บทที่ 13 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง
โรคลำไยที่พบบ่อย: พุ่มไม้กวาด ราดำ ใบจุด ผลเน่า กิ่งแห้ง อาการและการจัดการ
อาการของโรคพุ่มไม้กวาด โรคราดำ โรคใบจุดสาหร่าย โรคผลเน่าและผลแตก และโรคกิ่งแห้งในลำไย การป้องกันด้วยการจัดการสวน และการตัดส่วนที่เป็นโรคทิ้ง
สรุปสั้น
- พุ่มไม้กวาด ทำให้ยอดและช่อดอกเป็นกระจุก ไม่ติดผล ตัดส่วนที่เป็นทิ้ง และไม่ใช้กิ่งพันธุ์จากต้นที่มีอาการ
- ราดำ และ ใบจุดสาหร่าย เกิดในทรงพุ่มที่ทึบและชื้น ตัดแต่งให้โปร่งก็ลดได้มาก
- ผลเน่าและผลแตกช่วงใกล้เก็บ มักมาจากฝนและน้ำที่แกว่ง มากกว่าเชื้อโรคอย่างเดียว
โรคพุ่มไม้กวาด
- อาการ: ยอดอ่อนแตกเป็นกระจุก ใบเล็ก แคบ ม้วนงอ ช่อดอกสั้น อัดแน่นเป็นพุ่ม ดอกไม่ติดผล ต้นที่เป็นมากให้ผลผลิตลดลงมาก
- ข้อมูลที่ควรรู้: พบร่วมกับไรกำมะหยี่และแมลงบางชนิด และติดไปกับกิ่งพันธุ์จากต้นที่มีอาการได้ สาเหตุที่แน่ชัดยังมีการศึกษากันอยู่
- จัดการ: ตัดกิ่งหรือช่อที่มีอาการออกแล้วนำไปทำลาย คุมไรกำมะหยี่บนใบอ่อน (บท แมลงและศัตรูลำไย) และ ไม่ใช้กิ่งตอนจากต้นที่มีอาการ (บท พันธุ์และกิ่งพันธุ์)
ราดำ
ผงหรือแผ่นสีดำบนใบ ช่อ และผล เชื้อราขึ้นบนน้ำหวานที่เพลี้ยแป้ง เพลี้ยหอย และมวนขับถ่ายไว้ ใบสังเคราะห์แสงได้น้อย ผลสกปรกขายเกรดต่ำ จัดการที่แมลงต้นเหตุ และตัดแต่งให้ทรงพุ่มโปร่ง (บท ตัดแต่งกิ่งทรงฝาชีหงาย)
ใบจุดสาหร่าย
จุดกลมนูนเล็กน้อย สีเขียวอมเทาถึงสีสนิมบนใบแก่และกิ่ง พบในสวนที่ทึบและชื้น ส่วนใหญ่ไม่รุนแรง ตัดแต่งให้โปร่งและตัดกิ่งที่เป็นมากออก
ผลเน่าและผลแตก
- ผลแตก มักเกิดเมื่อดินแห้งนานแล้วได้น้ำมากทันที ผลแตกเป็นทางเข้าของเชื้อราและแมลง ให้น้ำสม่ำเสมอ (บท การจัดการน้ำ)
- ผลเน่าบนต้น ผลมีแผลสีน้ำตาลฉ่ำน้ำ มีราขึ้นในช่วงฝนชุก เก็บผลเน่าออกจากต้นและใต้ต้น ตัดแต่งให้โปร่ง
- ผลเน่าหลังเก็บ ลำไยสดเสียเร็วที่อุณหภูมิห้อง ลดได้ด้วยการเก็บไม่ให้ช้ำ ลดความร้อน และการจัดการหลังเก็บที่ผู้รับซื้อทำ (บท เก็บเกี่ยว คัดเกรด และขาย)
กิ่งแห้ง
ปลายกิ่งแห้งตายลามลงมา มักเกิดกับต้นที่โทรมจากการราดสารเกิน รากเสียจากน้ำขัง หรือแผลตัดกิ่งใหญ่ที่ไม่ได้ทา ตัดกิ่งแห้งให้ถึงเนื้อไม้ดี ทาแผล และฟื้นต้นด้วยปุ๋ยอินทรีย์และน้ำ (บท ราดสารโพแทสเซียมคลอเรต)
ถ้าไม่แน่ใจว่าเป็นโรคอะไร เก็บใบ ช่อ หรือผลที่มีอาการส่งที่สำนักงานเกษตรอำเภอหรือศูนย์วิจัยพืชสวนใกล้บ้านก่อนซื้อสาร ใช้สารที่ขึ้นทะเบียนกับลำไยตามฉลาก และจดบันทึกทุกครั้ง
แหล่งอ้างอิง
- Huang, S., Han, D., Wang, J., Guo, D. & Li, J. (2021). Floral induction of longan (Dimocarpus longan) by potassium chlorate: application, mechanism, and future perspectives. Frontiers in Plant Science 12: 670587. doi:10.3389/fpls.2021.670587