บทที่ 5 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
ปฏิทินทำลำไยนอกฤดู: งานรายเดือนตั้งแต่ตัดแต่งกิ่ง เลี้ยงใบ ราดสาร จนเก็บเกี่ยว
ทำลำไยนอกฤดูต้องทำอะไรในแต่ละเดือน เลี้ยงใบกี่ชุดก่อนราดสาร ช่อดอกออกกี่วันหลังราด และวางวันราดสารให้เก็บผลช่วงที่ต้องการ
สรุปสั้น
- ลำไยนอกฤดูวางแผนย้อนจากวันที่อยากเก็บ ราดสารก่อนวันนั้นมากกว่า 6 เดือน เพราะผลใช้ราว 6 เดือนจากดอกบาน [2] บวกเวลาที่ช่อดอกออกหลังราด สวนจำนวนมากราดราว มิ.ย.–ก.ค. เพื่อเก็บราว ธ.ค.–ก.พ.
- ก่อนราด ต้องตัดแต่งกิ่งและเลี้ยงใบ 2–3 ชุดให้แก่พร้อมกัน ซึ่งใช้เวลาราว 3–4 เดือนหลังเก็บรอบก่อน
- หลังราดสาร ดินต้องชื้นเล็กน้อยราว 15 วัน [1] และผลจะโตในหน้าแล้งปลายปี ต้องมีน้ำพอจนเก็บเสร็จ
ภาพรวมทั้งปี
เดือนมี.ค.เม.ย.พ.ค.มิ.ย.ก.ค.ส.ค.ก.ย.ต.ค.พ.ย.ธ.ค.ม.ค.ก.พ.มี.ค.
ฤดูกาล
ต้นทำอะไร
เดือนเป็นค่าโดยประมาณ ฝนแต่ละปีและแต่ละพื้นที่มาเร็วช้าต่างกัน ให้ดูฝนจริงในพื้นที่ประกอบ
เดือนไหน ทำอะไร
มี.ค. หลังเก็บรอบก่อน
ต้นอ่อนล้า
- ตัดแต่งกิ่ง ทรงฝาชีหงาย (บท ตัดแต่งกิ่งทรงฝาชีหงาย)
- ใส่ปุ๋ยอินทรีย์และปุ๋ยสูตรเสมอ แล้ว ให้น้ำ ต้นจึงแตกใบได้ในหน้าแล้ง
เม.ย.–พ.ค. เลี้ยงใบ
ใบแตก 2–3 ชุด
- ให้น้ำต่อเนื่อง (บท การจัดการน้ำ)
- ตรวจหนอนกินใบ ด้วงกินใบ และไรกำมะหยี่บนใบอ่อนทุกชุด (บท แมลงและศัตรูลำไย)
มิ.ย. เตรียมราดสาร
ใบชุดสุดท้ายแก่ทั้งต้น
- ตรวจว่าใบแก่ทั้งต้นจริง ไม่มียอดกำลังแตกใหม่ (บท ราดสารโพแทสเซียมคลอเรต)
- กำจัดหญ้า กวาดใบไม้และวัสดุคลุมออกจากใต้ทรงพุ่ม ให้ดินชื้น
ปลาย มิ.ย.–ก.ค. ราดสาร
สารถูกรากดูดไป ตายอดเปลี่ยนเป็นตาดอก
- ราดสาร ใต้ทรงพุ่มตามขนาดทรงพุ่ม อ่านเรื่องความปลอดภัยก่อนผสมสาร (บท ราดสารโพแทสเซียมคลอเรต)
- รักษาดินให้ชื้นต่อเนื่อง ถ้าฝนไม่ตกให้รดน้ำ
ก.ค.–ส.ค. ช่อดอก ดอกบาน
ช่อดอกออกหลังราดเมื่อต้นพร้อม แล้วดอกบาน
- ใส่ปุ๋ยหลังเห็นช่อดอก (บท ปุ๋ยลำไยตามระยะ)
- ตรวจ มวนลำไย
- ฝนชุกช่วงดอกบานทำให้ติดผลน้อย
ก.ย.–ธ.ค. ติดผล ผลขยาย
ผลโตจากหน้าฝนเข้าหน้าแล้ง
- ตัดแต่งช่อผล ค้ำกิ่ง (บท ดูแลดอก ผล และตัดแต่งช่อ)
- เมื่อฝนหยุด ให้น้ำสม่ำเสมอ ปุ๋ยเน้นโพแทสเซียม
- กันค้างคาว ตรวจหนอนเจาะขั้วผล
ธ.ค.–ก.พ. เก็บเกี่ยว
ผลแก่ ความหวานได้ที่
- เก็บเกี่ยว ตามพันธุ์และการชิม (บท เก็บเกี่ยว คัดเกรด และขาย)
- แล้วเริ่มรอบใหม่ทันที
ไม่ควรเร่งต้นทุกปีโดยไม่ให้ต้นพัก
ต้นที่ราดสารติดกันหลายรอบโดยเลี้ยงใบไม่พอ หรือใช้สารเกินอัตรา จะใบเหลือง รากเสีย และต้นโทรม ต้นที่ใบน้อยหรือรากไม่ดีให้พักหนึ่งรอบและบำรุงก่อน (บท ราดสารโพแทสเซียมคลอเรต)
ปลูกช่วงอื่น? ดู ปฏิทินลำไยในฤดู ซึ่งลำดับงานต่างจากหน้านี้
ราดสารไม่ตรงเดือนในตาราง? คำนวณวันที่จากวันราดสารของสวนคุณ
ใส่วันราดสารจริง ระบบจะเลื่อนวันของแต่ละงานให้ตรงกับไร่ของคุณ ข้อมูลไม่ถูกส่งออกจากเครื่อง
แหล่งอ้างอิง
- Huang, S., Han, D., Wang, J., Guo, D. & Li, J. (2021). Floral induction of longan (Dimocarpus longan) by potassium chlorate: application, mechanism, and future perspectives. Frontiers in Plant Science 12: 670587. doi:10.3389/fpls.2021.670587
- ศูนย์นวัตกรรมเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว (PHTIC). ดัชนีเก็บเกี่ยว: ลำไย (อ้างกรมส่งเสริมการเกษตร 2551 และมาตรฐานลำไย มกอช. 2546). phtnet.org ↗
- Manochai, P. et al. (2005). Year around off season flower induction in longan (Dimocarpus longan Lour.) trees by KClO3 applications: potentials and problems. Scientia Horticulturae 104(4): 379–390.