ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 14 · ช่วงที่ 5 เก็บเกี่ยวและขาย

เก็บเกี่ยวสับปะรด: นับ 150–160 วันหลังบังคับดอก สีเปลือกเบอร์ 0–7 เก็บส่งโรงงานและขายสด

เก็บสับปะรดเมื่อไหร่ ดูสีเปลือกอย่างไร เบอร์ไหนเก็บส่งโรงงาน เบอร์ไหนกินสด ความหวานกี่เปอร์เซ็นต์ และเก็บอย่างไรไม่ให้ผลช้ำ

ทำเมื่อไหร่: หลังบังคับดอกราว 150–160 วัน ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • สับปะรดไม่สุกต่อหลังเก็บเกี่ยว (non-climacteric) ต้องเก็บที่อายุเหมาะสม [1]
  • ดัชนีเก็บเกี่ยว: นับอายุหลังบังคับดอก (ปัตตาเวียราว 150–160 วัน) ดูสีเปลือกจากตาล่าง ๆ และดูความหวานและกรด [1]
  • ส่งโรงงานเก็บเบอร์ 1–4 ผลสดในประเทศเก็บตั้งแต่สุก 55% (เบอร์ 4–5) ส่งออกเก็บผลแก่เขียว (เบอร์ 0) [1]

ดัชนีเก็บเกี่ยว

  1. อายุหลังบังคับดอก ขึ้นกับพันธุ์ เช่น ปัตตาเวียประมาณ 150–160 วัน [1] ตารางเปรียบเทียบพันธุ์ในงานทดลองเก่าวัดได้ 178 วัน (ปัตตาเวีย) 146 (ตราดสีทอง) 148 (สวี) 143 (ภูเก็ต) [1] วันต่างกันตามฤดูและสภาพต้น จึงให้ใช้สีเปลือกเป็นหลัก
  2. ลักษณะภายนอก สีเปลือกเปลี่ยนจากเขียวเป็นเหลืองส้ม เริ่มจากตาล่างๆ ก่อน ก้านผลเมื่อแก่จะเหี่ยวเป็นร่องตามยาว ตาย่อยของผลแบนราบ (ตาเต็ม) ใบเลี้ยงบนตาย่อยเหี่ยวหรือเป็นสีชมพู กลีบเลี้ยงใต้ผลเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลหรือเหี่ยวแห้ง ใช้มือดีดหรือไม้เคาะฟังเสียง จะทึบหรือแปะ [1]
  3. คุณสมบัติภายใน ผลใกล้แก่จะมีของแข็งที่ละลายน้ำได้ (SS ความหวาน) สูงกว่าผลดิบ และปริมาณกรดจะสูงสุดระยะสุก สับปะรดส่งโรงงานควรมีความหวาน (SS) 12% กรด 0.5–0.6% [1]

เบอร์สีเปลือก

เบอร์ลักษณะใช้ทำอะไร
0ตาทั้งหมดสีเขียว ไม่มีสีเหลืองปนส่งทางไกล เช่น ต่างประเทศ [1]
1ตาเหลืองไม่เกิน 20% (เหลืองจางๆ ราว 1–2 ตา)ส่งโรงงาน [1]
2ตาเหลืองตั้งแต่ 20% ไม่เกิน 40% (เหลืองราว 1/4 ของผล หรือ 2–3 ตา)ส่งโรงงาน [1]
3ตาเหลืองตั้งแต่ 40% ไม่เกิน 55% (เหลืองราว 1/4–3/4 ของผล หรือ 3–4 ตา)ส่งโรงงาน [1]
4ตาเหลืองตั้งแต่ 55% ไม่เกิน 90% (เหลืองราวครึ่งผลถึง 3/4 หรือ 4–6 ตา)ส่งโรงงาน และผลสดในประเทศ [1]
5ตาเหลืองตั้งแต่ 90% (เหลืองราว 3/4 ถึงเต็มผล) เปลือกสีส้มผลสดในประเทศ (สุกตั้งแต่ 55%) [1]
620–100% ของตามีสีน้ำตาลอมแดง เปลือกเริ่มเหี่ยวเล็กน้อย–
7เปลือกสีน้ำตาลอมแดงและเริ่มเน่าเริ่มแสดงอาการเน่า [1]
มาตรฐานสีสับปะรด ที่มา: บริษัทโดลไทยแลนด์ จำกัด ตามเอกสารกรมวิชาการเกษตร [1] ในฤดูฝนและหนาวสีเปลือกอาจแตกต่างบ้าง ควรผ่าดูเนื้อก่อนเก็บ [1]

