บทที่ 15 · ช่วงที่ 5 เก็บเกี่ยวและขาย
เก็บลำไยเมื่อไหร่: ดูความแก่ วิธีเก็บ คัดเกรด ขายสด ส่งออก และลำไยอบแห้ง
ดูอย่างไรว่าลำไยแก่พอเก็บ ชิมและดูสีเปลือก วิธีเก็บเป็นช่อ คัดเกรดตามขนาดผล ขายสด ส่งออก และขายให้โรงอบ
สรุปสั้น
- ลำไยไม่สุกต่อหลังเก็บ ต้องเก็บเมื่อหวานได้ที่บนต้น ดูจากสีเปลือก อายุผล และการชิม
- เก็บเป็นช่อด้วยกรรไกร ไม่ให้ช้ำ วางในที่ร่ม ลำไยสดเสียเร็วในที่ร้อน
- ลำไยขายตามขนาดผล ผลใหญ่ได้เกรดสูง ช่องทางขายมีทั้งผลสดในประเทศ ส่งออก และโรงอบลำไยแห้ง
ดูอย่างไรว่าเก็บได้
- อายุผล นับจากวันที่ดอกบาน 50% ถึงเก็บเกี่ยวราว 6 เดือน [1] ใช้เป็นเกณฑ์เสริม ร่วมกับลักษณะผลด้านล่าง
- สีเปลือก เปลือกเปลี่ยนจากสีเขียวเป็นสีน้ำตาลปนเหลือง ผิวด้านนอกเรียบ เปลือกด้านในมีเส้นคล้ายร่างแห เมล็ดสีดำ ผลใหญ่และเต่ง [1]
- ชิม สุ่มชิมผลจากหลายจุดของต้น เนื้อหวาน [1] ไม่มีรสฝาดหรือเปรี้ยว เนื้อล่อนจากเมล็ดง่าย
- ไม่ปล่อยนานเกิน ผลที่แก่เกินจะรสจืดลง ร่วง และเป็นเป้าของค้างคาวกับผีเสื้อมวนหวาน (บท แมลงและศัตรูลำไย)
วิธีเก็บ
- ตัดเป็นช่อ ด้วยกรรไกร ตัดใต้ใบคู่ล่างของช่อเล็กน้อย ไม่หักช่อยาวเกินไปจนเป็นแผลลึกเข้าไปในกิ่ง [1]
- เก็บตอนเช้า ผลไม่ร้อน และไม่เก็บตอนผลเปียกน้ำฝน
- ใส่ตะกร้าที่บุวัสดุนุ่ม ไม่อัดแน่น ไม่โยนช่อ
- วางในที่ร่ม ทันที ลดความร้อนก่อนคัดและขนส่ง
- แยกผลมีตำหนิ ผลแตก ผลมีรูหนอนที่ขั้ว และผลเน่า แยกออกตั้งแต่ในสวน
คัดเกรด
ลำไยคัดเกรดตามขนาดผล เช่น AA A B และเกรดผลเล็ก เกณฑ์ละเอียดและราคาของแต่ละเกรดกำหนดโดยผู้รับซื้อหรือจุดรับซื้อในพื้นที่ ซึ่งเปลี่ยนตามช่วงเวลาและช่องทางขาย ถามเกณฑ์ก่อนเก็บทุกครั้ง ผลเกรดใหญ่มาจากการตัดแต่งช่อผลและปุ๋ยโพแทสเซียมช่วงผลขยาย (บท ดูแลดอก ผล และตัดแต่งช่อ)
ช่องทางขาย
| ช่องทาง | สิ่งที่ผู้รับซื้อต้องการ |
|---|---|
| ผลสดในประเทศ | ช่อสวย ผลใหญ่ หวาน ไม่ช้ำ |
| ผลสดส่งออก | สวนที่ได้รับรอง GAP บันทึกการใช้สาร ไม่มีหนอนเจาะขั้ว และผ่านการจัดการหลังเก็บของผู้ส่งออก ซึ่งรวมถึงการรมด้วยซัลเฟอร์ไดออกไซด์เพื่อยืดอายุเปลือก ตามข้อกำหนดของประเทศปลายทาง |
| โรงอบลำไยแห้ง | รับผลร่วงหรือผลตัดจากช่อ ทั้งแบบอบทั้งเปลือกและเนื้อสีทอง ใช้ผลได้หลายขนาด เป็นทางระบายผลเกรดเล็ก |
GAP และสารตกค้าง
ผู้ส่งออกและห้างส่วนใหญ่ต้องการสวนที่ได้รับรอง GAP ต้องมีบันทึกการใช้ปุ๋ย สารเคมี และสารโพแทสเซียมคลอเรต ใช้สารที่ขึ้นทะเบียนกับลำไย และเว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยวตามฉลาก
แหล่งอ้างอิง
- ศูนย์นวัตกรรมเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว (PHTIC). ดัชนีเก็บเกี่ยว: ลำไย (อ้างกรมส่งเสริมการเกษตร 2551 และมาตรฐานลำไย มกอช. 2546). phtnet.org ↗