำเสมอ ปลูกแล้ว 5–6 เดือนขึ้นไปถ้าต้นสมบูรณ์พอและเจอหนาวช่วง ธ.ค.–ม.ค. อาจออกดอกเองตามธรรมชาติ 50–90% ผลออกตลาดมากพร้อมกัน ราคาต่ำ | อายุเก็บเกี่ยวนานกว่า โตช้ากว่า อ่อนแอต่อโรคเน่ากว่าหน่อ ควรชุบจุกด้วยสารป้องกันเชื้อราก่อนปลูก |
แช่หน่อก่อนปลูก
- กันโรคเน่า แช่หน่อด้วยฟอสเอทิล-อะลูมิเนียม 80% WP อัตรา 1 กก./น้ำ 200 ลิตร ราว 3 นาที ก่อนปลูก หรือพ่นหลังปลูกเสร็จทันที [1] แผนงาน 52 สัปดาห์ใช้ฟอสเอทิล-อะลูมิเนียมอัตรา 100 กรัม/น้ำ 20 ลิตร หรือเมตาแลกซิล 20–40 กรัม/น้ำ 20 ลิตร กรณีปลูกช่วงความชื้นสูง [1]
- กันเพลี้ยแป้งและโรคเหี่ยว กรณีหน่อมาจากแหล่งที่มีเพลี้ยแป้งระบาด หรือปลูกในแหล่งที่มีโรคเหี่ยว แช่หน่อ 5–10 นาทีด้วยสารฆ่าแมลงอย่างใดอย่างหนึ่ง (ไทอะมีโทแซม 25% WG 4 กรัม หรืออิมิดาโคลพริด 70% WG 4 กรัม หรือไดโนทีฟูแรน 10% WP 50 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร) กันได้ประมาณ 1 เดือน [1] (บท โรคเหี่ยวและเพลี้ยแป้ง)
- ในแหล่งปลูกที่ไม่มีปัญหาโรคเหี่ยว ไม่จำเป็นต้องใช้สารฆ่าแมลง [1]
เตรียมแปลง
- รอบปลูกนาน 4–5 ปี จึงต้องเตรียมดินอย่างดี [1]
- พื้นที่เคยปลูกสับปะรด (ถ้าไม่มีโรคเหี่ยว) ไถสับใบและต้น ทิ้งไว้ราว 2–3 เดือน แล้วไถกลบอีกครั้ง ถ้ามีดินดานให้ไถทำลาย [1] แผนงาน 52 สัปดาห์ให้ทิ้งไว้ 15 วันแล้วเผาหรือทิ้งให้ย่อยสลาย [1]
- ไถลึก 20–40 ซม. อย่างน้อย 2 ครั้ง ที่ราบควรยกร่องให้ระบายน้ำดี แล้วตากดินอย่างน้อย 2 สัปดาห์เพื่อกำจัดเชื้อโรคและศัตรูในดิน [1]
- วิเคราะห์ดินก่อนปลูก ถ้าอินทรียวัตถุต่ำกว่า 1% ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ 1 ตัน/ไร่ ผสมหินฟอสเฟต 50–100 กก./ไร่ โรยเป็นแถวตามร่อง กระตุ้นรากก่อนปลูก [1] (บท ปุ๋ยสับปะรด)
- พ่นกำจัดวัชพืชหลังเตรียมดิน (แผนงานใช้ไกลโฟเสต 48% SL 500–600 มล./ไร่) [1] (บท น้ำและวัชพืช)
ระยะปลูก
| ปลูกต้นน้อย 4,000–5,000 ต้น/ไร่ | ปลูกต้นเหมาะสม 8,000–10,000 ต้น/ไร่ |
|---|---|
| ผลผลิตน้อย สิ้นเปลืองพื้นที่ แดดเผาลูกง่าย เสียเวลาและเงินคลุมผล ผลแกนมากกว่า วัชพืชขึ้นมาก ปุ๋ยสูญเสียมาก | ผลผลิตมาก ใช้พื้นที่คุ้มค่า ไม่เสียเวลาคลุมผล ผลแกนน้อยกว่า วัชพืชขึ้นน้อย พืชได้รับปุ๋ยเต็มที่ |
- ส่งโรงงาน ปลูกระบบร่องแถวคู่ ระยะ 30 × 50 × (60–90) ซม. ได้ราว 8,000 หน่อ/ไร่ [1] แผนงาน 52 สัปดาห์: 8,000 ต้น/ไร่ ใช้ระยะ (ต้น × แถว × ระหว่างแถว) 30 × 50 × 100 ซม. 10,000 ต้น/ไร่ ใช้ 25 × 45 × 100 ซม. [1]
- ผลสด กลุ่ม Queen (ตราดสีทอง สวี ภูเก็ต) แถวเดี่ยว ต้นห่าง 30 ซม. แถวห่าง 80–100 ซม. ได้ราว 5,000–6,000 หน่อ/ไร่ [1]
งานทดสอบของชมภู จันที และคณะ (2553) พบว่าปัตตาเวียปลูก 12,000 ต้น/ไร่ ให้ผลผลิต 11,940 กก./ไร่ มากกว่า 10,500 9,000 และ 7,500 ต้น/ไร่ (10,844 9,532 และ 7,936 กก./ไร่) ตามลำดับ [1]
รอบปลูกและการไว้หน่อ
หลังเก็บผลรุ่นแม่ ไว้หน่อเก็บรุ่นหน่อได้ 1–2 รุ่น (รอบ 4 หรือ 5 ปี) [1] (บท รู้จักสับปะรด) แปลงที่ใช้ปลูกซ้ำควรเลือกหน่อจากแปลงที่ไม่มีโรคเหี่ยว (บท ต้นพันธุ์ปลอดโรคเหี่ยว)
แหล่งอ้างอิง
- ทวีศักดิ์ แสงอุดม (เรียบเรียง), สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (กันยายน 2560). การจัดการการผลิตสับปะรดคุณภาพ พิมพ์ครั้งที่ 1. doa.go.th ↗