ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 10 · ช่วงที่ 3 ดูแล

บังคับดอกสับปะรด: ต้นหนัก 2–2.5 กก. เอทีฟอน แคลเซียมคาร์ไบด์ อัตรา วิธีราด และข้อควรระวัง

บังคับดอกสับปะรดเมื่อไหร่ ต้นต้องหนักเท่าไร ใช้เอทีฟอนหรือถ่านแก๊สอัตราเท่าไร ราดกี่ครั้ง ช่วงเวลาไหน และถ้าฝนตกหลังราดต้องทำอย่างไร

ทำเมื่อไหร่: เมื่อต้นพร้อม ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • สับปะรดออกดอกเองตามธรรมชาติช่วงอากาศเย็นหรือหนาว แต่การปลูกเป็นการค้าต้องบังคับให้ออกพร้อมกัน เพื่อจัดการแปลงและส่งโรงงานตามแผน [1]
  • บังคับเมื่อต้นพร้อม: หนักราว 2.5–2.8 กก. หรือมีใบ 45 ใบขึ้นไป (รุ่นแม่) โคนต้นอวบใหญ่ ใบกว้างหนาสีเขียวเข้ม [1]
  • สารที่ใช้ 2 ชนิด: เอทีฟอน (ราด 2 ครั้ง ห่างกัน 4–7 วัน) และแคลเซียมคาร์ไบด์ (ถ่านแก๊ส) ทำตอนเย็นหรือกลางคืน [1]

ต้นพร้อมบังคับเมื่อไหร่

  1. น้ำหนักต้น ไม่รวมราก ประมาณ 2.5–2.8 กก. หรือมีใบ 45 ใบขึ้นไป (สับปะรดรุ่นแม่) และประมาณ 1.8–2.0 กก. (สับปะรดตอ) [1] แผนงาน 52 สัปดาห์ใช้เกณฑ์ราว 2–2.5 กก. [1]
  2. ลักษณะต้น โคนต้นอวบใหญ่ ใบกว้าง หนา สีเขียวเข้มหรือเขียวอมม่วงแดง [1]
  3. อายุ ประมาณ 7–9 เดือนเมื่อปลูกด้วยหน่อ หรือ 10–12 เดือนเมื่อปลูกด้วยจุก [1]
  4. ห่างจากปุ๋ยครั้งสุดท้ายอย่างน้อย 2 เดือน และไม่มีปุ๋ยตกค้างในกาบใบ [1]
  5. ไม่มีวัชพืช และห่างจากการพ่นสารกำจัดวัชพืชอย่างน้อย 1 เดือน [1]

ต้นเล็กเกินไปผลจะเล็กตามขนาดต้นตอนบังคับ [1] (บท หน่อพันธุ์ ระยะปลูก และวิธีปลูก)

สารที่ใช้

1) เอทีฟอน (ethephon)

เป็นของเหลวสีน้ำตาลอ่อน ความเป็นกรด pH 0.5–0.8 กัดกร่อนโลหะสูง เป็นสารที่นิยมใช้บังคับดอกสับปะรดกันอย่างแพร่หลาย เพราะใช้สะดวก และได้ผลดี เมื่อเข้าไปในเนื้อเยื่อพืช เอทีฟอนจะสลายให้เอทิลีนซึ่งเป็นตัวชักนำให้เกิดตาดอก [1]

แหล่งข้อมูลอัตรา (ผสมน้ำ 20 ลิตร)วิธีใช้
การผลิตสับปะรดคุณภาพ (เอทีฟอน 48 หรือ 52 %w/v SL)6–8 มล. + ยูเรีย 46-0-0 อัตรา 300 กรัมพ่นหรือตักหยอดยอดต้นละ 60 มล. 2 ครั้ง ห่างกัน 4–7 วัน [1]
แผนงาน 52 สัปดาห์ (เอทีฟอน 39%)8 มล. + ยูเรีย 300 กรัมหยอดยอดหรือพ่นต้นละ 60–75 มล. 2 ครั้ง ห่างกัน 4–7 วัน [1]
ความเข้มข้นของเอทีฟอนในสองแหล่งต่างกัน (39% และ 48–52%) ถ้าผลิตภัณฑ์ที่ซื้อมีความเข้มข้นต่างจากที่ระบุ ให้ปรับปริมาณตามฉลาก ไม่ใช้ตัวเลขข้างบนตรงๆ

2) แคลเซียมคาร์ไบด์ หรือถ่านแก๊ส (calcium carbide)

เมื่อสัมผัสน้ำจะเกิดแก๊สอะเซทิลีนซึ่งชักนำให้ต้นสับปะรดออกดอก เกษตรกรรายย่อยแถบประจวบคีรีขันธ์และเพชรบุรีนิยมใช้เพราะหาซื้อได้ง่ายและราคาถูก [1]

  • ใช้อัตรา 1–2 กรัม/ต้น ในขณะมีน้ำอยู่ในยอด [1] แผนงาน 52 สัปดาห์ใช้ราว 1 กรัม/ต้น จำนวน 2 ครั้ง [1]
  • กรณีไม่มีน้ำขังอยู่ที่บริเวณยอด ต้องหยอดน้ำเพิ่มให้ประมาณต้นละ 50–75 มล. [1]
  • หยอดบังคับ 2 ครั้ง ห่างกัน 4–7 วัน [1]

ข้อควรทำและเมื่อฝนตก

  • ทำในช่วงเย็น กลางคืน หรือเช้ามืด [1]
  • ถ้ามีฝนตกภายใน 2 ชั่วโมงหลังหยอดสารบังคับดอก ควรหยอดซ้ำภายใน 2–3 วัน [1]
  • กรณีที่ผลเจริญเติบโตในช่วงแล้งและแดดจัด ควรมีการคลุมผลเพื่อป้องกันแดด [1] (บท ผลคุณภาพ ไนเตรท และแดดเผาผล)
  • กำจัดวัชพืชออกให้หมดจากแปลงที่จะบังคับดอก [1]
  • หลังบังคับดอก ห้ามใส่ปุ๋ยไนโตรเจน และห้ามทำลายจุกสับปะรด [1]

หลังบังคับดอก

พันธุ์บังคับดอก–เริ่มออกดอก (วัน)ดอกบาน 100% (วัน)บังคับดอก–เก็บเกี่ยว (วัน)
ปัตตาเวีย3998178
ตราดสีทอง3572146
สวี3576148
ภูเก็ต3572143
การพัฒนาของสับปะรดหลังบังคับดอก สมบัติและคณะ (2539) ที่อ้างในคู่มือกรมวิชาการเกษตร [1]

แหล่งอ้างอิง

  1. ทวีศักดิ์ แสงอุดม (เรียบเรียง), สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (กันยายน 2560). การจัดการการผลิตสับปะรดคุณภาพ พิมพ์ครั้งที่ 1. doa.go.th ↗