บทที่ 13 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง
แมลงศัตรูกาแฟ: หนอนกาแฟสีแดง ด้วงหนวดยาว มอดเจาะกิ่ง เพลี้ยหอยเขียว เพลี้ยแป้ง เพลี้ยอ่อน
อาการและการป้องกันกำจัดหนอนเจาะกิ่งกาแฟ ด้วงหนวดยาวเจาะลำต้น มอดเจาะกิ่ง เพลี้ยหอยเขียว เพลี้ยแป้ง และเพลี้ยอ่อนส้มสีดำ
สรุปสั้น
- หนอนเจาะกิ่งและด้วงหนวดยาวทำให้กิ่งและลำต้นแห้งตาย ตัดส่วนที่ถูกทำลายไปเผานอกแปลงทันทีที่พบ [1][2]
- เพลี้ยหอย เพลี้ยแป้ง และเพลี้ยอ่อนดูดน้ำเลี้ยงและถ่ายน้ำหวานทำให้เกิดราดำ ตรวจยอดอ่อนและใบอ่อนสม่ำเสมอ [1][2]
- มอดเจาะผลกาแฟแยกไว้ในบท มอดเจาะผลกาแฟ
หนอนเจาะกิ่งกาแฟ (หนอนกาแฟสีแดง)
ชื่อวิทยาศาสตร์ Zeuzera coffeae [1]
หนอนเจาะเข้าไปกินเนื้อเยื่อภายในกิ่งและลำต้น ทำให้กิ่งและลำต้นแห้งตาย ตัวเต็มวัยเป็นผีเสื้อกลางคืน ปีกสีขาวมีจุดประทั่วทั้งปีก วางไข่บริเวณเปลือกของลำต้น เพศเมียวางไข่ได้ 300–500 ฟอง ระยะไข่ 7–10 วัน ระยะหนอน 2–5 เดือน ระยะดักแด้ 2–3 สัปดาห์ ระบาดมากช่วงเดือนเมษายน–มิถุนายน และเดือนกันยายน [1][2]
- ทำความสะอาดแปลง และตรวจดูตามกิ่งและลำต้นอยู่เสมอ [1][2]
- พบการทำลาย ตัดกิ่งและลำต้นออกไปเผาทำลายนอกแปลง [1][2]
- คู่มือโรบัสตาให้ใช้ไตรอะโซฟอส 40% EC แบบเข้มข้น 3–5 มล. ฉีดเข้ารูที่หนอนเจาะ แล้วอุดรูด้วยดินน้ำมันหรือปูนพลาสเตอร์ [2]
คู่มืออะราบิกาฉบับปี 2562 ระบุคลอร์ไพริฟอสสำหรับฉีดเข้ารูหนอน [1] แต่คลอร์ไพริฟอสเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4 ห้ามผลิต นำเข้า มีไว้ครอบครอง หรือใช้ ตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2563 [3] จึงไม่ควรใช้
ด้วงหนวดยาวกาแฟ
ชื่อวิทยาศาสตร์ Xylotrechus quadripes [1]
เป็นแมลงที่สร้างความเสียหายอย่างมาก พบมากในกาแฟที่ปลูกกลางแจ้ง โดยเฉพาะกาแฟอายุมากกว่า 5 ปี ตัวเต็มวัยสีขาวอมฟ้า มีลายคาดที่ลำตัวและปีก ต้นที่ถูกหนอนเจาะแสดงอาการใบเหลือง เหี่ยว และยืนต้นตายในที่สุด พบร่องรอยการควั่นของหนอนเจาะลำต้นตั้งแต่โคนต้นขึ้นไปถึงกิ่งกลางต้น [1]
- สำรวจสม่ำเสมอ พบการทำลายให้ตัดกิ่งและลำต้นออกไปเผาทำลายนอกแปลง [1]
- พ่นอิมิดาโคลพริด 10% SL อัตรา 30 มล.ต่อน้ำ 20 ลิตร [1]
- ปลูกไม้บังร่ม เพราะด้วงชนิดนี้พบมากในสวนที่ปลูกกลางแจ้ง [1] (บท ปลูกกาแฟและไม้บังร่ม)
มอดเจาะกิ่งกาแฟ
