บทที่ 9 · ช่วงที่ 3 ดูแล
ให้น้ำสับปะรด และคุมวัชพืช: ช่วงแล้ง ระบบน้ำหยด สารคุมวัชพืช และช่วงที่ต้องปลอดวัชพืช 4 เดือนแรก
สับปะรดต้องให้น้ำช่วงไหน เท่าไร น้ำหยดเพิ่มผลผลิตได้เท่าไร วัชพืชทำให้ผลผลิตเสียหายเท่าไร และสารคุมวัชพืชที่กรมวิชาการเกษตรแนะนำ
สรุปสั้น
- สับปะรดทนแล้งแต่ไม่ได้ไม่ต้องการน้ำ ขาดน้ำช่วงต้นโตและช่วงผลขยายทำให้ผลเล็ก ผลผลิตต่ำ [1]
- งานทดสอบปัตตาเวีย ให้น้ำระบบน้ำหยดและมินิสปริงเกอร์ได้ผลผลิต 10.24 และ 10.64 ตัน/ไร่ สูงกว่าไม่ให้น้ำ 20.32% และ 25.03% [1]
- วัชพืชทำให้ผลผลิตเสียหาย 64.3–80.8% ช่วง 4 เดือนแรกควรปลอดวัชพืช [1]
น้ำ
ตามปกติสับปะรดอาศัยน้ำฝนเป็นหลัก แต่ในฤดูแล้งหรือฝนทิ้งช่วง ความชื้นต่ำทำให้สับปะรดขาดน้ำ ต้นชะงักการเจริญเติบโต โดยเฉพาะระยะการขยายขนาดของผล [1] สับปะรดไวต่อการขาดน้ำช่วงที่เจริญเติบโตทางต้นและใบ ทำให้กระทบต่อผลผลิตและคุณภาพ [1]
| ช่วง | การให้น้ำ |
|---|---|
| หลังปลูกช่วงแล้ง (ถ้ามีแหล่งน้ำ) | ให้น้ำเดือนละครั้ง ครั้งละ 2,000–3,000 ลิตร/ไร่ ให้ต้นตั้งตัวเร็ว [1] |
| ฤดูแล้งหรือฝนทิ้งช่วง | สัปดาห์ละ 400 มล./ต้น หรือ 4,000–5,000 ลิตร/ไร่ ช่วยให้ผลผลิตดีและคุณภาพขึ้น [1] |
| หลังใส่ปุ๋ย | ให้น้ำตาม 2,000–3,000 ลิตร/ไร่ ให้รากดูดธาตุอาหารไปใช้ [1] |
| ผลกำลังโต ช่วงแล้ง (สัปดาห์ที่ 39–46 ของแผน) | ทุก 1–2 สัปดาห์ ครั้งละ 2,000–3,000 ลิตร/ไร่ [1] |
| ก่อนเก็บเกี่ยว | หยุดให้น้ำ 2–4 สัปดาห์ [1] |
- สับปะรดที่ขาดน้ำจะเจริญเติบโต ออกดอก และติดผลไม่ดี ผลผลิตต่ำ ขนาดไม่ได้มาตรฐาน (Doorenbos และ Kassam 1979 ที่อ้างในคู่มือ) [1]
- ช่วงที่สับปะรดออกดอก ถ้าขาดน้ำไม่กระทบมากนัก แต่อาจเร่งให้ผลสุกเร็วขึ้นหรือแก่พร้อมกัน ส่วนการให้น้ำมากช่วงออกดอกทำให้ก้านใหญ่และแกนผลใหญ่ ซึ่งเป็นผลเสียต่อการทำสับปะรดกระป๋อง [1] ในช่วงแล้ง สับปะรดที่ออกดอกควรเน้นการให้น้ำเป็นพิเศษ [1]
- ศูนย์วิจัยพืชสวนเพชรบุรี: ให้น้ำระบบมินิสปริงเกอร์และน้ำหยดทำให้ความชื้นในดินสูงและสม่ำเสมอตลอดฤดูเพาะปลูก ผลผลิตเพิ่มทั้งสองระบบ [1]
งานทดสอบกระจายการผลิตของศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรเพชรบุรีที่ปลูก ธ.ค. ให้น้ำหยดตั้งแต่หลังปลูกถึง เม.ย. พบว่าต้นสูง กว้าง และใบหนักกว่าไม่ให้น้ำ แต่พอได้ฝนตามฤดูกาลแล้วต้นที่ไม่ได้ให้น้ำก็โตตามทัน และช่วงผลโตให้น้ำ 100 มล./ต้น/ครั้ง สัปดาห์ละ 1 ครั้งด้วยน้ำหยด [2] (บท ปฏิทินปลูกต้นฤดูแล้ง)
วัชพืช
