ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 6 · ช่วงที่ 2 ปลูก

ปลูกสับปะรด: ขนาดหน่อ จุก แช่หน่อกันโรค ระยะปลูก 8,000–10,000 ต้นต่อไร่ และเตรียมแปลง

เลือกหน่อสับปะรดขนาดไหน หน่อกับจุกต่างกันอย่างไร แช่หน่อกันโรคก่อนปลูกอย่างไร ปลูกระยะเท่าไร ไร่ละกี่ต้น และเตรียมแปลงอย่างไร

ทำเมื่อไหร่: ต้นฤดูแล้ง ธ.ค.–พ.ค. ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • ใช้หน่อขนาดเดียวกันปลูกในแปลงเดียวกัน เพื่อให้บังคับดอกและเก็บเกี่ยวพร้อมกัน หน่อมี 3 ขนาด: เล็ก 300–500 กรัม กลาง 500–700 กรัม ใหญ่ 700–900 กรัม [1]
  • ปลูกส่งโรงงาน 8,000–10,000 ต้น/ไร่ ปลูก 4,000–5,000 ต้นไม่คุ้มค่าลงทุน [1]
  • แช่หน่อก่อนปลูกด้วยสารฆ่าแมลงกันเพลี้ยแป้ง และสารป้องกันเชื้อราถ้าปลูกหน้าชื้น [1]

หน่อหรือจุก

วัสดุปลูกปลูกถึงบังคับดอก (เดือน)ปลูกถึงเก็บเกี่ยว (เดือน)
หน่อใหญ่ 700–900 กรัม ยาว 70–90 ซม.6–811–13
หน่อกลาง 500–700 กรัม ยาว 50–70 ซม.8–1013–15
หน่อเล็ก 300–500 กรัม ยาว 30–50 ซม.10–1215–17
จุก 150–350 กรัม10–1515–20
ผลของขนาดหน่อและจุกต่ออายุการบังคับดอกและเก็บเกี่ยว กรณีปลูกในฤดูฝน [1]
ปลูกด้วยหน่อปลูกด้วยจุก
ข้อดีทนโรคเน่า (heart rot) กว่าจุก เก็บเกี่ยวเร็วกว่า ปลูกได้ตลอดปีราคาถูกกว่า ต้นเจริญสม่ำเสมอ รากแข็งแรง ต้นใหญ่ ผลขนาดสม่ำเสมอ ออกดอกเองตามธรรมชาติน้อยกว่า จึงเลี่ยงการออกผลช่วงที่ไม่ต้องการได้
ข้อเสียหน่อราคาแพง เจริญเติบโตไม่สม่ำเสมอ ปลูกแล้ว 5–6 เดือนขึ้นไปถ้าต้นสมบูรณ์พอและเจอหนาวช่วง ธ.ค.–ม.ค. อาจออกดอกเองตามธรรมชาติ 50–90% ผลออกตลาดมากพร้อมกัน ราคาต่ำอายุเก็บเกี่ยวนานกว่า โตช้ากว่า อ่อนแอต่อโรคเน่ากว่าหน่อ ควรชุบจุกด้วยสารป้องกันเชื้อราก่อนปลูก
เอกสารการจัดการการผลิตสับปะรดคุณภาพ กรมวิชาการเกษตร [1]

แช่หน่อก่อนปลูก

  1. กันโรคเน่า แช่หน่อด้วยฟอสเอทิล-อะลูมิเนียม 80% WP อัตรา 1 กก./น้ำ 200 ลิตร ราว 3 นาที ก่อนปลูก หรือพ่นหลังปลูกเสร็จทันที [1] แผนงาน 52 สัปดาห์ใช้ฟอสเอทิล-อะลูมิเนียมอัตรา 100 กรัม/น้ำ 20 ลิตร หรือเมตาแลกซิล 20–40 กรัม/น้ำ 20 ลิตร กรณีปลูกช่วงความชื้นสูง [1]
  2. กันเพลี้ยแป้งและโรคเหี่ยว กรณีหน่อมาจากแหล่งที่มีเพลี้ยแป้งระบาด หรือปลูกในแหล่งที่มีโรคเหี่ยว แช่หน่อ 5–10 นาทีด้วยสารฆ่าแมลงอย่างใดอย่างหนึ่ง (ไทอะมีโทแซม 25% WG 4 กรัม หรืออิมิดาโคลพริด 70% WG 4 กรัม หรือไดโนทีฟูแรน 10% WP 50 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร) กันได้ประมาณ 1 เดือน [1] (บท โรคเหี่ยวและเพลี้ยแป้ง)
  3. ในแหล่งปลูกที่ไม่มีปัญหาโรคเหี่ยว ไม่จำเป็นต้องใช้สารฆ่าแมลง [1]

