บทที่ 7 · ช่วงที่ 2 ปลูก
เลี้ยงลำไยต้นเล็กปีที่ 1–3: ตัดยอดไว้ทรง ปุ๋ย น้ำ และเมื่อไหร่ควรให้ออกผล
ตัดยอดไว้ทรงลำไยต้นเล็กอย่างไรให้ได้ทรงเตี้ยเปิดกลาง ปุ๋ยและน้ำของต้นเล็ก และทำไมไม่ควรราดสารกับต้นที่ยังเล็ก
สรุปสั้น
- ปีที่ 1–3 คือช่วงสร้างโครงต้น: ลำต้นเตี้ย กิ่งหลัก 3–5 กิ่งกระจายรอบต้น กลางทรงพุ่มโปร่ง
- ตัดยอดให้แตกกิ่ง แล้วเลือกกิ่งที่ดี ทำซ้ำทุกรุ่นใบ
- เด็ดช่อดอกที่ออกในปีแรก ๆ และยังไม่ราดสารกับต้นเล็ก
ทำไมต้องไว้ทรงตั้งแต่เล็ก
ลำไยออกดอกที่ปลายกิ่งที่ได้แสง ต้นที่เตี้ยและเปิดกลางมีปลายกิ่งรับแสงมาก ราดสารแล้วออกดอกทั่วต้น ห่อ ค้ำ และเก็บผลได้ง่าย ถ้าปล่อยให้ต้นสูงแล้วค่อยแก้ ต้องตัดกิ่งใหญ่ ต้นเสียผลผลิตหลายปี และแผลใหญ่เป็นทางเข้าของโรค
ขั้นตอนไว้ทรง
- ตัดยอดครั้งแรก เมื่อต้นตั้งตัวแล้ว ตัดยอดที่ความสูงราวเข่าถึงเอว ต้นจะแตกยอดใหม่หลายยอดใต้รอยตัด
- เลือกกิ่งหลัก 3–5 กิ่ง ที่กระจายรอบต้น ทำมุมกว้างกับลำต้น ตัดกิ่งที่เหลือ
- ตัดยอดกิ่งหลักซ้ำ เมื่อใบรุ่นนั้นแก่ ให้แตกเป็นกิ่งย่อย ทรงพุ่มจะแผ่ออกข้าง
- เปิดกลางทรงพุ่ม ไม่ปล่อยกิ่งที่พุ่งขึ้นกลางต้น ทรงที่ได้จะคล้ายฝาชีหงาย ซึ่งเป็นทรงเดียวกับที่ใช้ตัดแต่งต้นโต (บท ตัดแต่งกิ่งทรงฝาชีหงาย)
ปุ๋ยและน้ำของต้นเล็ก
- ใส่ปุ๋ยอินทรีย์ทุกปี และปุ๋ยสูตรเสมอครั้งละน้อยตามรุ่นใบ เพิ่มปริมาณตามขนาดทรงพุ่ม (บท ปุ๋ยลำไยตามระยะ)
- โรยรอบทรงพุ่ม ไม่กองชิดโคน แล้วรดน้ำตาม
- ให้น้ำในหน้าแล้ง ต้นเล็กที่ขาดน้ำจะหยุดแตกใบ
- ตรวจหนอนกินใบ ด้วงกินใบ และไรบนใบอ่อนทุกรุ่น (บท แมลงและศัตรูลำไย)
เมื่อไหร่ควรให้ออกผล
ต้นจากกิ่งตอนอาจออกดอกเร็ว ควรเด็ดช่อดอกทิ้งจนกว่าทรงพุ่มใหญ่พอ โดยทั่วไปเริ่มไว้ผลได้ราวปีที่ 3–4 เริ่มจากจำนวนน้อยก่อน ไม่ควรราดสารกับต้นที่ยังเล็กหรือทรงพุ่มยังไม่เต็ม ต้นจะชะงัก ใบเหลือง และโทรมเร็ว (บท ราดสารโพแทสเซียมคลอเรต)
แหล่งอ้างอิง
- Huang, S., Han, D., Wang, J., Guo, D. & Li, J. (2021). Floral induction of longan (Dimocarpus longan) by potassium chlorate: application, mechanism, and future perspectives. Frontiers in Plant Science 12: 670587. doi:10.3389/fpls.2021.670587