ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 11 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง

โรคกาแฟ: ราสนิม แอนแทรคโนส ผลเน่า กิ่งแห้ง ใบจุดตากบ อาการและการป้องกันกำจัด

อาการโรคราสนิม โรคแอนแทรคโนสที่ใบ ผล และกิ่ง โรคใบจุดตากบ และใบจุดเพสตาโลทิออปซิส พร้อมวิธีป้องกันและสารที่กรมวิชาการเกษตรแนะนำ

ทำเมื่อไหร่: ตรวจสวนสม่ำเสมอ ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • ราสนิม: ใช้พันธุ์ต้านทาน เช่น เชียงใหม่ 80 และดูแลให้ต้นแข็งแรง ทรงพุ่มโปร่ง [1][2]
  • แอนแทรคโนส ทำให้ใบไหม้ ผลเน่า และกิ่งแห้ง ป้องกันด้วยร่มเงาที่เหมาะสม ตัดแต่ง ใส่ปุ๋ย และพ่นสารเมื่อเริ่มพบ [1][2]
  • เก็บส่วนที่เป็นโรคไปเผานอกแปลงทุกครั้ง [1][2]

โรคราสนิม

เชื้อสาเหตุ Hemileia vastatrix [1]

อาการ พบทั้งใบอ่อนและใบแก่ เริ่มเป็นจุดเล็ก ๆ สีเหลืองอ่อนด้านบนใบ แล้วขยายเป็นวงกว้างและสีเข้มขึ้น ด้านใต้ใบตรงจุดเดียวกันพบสปอร์เป็นผงสีเหลืองถึงสีส้ม อาการรุนแรงจุดแผลขยายและเพิ่มจำนวนจนทั่วใบ ใบร่วง ผลผลิตลดลง [1][2]

  1. ปลูกพันธุ์ต้านทานโรค [1][2] (บท พันธุ์กาแฟ)
  2. ดูแลให้ต้นแข็งแรง ใส่ปุ๋ย ตัดแต่งให้ทรงพุ่มโปร่ง ลดความชื้น [1][2]
  3. ตรวจแปลงสม่ำเสมอ เริ่มพบโรคให้ตัดส่วนที่เป็นโรคไปทำลายนอกแปลง [2]
  4. กำจัดแมลงที่อาศัยบนแผลของใบที่เป็นโรค เพราะสปอร์ติดตัวแมลงไปยังใบหรือต้นอื่นได้ [2]

โรคแอนแทรคโนส

เชื้อสาเหตุ Colletotrichum gloeosporioides [1] คู่มือโรบัสตาระบุ C. coffeanum และ C. acutatum ด้วย [2]

  • ใบไหม้สีน้ำตาล จุดกลมสีน้ำตาลขยายใหญ่ เนื้อเยื่อกลางแผลตาย แผลขยายติดกันจนเหมือนใบไหม้ทั่วไป โดยเฉพาะในสภาพอากาศแห้งติดต่อกันนาน [1] ถ้าเกิดในต้นกล้า ต้นชะงักการเจริญ [2]
  • ผลเน่า จุดกลมสีน้ำตาลเข้มด้านใดด้านหนึ่งของผล ขยายใหญ่ติดกัน เนื้อเยื่อยุบ ผลหยุดเจริญและเปลี่ยนเป็นสีดำแต่ยังติดอยู่บนกิ่ง [1] ผลแก่จัดหรือเกือบสุกเป็นรอยฉ่ำน้ำ ยุบตัวเป็นวงซ้อนสีน้ำตาลเข้มถึงดำ ความชื้นสูงพบจุดสีดำและกลุ่มสปอร์สีส้ม [2]
  • กิ่งแห้ง แผลไหม้บนกิ่งสีเขียว ข้อและปล้องเหลืองซีด ลามไปตามกิ่ง ใบเหลืองและร่วง กิ่งเหี่ยวแห้ง ตาดอกเหี่ยว [1] รุนแรงต้นตาย [2]
  1. เก็บผล ตัดแต่งกิ่งและใบที่เป็นโรคไปเผานอกแปลง [1][2]
  2. รักษาระดับร่มเงาให้เหมาะสม (ควรมีไม้บังร่ม) กำจัดวัชพืช และคลุมดินใต้ทรงพุ่มรักษาความชื้น [1][2]
  3. ตัดแต่งกิ่งไม่ให้ติดผลดกเกินไป [2]
  4. หลังเก็บเกี่ยวตัดแต่งกิ่งและใส่ปุ๋ยบำรุงต้นให้แข็งแรง ไม่ใส่ไนโตรเจนมากเกิน [1][2]
สถานการณ์ (แปลง GAP)สารและอัตราต่อน้ำ 20 ลิตร
อาการไม่รุนแรง ช่วงออกดอก ติดผลอ่อน หรือแตกใบอ่อนแมนโคเซบ 80% WP 50 กรัม
อาการรุนแรงอะซอกซีสโตรบิน + ไดฟีโนโคนาโซล 20% + 12.5% W/V SC 10 มล. หรือเบโนมิล 50% WP 20 กรัม
กรมวิชาการเกษตร [1][2][3] แปลงเกษตรอินทรีย์ใช้เฉพาะวิธีที่ไม่ใช้สาร ถ้าความเข้มข้นต่างจากนี้ใช้อัตราตามฉลาก

ใบจุดตากบ และใบจุดเพสตาโลทิออปซิส

  • ใบจุดตากบ (Cercospora sp.) จุดกลม 3–15 มม. ขอบสีน้ำตาล มีวงเหลืองล้อมรอบ กลางแผลสีเทาจนถึงขาว อาจเห็นจุดเล็ก ๆ สีดำ ป้องกันโดยใส่ปุ๋ยให้ต้นสมบูรณ์ ไม่ขาดธาตุอาหาร ไม่ใส่ไนโตรเจนมากเกิน และเก็บใบที่เป็นโรคทำลายนอกแปลง [1]
  • ใบจุดเพสตาโลทิออปซิส (Pestalotiopsis sp.) แผลสีน้ำตาลขนาดใหญ่ ขอบสีน้ำตาลเข้ม มีวงเหลือง ตรงกลางอาจมีจุดเล็ก ๆ สีดำ ป้องกันโดยตัดแต่งทรงพุ่มให้โปร่งและเก็บใบที่เป็นโรคทิ้ง [1]

แหล่งอ้างอิง

  1. สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (กุมภาพันธ์ 2562). คู่มือการจัดการการผลิตกาแฟอะราบิกา พิมพ์ครั้งที่ 2. ISBN 978-974-436-925-3. opsmoac.go.th ↗
  2. สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (สิงหาคม 2567). คู่มือเทคโนโลยีการผลิตกาแฟโรบัสตา. doa.go.th ↗
  3. ศูนย์วิจัยเกษตรหลวงเชียงใหม่ สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร. แผ่นพับ โรคสำคัญของกาแฟอะราบิกา. doa.go.th ↗