เตรียมแปลง

  • รอบปลูกนาน 4–5 ปี จึงต้องเตรียมดินอย่างดี [1]
  • พื้นที่เคยปลูกสับปะรด (ถ้าไม่มีโรคเหี่ยว) ไถสับใบและต้น ทิ้งไว้ราว 2–3 เดือน แล้วไถกลบอีกครั้ง ถ้ามีดินดานให้ไถทำลาย [1] แผนงาน 52 สัปดาห์ให้ทิ้งไว้ 15 วันแล้วเผาหรือทิ้งให้ย่อยสลาย [1]
  • ไถลึก 20–40 ซม. อย่างน้อย 2 ครั้ง ที่ราบควรยกร่องให้ระบายน้ำดี แล้วตากดินอย่างน้อย 2 สัปดาห์เพื่อกำจัดเชื้อโรคและศัตรูในดิน [1]
  • วิเคราะห์ดินก่อนปลูก ถ้าอินทรียวัตถุต่ำกว่า 1% ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ 1 ตัน/ไร่ ผสมหินฟอสเฟต 50–100 กก./ไร่ โรยเป็นแถวตามร่อง กระตุ้นรากก่อนปลูก [1] (บท ปุ๋ยสับปะรด)
  • พ่นกำจัดวัชพืชหลังเตรียมดิน (แผนงานใช้ไกลโฟเสต 48% SL 500–600 มล./ไร่) [1] (บท น้ำและวัชพืช)

ระยะปลูก

ปลูกต้นน้อย 4,000–5,000 ต้น/ไร่ปลูกต้นเหมาะสม 8,000–10,000 ต้น/ไร่
ผลผลิตน้อย สิ้นเปลืองพื้นที่ แดดเผาลูกง่าย เสียเวลาและเงินคลุมผล ผลแกนมากกว่า วัชพืชขึ้นมาก ปุ๋ยสูญเสียมากผลผลิตมาก ใช้พื้นที่คุ้มค่า ไม่เสียเวลาคลุมผล ผลแกนน้อยกว่า วัชพืชขึ้นน้อย พืชได้รับปุ๋ยเต็มที่
เอกสารการจัดการการผลิตสับปะรดคุณภาพ อ้างข้อมูลบริษัทโดลไทยแลนด์ [1]
  • ส่งโรงงาน ปลูกระบบร่องแถวคู่ ระยะ 30 × 50 × (60–90) ซม. ได้ราว 8,000 หน่อ/ไร่ [1] แผนงาน 52 สัปดาห์: 8,000 ต้น/ไร่ ใช้ระยะ (ต้น × แถว × ระหว่างแถว) 30 × 50 × 100 ซม. 10,000 ต้น/ไร่ ใช้ 25 × 45 × 100 ซม. [1]
  • ผลสด กลุ่ม Queen (ตราดสีทอง สวี ภูเก็ต) แถวเดี่ยว ต้นห่าง 30 ซม. แถวห่าง 80–100 ซม. ได้ราว 5,000–6,000 หน่อ/ไร่ [1]

งานทดสอบของชมภู จันที และคณะ (2553) พบว่าปัตตาเวียปลูก 12,000 ต้น/ไร่ ให้ผลผลิต 11,940 กก./ไร่ มากกว่า 10,500 9,000 และ 7,500 ต้น/ไร่ (10,844 9,532 และ 7,936 กก./ไร่) ตามลำดับ [1]

คำนวณจำนวนต้นต่อไร่จากระยะปลูก

ปลูกแถวคู่: ใส่ระยะแถวเฉลี่ย คือ (ระยะในคู่ + ระยะระหว่างคู่) ÷ 2 เช่น 30 × 50 × 100 ซม. เฉลี่ยแถวละ 75 ซม. คำนวณได้ราว 7,100 ต้น/ไร่ ซึ่งต่ำกว่าตัวเลขประมาณ 8,000 ต้นในเอกสาร ให้ใช้ตัวเลขจากเครื่องมือนี้ตั้งจำนวนหน่อที่ต้องซื้อ และเทียบกับผังปลูกจริงของแปลง

รอบปลูกและการไว้หน่อ

หลังเก็บผลรุ่นแม่ ไว้หน่อเก็บรุ่นหน่อได้ 1–2 รุ่น (รอบ 4 หรือ 5 ปี) [1] (บท รู้จักสับปะรด) แปลงที่ใช้ปลูกซ้ำควรเลือกหน่อจากแปลงที่ไม่มีโรคเหี่ยว (บท ต้นพันธุ์ปลอดโรคเหี่ยว)

แหล่งอ้างอิง

  1. ทวีศักดิ์ แสงอุดม (เรียบเรียง), สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (กันยายน 2560). การจัดการการผลิตสับปะรดคุณภาพ พิมพ์ครั้งที่ 1. doa.go.th ↗