บทที่ 3 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
เลือกพันธุ์ลำไย: อีดอ สีชมพู เบี้ยวเขียว แห้ว พวงทอง และกิ่งพันธุ์ที่ดี
ลำไยแต่ละพันธุ์ต่างกันอย่างไร พันธุ์ไหนเก็บเร็ว พันธุ์ไหนตอบสนองต่อสารดี พันธุ์ไหนเหมาะทำลำไยอบแห้ง และวิธีเลือกกิ่งตอน
สรุปสั้น
- อีดอเป็นพันธุ์ที่ปลูกมากที่สุดในไทย เก็บเกี่ยวได้เร็ว ตอบสนองต่อสารดี ขายได้ทั้งสดและอบแห้ง
- พันธุ์อื่นอย่างสีชมพู เบี้ยวเขียว แห้ว มีจุดเด่นด้านรสชาติหรือเนื้อ แต่ตลาดแคบกว่าและบางพันธุ์ออกดอกยากกว่า
- ใช้กิ่งตอนจากต้นแม่ที่ตรงพันธุ์ ให้ผลดี และไม่มีอาการพุ่มไม้กวาด
พันธุ์ที่ปลูกมากในไทย
| พันธุ์ | ลักษณะที่รู้จักกันทั่วไป |
|---|---|
| อีดอ | พันธุ์เบา เก็บเกี่ยวได้ก่อนพันธุ์อื่น ปลูกมากที่สุด ตอบสนองต่อสารโพแทสเซียมคลอเรตดี ตลาดรับทั้งผลสด ส่งออก และลำไยอบแห้ง |
| สีชมพู | เนื้อมีสีชมพูเรื่อ รสหวานหอม คุณภาพดี เป็นที่ต้องการในตลาดผลสด |
| เบี้ยวเขียว | พันธุ์หนัก เก็บเกี่ยวช้า ผลใหญ่ เนื้อหนา |
| แห้ว | พันธุ์หนัก เนื้อแน่นกรอบ |
| พวงทอง | ผลใหญ่ เปลือกสีเหลืองทอง |
เลือกพันธุ์อย่างไร
- สวนการค้าทั่วไป และสวนที่จะทำนอกฤดู อีดอเป็นตัวเลือกที่ปลอดภัยที่สุด เพราะตลาดรับมากที่สุดและข้อมูลการราดสารมีมากที่สุด
- ตลาดผลสดคุณภาพ สีชมพูหรือพันธุ์อื่นที่ผู้รับซื้อในพื้นที่ต้องการ
- ไม่ควรปลูกหลายพันธุ์ปนในแถวเดียว แต่ละพันธุ์ตอบสนองต่อสาร อายุผล และวันเก็บต่างกัน จัดงานยาก
กิ่งพันธุ์
- กิ่งตอน เป็นแบบที่ใช้กันมากที่สุด ให้ผลเร็ว ตรงพันธุ์ แต่ไม่มีรากแก้ว ต้องระวังลมโยกช่วงแรก
- กิ่งเสียบยอดหรือทาบกิ่ง บนต้นตอเพาะเมล็ด มีระบบรากลึกกว่า เหมาะกับพื้นที่ลมแรงหรือแล้ง
- ดูต้นแม่ ตรงพันธุ์ ให้ผลดีสม่ำเสมอ ไม่มีอาการพุ่มไม้กวาดที่ยอดหรือช่อดอก (บท โรคลำไย)
- ดูกิ่ง รากเดินเต็มตุ้ม ใบเขียวสด ไม่มีแมลงหรือใบเป็นกำมะหยี่จากไร (บท แมลงและศัตรูลำไย)
แหล่งอ้างอิง
- ศูนย์นวัตกรรมเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว (PHTIC). ดัชนีเก็บเกี่ยว: ลำไย (อ้างกรมส่งเสริมการเกษตร 2551 และมาตรฐานลำไย มกอช. 2546). phtnet.org ↗
- Huang, S., Han, D., Wang, J., Guo, D. & Li, J. (2021). Floral induction of longan (Dimocarpus longan) by potassium chlorate: application, mechanism, and future perspectives. Frontiers in Plant Science 12: 670587. doi:10.3389/fpls.2021.670587