เก็บส่งโรงงาน

  • ต้องเก็บผลสุกเบอร์ 1–4 คือ เปลือกเหลืองจางๆ ราว 1–2 ตา ถึงครึ่งผลหรือ 3/4 ของผล (4–6 ตา) [1]
  • ไม่ควรเก็บผลที่อ่อนเกินไป เพราะคุณภาพไม่ดี เนื้อสีขาว ผลิตสับปะรดเกรดสูงไม่ได้ [1]
  • เก็บเกี่ยวผลส่งโรงงานจะหักจุกและก้านผลออก วิธีของเกษตรกรรายย่อยส่วนใหญ่ใช้คนหักในแปลง แล้วใส่ภาชนะบรรจุ แบกขึ้นรถบรรทุก ส่วนเอกชนรายใหญ่ใช้รถมีแขน (boom) ยาว 16 เมตร ค่อยเคลื่อนไปตามถนนข้างแปลง คนงานเลือกสับปะรดที่ได้อายุ หักก้านและจุกวางบนสายพานไปขึ้นรถบรรทุก [1]
  • ระวังไม่ให้ผลชอกช้ำ ทั้งตอนขนออกจากไร่ ขนถ่ายขึ้นรถ ลงรถ บรรทุกให้มีน้ำหนักพอเหมาะ ไม่บรรทุกเกินขนาด เพราะผลด้านล่างจะช้ำเสียหาย เรียงผลให้เรียบร้อย เพื่อการถ่ายน้ำหนักได้ดี [1]

เก็บขายสด

ตลาดเมื่อไหร่วิธีเก็บ
ในประเทศความสุกตาเหลืองไม่น้อยกว่า 55% (เบอร์ 4–5)ระวังไม่ให้ชอกช้ำ ตัดด้วยมีดคมให้เหลือก้านยาวติดผลราว 10 ซม. ขึ้นไป ไม่ต้องหักจุกออก ใส่ภาชนะ เรียงบนรถให้จุกลงด้านล่าง วางซ้อนเป็นชั้น [1]
ต่างประเทศอายุเก็บเกี่ยวใกล้เคียงกัน ส่วนใหญ่เก็บผลแก่เขียว (เบอร์ 0) ตาทุกตามีสีเขียวไม่มีสีเหลืองผลไม่มีโรคเกาะ ขนส่งมาโรงคัดบรรจุอย่างระวังไม่ให้ชอกช้ำ ไม่เรียงซ้อนทับกันหลายชั้น มีไม้แบ่งแยกชั้น เรียงตามนอน สลับท้ายผลและจุกเป็นชั้นๆ [1]
เอกสารการจัดการการผลิตสับปะรดคุณภาพ [1]
  • อย่าวางผลสับปะรดตากแดดในแปลง และผลที่สุกมากไม่ควรวางอยู่ชั้นล่าง เพราะจะชอกช้ำเสียหายง่าย [1]

แผนงานของกรมวิชาการเกษตรให้หยุดให้น้ำก่อนเก็บเกี่ยว 2–4 สัปดาห์ (บท น้ำและวัชพืช) ผลคุณภาพขึ้นกับการจัดการตั้งแต่ปุ๋ย (บท ผลคุณภาพ ไนเตรท และแดดเผาผล) ต่อไปคือหลังเก็บเกี่ยว (บท หลังเก็บเกี่ยว ขนส่ง และเก็บรักษา)

แหล่งอ้างอิง

  1. ทวีศักดิ์ แสงอุดม (เรียบเรียง), สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (กันยายน 2560). การจัดการการผลิตสับปะรดคุณภาพ พิมพ์ครั้งที่ 1. doa.go.th ↗