สับปะรดโตช้าในระยะแรก จึงแข่งกับวัชพืชได้ไม่ดี ถ้าไม่กำจัด วัชพืชทำให้สูญเสียผลผลิตราว 64.3–80.8% วัชพืชใบกว้างและเถาเลื้อยทำให้การเจริญเติบโตของสับปะรดลดลง 19.8% ผลผลิตเสียหาย 55.8% [1] ช่วงแข่งขันของวัชพืชไม่ควรเกิน 2 เดือนแรก และช่วงปลอดวัชพืชคือ 4 เดือนแรก จึงจะไม่สูญเสียผลผลิตถึงระดับเศรษฐกิจ [1] วัชพืชยังเป็นที่หลบอาศัยของเพลี้ยแป้ง (บท โรคเหี่ยวและเพลี้ยแป้ง)
- ไม่ใช้สาร ไถเตรียมดิน ใช้แรงงานคนหรือเครื่องมือกล คลุมดินด้วยวัสดุ [1]
- ใช้สาร ช่วยประหยัดแรงงาน ลดต้นทุน กำจัดวัชพืชได้ทันเวลา ต้องใช้ให้ถูกชนิด ถูกอัตรา ถูกระยะเวลา และระวังไม่ให้ละอองปลิวไปโดนพืชอื่นหรือแหล่งน้ำ [1]
- แผนงาน 52 สัปดาห์: หลังเตรียมดิน พ่นไกลโฟเสต 48% SL อัตรา 500–600 มล./ไร่ [1] แปลงที่จะบังคับดอกควรกำจัดวัชพืชให้หมด และห่างจากการพ่นสารกำจัดวัชพืชอย่างน้อย 1 เดือน [1]
สารกำจัดวัชพืชที่แนะนำสำหรับไร่สับปะรด
| สาร | อัตรา (กรัมหรือมล./ไร่ ผสมน้ำ 60–80 ลิตร) | ช่วงพ่น |
|---|---|---|
| เฮกซาซิโนน | 90–180 | ก่อนปลูกประมาณ 2 สัปดาห์ ขณะดินมีความชื้น |
| อาทราซีน | 300–500 | พ่นคลุมดินหลังปลูก ก่อนวัชพืชงอก |
| ไดยูรอน | 360–720 | พ่นคลุมดินหลังปลูก ก่อนวัชพืชงอก |
| ซัลเฟนทราโซน | 60–90 | พ่นคลุมดินหลังปลูก ก่อนวัชพืชงอก |
| เพนดิเมทาลิน | 200–300 | พ่นคลุมดินหลังปลูก ก่อนวัชพืชงอก |
| อามีทรีน | 360–720 | ก่อนวัชพืชงอก หรือหลังงอกผสมสารจับใบ 0.1–0.3% โดยปริมาตร |
| โบรมาซิล | 270–540 | ก่อนวัชพืชงอก หรือเมื่อวัชพืชสูงราว 10–15 ซม. ผสมสารจับใบ 0.1–0.3% |
| โบรมาซิล + ไดยูรอน | 240–400 + 240–400 | ก่อนวัชพืชงอก หรือเมื่อวัชพืชสูงราว 10–15 ซม. |
| โบรมาซิล + อาทราซีน | 320–360 + 360–480 | ก่อนวัชพืชงอก หรือเมื่อวัชพืชสูงราว 10–15 ซม. |
- สารที่พ่นก่อนวัชพืชงอก ต้องไถเตรียมดินให้ร่วนละเอียด ดินมีความชื้น และไม่มีต้นวัชพืชงอกขึ้นมาก่อนปลูกสับปะรด [1]
- กลยุทธ์จัดการวัชพืชดื้อสาร: หมุนเวียนสารที่มีกลไกการทำลายต่างกัน ใช้สารผสมในอัตราที่ได้ผลดี หลีกเลี่ยงสารชนิดเดิมซ้ำๆ คุมวัชพืชในพื้นที่รกร้าง และถ้าสงสัยว่าดื้อสาร อย่าปล่อยให้วัชพืชติดเมล็ด [1]
แหล่งอ้างอิง
- ทวีศักดิ์ แสงอุดม (เรียบเรียง), สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (กันยายน 2560). การจัดการการผลิตสับปะรดคุณภาพ พิมพ์ครั้งที่ 1. doa.go.th ↗
- มัลลิกา นวลแก้ว และคณะ (ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรเพชรบุรี). รายงานผลงานเรื่องเต็ม: ทดสอบเทคโนโลยีการกระจายการผลิตสับปะรด (ตุลาคม 2553–กันยายน 2556). กรมวิชาการเกษตร. doa.go.th ↗