ชื่อวิทยาศาสตร์ Xyleborus morstatti [2] ด้วงปีกแข็งขนาดเล็กกว่าหัวเข็มหมุด เจาะเข้าในกิ่ง ขยายพันธุ์และเจริญอยู่ภายใน ทำให้ต้นอ่อนแอ กิ่งแห้งตาย และโรคเข้าทำลายต่อ ศัตรูธรรมชาติที่พบคือ Tetrastichus xylebororum ป้องกันโดยตัดแต่งกิ่งที่ถูกทำลายและกิ่งแห้งไปเผา และบำรุงต้นให้แข็งแรง [2]
เพลี้ยหอยเขียว
ชื่อวิทยาศาสตร์ Coccus viridis [1] เพลี้ยหอยเกราะอ่อนรูปรี สีเหลืองปนเขียว ดูดน้ำเลี้ยงที่กิ่ง ก้าน และใบ ใบร่วง ต้นชะงักการเจริญเติบโต ระบาดช่วงติดผล ผลอ่อนเล็กลง เมล็ดลีบ ผลร่วง ถ่ายน้ำหวานทำให้เกิดราดำ [1]
- ทำความสะอาดแปลง ตรวจยอดอ่อน ใบอ่อน กิ่งก้าน ใบ อยู่เสมอ พบการทำลายให้ตัดส่วนนั้นไปเผานอกแปลง [1]
- พ่นไวท์ออยล์ 67% EC อัตรา 100 มล.ต่อน้ำ 20 ลิตร [1]
เพลี้ยแป้งกาแฟ
ชื่อวิทยาศาสตร์ Planococcus lilacinus [1][2] รูปไข่ สีชมพูปนม่วงอ่อน มีไขสีขาวปกคลุม ดูดน้ำเลี้ยงที่ยอดอ่อน กิ่ง ก้าน ใบ ยอดหงิกงอผิดรูป ต้นชะงักการเจริญเติบโตและทรุดโทรม ถ่ายน้ำหวานทำให้เกิดราดำ [1][2]
- ทำความสะอาดแปลง ตรวจยอดอ่อนสม่ำเสมอ ตัดส่วนที่ถูกทำลายไปเผา [1][2]
- พ่นไวท์ออยล์ 67% EC 100 มล. หรือไดโนทีฟูแรน 10% WP 20 กรัม ไทอะมีทอกแซม 25% WG 3 กรัม อิมิดาโคลพริด 70% WG 4 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร อย่างใดอย่างหนึ่ง [1][2]
เพลี้ยอ่อนส้มสีดำ
ชื่อวิทยาศาสตร์ Toxoptera aurantii [1][2] ดูดน้ำเลี้ยงที่ยอดอ่อนและใบอ่อน ชะงักการเจริญ ถ่ายน้ำหวานทำให้เกิดราดำ และเป็นพาหะนำโรคไวรัสสู่กาแฟ [1][2]
- ตรวจยอดอ่อนใบอ่อนสม่ำเสมอ ตัดส่วนที่ถูกทำลายไปเผา [1][2]
- พ่นไซเพอร์เมทริน 6.25% EC 40 มล. อิมิดาโคลพริด 10% SL 20 มล. หรือฟิโพรนิล 5% SC 40 มล. ต่อน้ำ 20 ลิตร อย่างใดอย่างหนึ่ง [1][2]
ทุกสาร: ถ้าความเข้มข้นต่างจากที่ระบุใช้อัตราตามฉลาก สลับกลุ่มสาร และเว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยวตามฉลาก
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (กุมภาพันธ์ 2562). คู่มือการจัดการการผลิตกาแฟอะราบิกา พิมพ์ครั้งที่ 2. ISBN 978-974-436-925-3. opsmoac.go.th ↗
- สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (สิงหาคม 2567). คู่มือเทคโนโลยีการผลิตกาแฟโรบัสตา. doa.go.th ↗
- ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง บัญชีรายชื่อวัตถุอันตราย (ฉบับที่ 6) พ.ศ. 2563 ลงวันที่ 15 พฤษภาคม 2563 มีผล 1 มิถุนายน 2563 (พาราควอตและคลอร์ไพริฟอสเป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4).