ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 2 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก

พื้นที่ปลูกกาแฟ: ความสูง อุณหภูมิ ฝน ดิน pH และการใส่ปูน

อะราบิกาต้องปลูกสูงกว่า 700 เมตรจริงไหม โรบัสตาปลูกที่ไหน ต้องการฝนเท่าไร ดินแบบไหน pH เท่าไร และใส่ปูนปรับดินกรดอย่างไร

ทำเมื่อไหร่: ก่อนปลูก ปรับปรุงล่าสุด · ตรวจแหล่งอ้างอิง · ดูแหล่งอ้างอิง

สรุปสั้น

  • อะราบิกา: สูง 700 เมตรขึ้นไป อุณหภูมิ 15–25 °C ความลาดเอียงไม่เกิน 30% ดิน pH 5.5–6.0 [1]
  • โรบัสตา: ที่ราบน้ำไม่ขัง หรือลาดเอียงไม่เกิน 35% สูงไม่เกินราว 700 เมตร อุณหภูมิ 20–30 °C [2]
  • ดินภาคใต้มักเป็นกรดจัด pH 4.0–4.5 ต้องใส่ปูนให้ได้ราว 5.5 [2]

พื้นที่ปลูกอะราบิกา

ปัจจัยค่าที่เหมาะสม
ละติจูด17 องศาเหนือขึ้นไป
ความสูง700 เมตรขึ้นไปจากระดับน้ำทะเล
ความลาดเอียงไม่เกิน 30%
อุณหภูมิ15–25 °C
ความชื้นสัมพัทธ์มากกว่า 60%
ดินอุดมสมบูรณ์ หน้าดินลึกไม่ต่ำกว่า 50 ซม. pH 5.5–6.0 ระบายน้ำดี
ฝนไม่ต่ำกว่า 1,500 มม./ปี กระจายอย่างน้อย 5–8 เดือน และมีแหล่งน้ำสะอาดพอใช้ตลอดหน้าแล้ง
คู่มือการจัดการการผลิตกาแฟอะราบิกา กรมวิชาการเกษตร 2562 [1]
ความสูง (เมตร)ช่วงออกดอกช่วงเก็บเกี่ยวอายุเก็บเกี่ยว (เดือน)
700–1,000มี.ค.–เม.ย.ต.ค.–ธ.ค.5–8
1,100–1,500มี.ค.–พ.ค.ธ.ค.–เม.ย.9–10
ความสูงของสวนกำหนดเดือนดอกบานและเดือนเก็บเกี่ยว [1]

พื้นที่ปลูกโรบัสตา

  • พื้นที่ ที่ราบไม่มีน้ำท่วมขัง หรือมีความลาดเอียงไม่เกิน 35% สูงไม่เกินราว 700 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง [2]
  • อากาศ ร้อนชื้น อุณหภูมิ 20–30 °C แต่ทนได้ถึง 37 °C [2]
  • ฝน กระจายสม่ำเสมอราว 1,500 มม./ปี ในช่วงที่มีผลผลิต แต่ไม่ควรมีฝนในช่วงเก็บเกี่ยวและช่วงตากผลกาแฟ [2]
  • ภาคเหนือ ถ้าจะปลูกโรบัสตา ต้องเป็นพื้นที่ที่ไม่มีน้ำค้างแข็ง เพราะอาจทำให้ต้นกาแฟตาย [2]
  • ไม่เหมาะ ที่ที่น้ำท่วมซ้ำซากหรือท่วมนานเกิน 2 สัปดาห์ ที่ลุ่มหรือนาเดิม ระดับน้ำใต้ดินสูง ระบายน้ำยาก และดินทรายใกล้ทะเล [2]

ข้อมูลระบบ Agri-Map ที่คู่มือโรบัสตาอ้างไว้ ภาคใต้ตอนล่างมีพื้นที่ที่เหมาะสมปานกลางสำหรับโรบัสตาราว 3.99 ล้านไร่ แต่ปลูกจริงเพียงราว 3,915 ไร่ [2]

ดินกรดและการใส่ปูน

กาแฟชอบดินกรดเล็กน้อย pH 5.5–6.0 แต่ดินที่ปลูกโรบัสตาในภาคใต้ที่ตรวจวิเคราะห์ได้มักเป็นกรดมาก pH ราว 4.0–4.5 ซึ่งไม่เหมาะกับการเจริญเติบโตของกาแฟ ต้องปรับด้วยปูน [2]

ส่งดินตรวจได้ที่ไหน

ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้

ผลวิเคราะห์ดินเทียบค่ามาตรฐานชนิดปูนที่ใช้
แคลเซียมและแมกนีเซียมต่ำปูนโดโลไมต์
แคลเซียมต่ำอย่างเดียวปูนขาว
แมกนีเซียมต่ำอย่างเดียวแมกนีเซียมซัลเฟต
คู่มือกาแฟโรบัสตา กรมวิชาการเกษตร 2567 [2] ใส่ปูนเมื่อ pH ต่ำกว่า 5.5
  • หว่านปูนเป็นผิวบาง ๆ ทั่วใต้ทรงพุ่มจนถึงชายพุ่ม ตอนดินชื้น แล้วให้น้ำตาม [2]
  • ใส่ปูนก่อนใส่ปุ๋ยเคมีอย่างน้อย 14 วัน ถ้า 30 วันยิ่งดี [2]
  • ใส่ปีละ 1–2 ครั้ง ครั้งละ 0.5–1.0 กก./ต้น [2]
  • ผลของปูนไม่ถาวร ตรวจ pH ทุก 2–3 ปี และรักษาให้อยู่ที่ราว 5.5 [2]

ตัวอย่างผลวิเคราะห์ดินในคู่มือ: pH 4.2 ต้องการปูน 600 กก./ไร่ อินทรียวัตถุ 1.3% (มาตรฐาน 2.5–3.0) แคลเซียม 124 ppm (มาตรฐาน 800–1,000) แมกนีเซียม 23 ppm (มาตรฐาน 100–130) [2] ดินแบบนี้ขาดทั้งแคลเซียมและแมกนีเซียม จึงควรใช้ปูนโดโลไมต์

แหล่งอ้างอิง

  1. สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (กุมภาพันธ์ 2562). คู่มือการจัดการการผลิตกาแฟอะราบิกา พิมพ์ครั้งที่ 2. ISBN 978-974-436-925-3. opsmoac.go.th ↗
  2. สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (สิงหาคม 2567). คู่มือเทคโนโลยีการผลิตกาแฟโรบัสตา. doa.go.th ↗