บทที่ 2 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
พื้นที่แบบไหนปลูกลำไยได้ดี: ดิน น้ำ อากาศหนาว และการระบายน้ำ
ลำไยต้องการดินแบบไหน พื้นที่ไหนออกดอกเองได้ พื้นที่ไหนต้องราดสาร ต้องมีน้ำแค่ไหน และค่าดินที่ควรตรวจก่อนปลูก
สรุปสั้น
- ลำไยขึ้นได้ในดินหลายแบบ แต่ให้ผลดีในดินร่วนลึก ระบายน้ำดี ไม่มีน้ำขังนาน
- ภาคเหนือตอนบนมีอากาศหนาวพอให้ออกดอกเอง พื้นที่อื่นมักต้องใช้สารโพแทสเซียมคลอเรต
- สวนที่จะทำนอกฤดูต้องมีน้ำพอ ทั้งช่วงเลี้ยงใบ หลังราดสาร และช่วงผลขยาย ซึ่งอาจตรงกับหน้าแล้ง
อากาศ
- ความหนาวช่วงปลายปี ลำไยในฤดูต้องได้อากาศเย็นต่อเนื่องระยะหนึ่ง แหล่งปลูกในฤดูหลักจึงอยู่ภาคเหนือตอนบน เช่น เชียงใหม่ ลำพูน เชียงราย พะเยา
- พื้นที่หนาวไม่พอ เช่น ภาคตะวันออก (จันทบุรี สระแก้ว) และหลายพื้นที่ในภาคกลางและอีสาน ปลูกลำไยได้ดี แต่ต้องใช้การราดสารเป็นหลัก (บท ราดสารโพแทสเซียมคลอเรต)
- ฝนช่วงดอกบาน ทำให้ดอกร่วงและแมลงผสมเกสรทำงานน้อย ควรวางวันราดสารให้ดอกบานไม่ตรงช่วงฝนชุกที่สุดของพื้นที่
ดินแบบไหนดี
| เรื่อง | ที่เหมาะ | ถ้าไม่ได้ตามนี้ |
|---|---|---|
| การระบายน้ำ | น้ำไม่ขังหลังฝนตก | ยกร่องหรือทำเนินก่อนปลูก |
| เนื้อดิน | ดินร่วน ร่วนปนทราย หน้าดินลึก | ดินทรายจัดต้องให้น้ำและปุ๋ยถี่ขึ้น และระวังอัตราสารที่ราด เพราะดินทรายตอบสนองต่อสารแรงกว่า |
| ความเป็นกรดด่าง (pH) | กรดเล็กน้อย | ดินเปรี้ยวจัดปรับด้วยปูนตามผลวิเคราะห์ดิน |
| อินทรียวัตถุ | ยิ่งมากยิ่งดี | เติมปุ๋ยอินทรีย์ทุกปี (บท ปุ๋ยลำไยตามระยะ) |
ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้
แหล่งน้ำ
ลำไยที่โตแล้วทนแล้งได้ระดับหนึ่ง แต่ต้องการน้ำสม่ำเสมอในสามช่วง คือ ช่วงเลี้ยงใบหลังตัดแต่ง ช่วงหลังราดสารที่ดินต้องชื้น และช่วงติดผลถึงผลขยาย สวนนอกฤดูที่วางให้ผลโตในหน้าแล้ง ต้องมีบ่อ สระ หรือบ่อบาดาลพอสำหรับทั้งสวน (บท การจัดการน้ำ)
ตรวจดินก่อนปลูก
เก็บตัวอย่างดินหลายจุดในแปลงส่งตรวจที่สถานีพัฒนาที่ดิน อย่างน้อยควรรู้ค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม และเนื้อดิน ข้อมูลเนื้อดินยังใช้ประกอบการคิดปริมาณสารโพแทสเซียมคลอเรตในอนาคตด้วย
แหล่งอ้างอิง
- Huang, S., Han, D., Wang, J., Guo, D. & Li, J. (2021). Floral induction of longan (Dimocarpus longan) by potassium chlorate: application, mechanism, and future perspectives. Frontiers in Plant Science 12: 670587. doi:10.3389/fpls.2021.670587