บทที่ 14 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง
ศัตรูลำไย: มวนลำไย หนอนเจาะขั้วผล ไรกำมะหยี่ เพลี้ยแป้ง ผีเสื้อมวนหวาน และค้างคาว
อาการที่เกิดจากมวนลำไย หนอนเจาะขั้วผล ไรกำมะหยี่ เพลี้ยแป้ง ผีเสื้อมวนหวาน และค้างคาว ช่วงที่ระบาด และการจัดการ
สรุปสั้น
- มวนลำไย ดูดน้ำเลี้ยงยอดอ่อน ช่อดอก และผลอ่อน จนร่วง เป็นศัตรูสำคัญช่วงออกดอก
- หนอนเจาะขั้วผล ผีเสื้อมวนหวาน และ ค้างคาว ทำลายผลช่วงใกล้แก่ ซึ่งเป็นช่วงที่เสียหายแล้วขาดทุนมากที่สุด
- ไรกำมะหยี่ ทำให้ใบอ่อนเป็นขนกำมะหยี่สีน้ำตาล และพบร่วมกับอาการพุ่มไม้กวาด
มวนลำไย
- ลักษณะ: มวนตัวใหญ่สีน้ำตาล ตัวอ่อนสีแดงส้มขอบเทา ส่งกลิ่นฉุนและพ่นของเหลวที่ระคายเคืองตาและผิวหนังได้ เมื่อถูกรบกวน
- อาการ: ยอดอ่อนเหี่ยว ช่อดอกแห้ง ผลอ่อนร่วงมาก
- ช่วงระบาด: ช่วงแตกยอดอ่อนและออกดอก
- จัดการ: ตัดแต่งให้โปร่ง สำรวจใต้ใบหากลุ่มไข่สีเขียวอมเหลืองแล้วเก็บทำลาย เขย่ากิ่งในตอนเช้าที่อากาศเย็น ตัวเต็มวัยจะร่วงลงมา เก็บทำลาย สวมแว่นตาและถุงมือทุกครั้ง ถ้าระบาดหนักใช้สารที่ขึ้นทะเบียนกับลำไยและมวนชนิดนี้ ตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ และงดพ่นช่วงดอกบานเต็มที่
หนอนเจาะขั้วผล
- อาการ: หนอนเจาะเข้าทางขั้วผล กินเมล็ดและเนื้อใกล้ขั้ว ผลร่วงหรือมีมูลหนอนที่ขั้ว ผลที่ถูกเจาะส่งออกไม่ได้
- จัดการ: เก็บผลร่วงใต้ต้นไปทำลาย ตัดแต่งช่อให้ผลไม่เบียดกัน และเก็บเกี่ยวตามกำหนด ไม่ปล่อยผลแก่คาต้นนาน
ผีเสื้อมวนหวานและค้างคาว
- ผีเสื้อมวนหวาน บินมากินตอนกลางคืน ใช้ปากเจาะผลที่ใกล้แก่ ผลมีรูเล็ก น้ำไหล แล้วเน่าและร่วง
- ค้างคาว กินผลที่สุกใกล้เก็บ เหลือเปลือกและเมล็ดใต้ต้น
- จัดการ: คลุมต้นด้วยตาข่ายในช่วงผลใกล้แก่ ซึ่งกันได้ทั้งค้างคาวและผีเสื้อ เก็บผลร่วงไม่ให้เป็นอาหารล่อ และเก็บเกี่ยวให้ทันเวลา
ไรกำมะหยี่
- อาการ: ใต้ใบอ่อนมีขนสีน้ำตาลแดงคล้ายกำมะหยี่ ใบหงิกงอ พบร่วมกับอาการพุ่มไม้กวาด (บท โรคลำไย)
- จัดการ: ตัดยอดที่เป็นมากออกแล้วทำลาย ดูแลใบอ่อนทุกชุดหลังตัดแต่ง ไม่ใช้กิ่งพันธุ์จากต้นที่มีอาการ
ศัตรูอื่น
| ศัตรู | อาการ | จัดการ |
|---|---|---|
| เพลี้ยแป้ง เพลี้ยหอย | แมลงสีขาวหรือเกล็ดที่ขั้วผลและช่อ มีราดำ | ตัดส่วนที่พบมากออก คุมมดที่พาเพลี้ย |
| หนอนและด้วงกินใบ | ใบอ่อนเป็นรูหรือแหว่ง | ตรวจใบอ่อนทุกชุดหลังตัดแต่ง ต้นเล็กเก็บด้วยมือได้ |
| หนอนเจาะกิ่ง | กิ่งมีรูและขุยไม้ กิ่งแห้ง | ตัดกิ่งที่ถูกทำลาย ใช้ลวดแทงหนอนในรู |
ใช้สารเท่าที่จำเป็น
ผึ้งและแมลงผสมเกสรสำคัญกับการติดผลของลำไย หลายสวนวางรังผึ้งไว้ในสวน การพ่นสารฆ่าแมลงช่วงดอกบานทำให้ติดผลน้อยลง เลือกสารที่ขึ้นทะเบียนกับลำไยและแมลงชนิดนั้น เว้นระยะก่อนเก็บตามฉลาก และจดบันทึกทุกครั้ง ผู้ส่งออกตรวจสารตกค้าง
แหล่งอ้างอิง
- ศูนย์นวัตกรรมเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว (PHTIC). ดัชนีเก็บเกี่ยว: ลำไย (อ้างกรมส่งเสริมการเกษตร 2551 และมาตรฐานลำไย มกอช. 2546). phtnet.org ↗