บทที่ 6 · ช่วงที่ 2 ปลูก
ปลูกมะม่วงอย่างไร: ระยะปลูก หลุมปลูก ปลูกระยะชิด ระบบน้ำ
ขั้นตอนเตรียมสวนมะม่วง ระยะปลูกแบบปกติและระยะชิด เตรียมหลุม ปลูกกิ่งพันธุ์ วางระบบน้ำ และดูแลช่วงตั้งตัว
สรุปสั้น
- ปลูกต้นฤดูฝน ต้นจะได้น้ำฝนช่วยตั้งตัวก่อนเจอหน้าแล้งแรก
- ระยะปลูกต้องตัดสินใจคู่กับการตัดแต่ง: ระยะห่างตัดแต่งน้อยกว่า ระยะชิดได้ต้นมากต่อไร่แต่ต้องคุมทรงทุกปี
- พื้นที่ที่น้ำขังต้องยกร่องหรือทำเนินก่อนปลูก
ระยะปลูก
| ระยะ (เมตร) | ต้น/ไร่ | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| 8 × 8 | 25 | สวนแบบดั้งเดิม ต้นใหญ่ ตัดแต่งน้อย ใช้เวลานานกว่าจะได้ผลเต็มพื้นที่ |
| 6 × 6 | 44 | สวนการค้าทั่วไป ตัดแต่งคุมทรงทุกปีหลังเก็บเกี่ยว |
| 5 × 5 | 64 | สวนที่ตั้งใจคุมทรงเตี้ย ทำงานบนพื้นได้ |
| 4 × 4 | 100 | ระยะชิด ได้ผลต่อไร่เร็ว แต่ต้องตัดแต่งเข้มทุกปี ถ้าปล่อยต้นจะเบียดกันจนไม่ติดผล |
วางแถวแนวเหนือ–ใต้ถ้าทำได้ ต้นจะได้แสงทั้งสองด้านเท่ากัน และเว้นทางให้รถพ่นสารและรถขนผลเข้าได้
เตรียมหลุมและปลูก
- ขุดหลุม ราว 50 × 50 × 50 ซม. หรือ 1 × 1 × 1 เมตร [2] แยกดินบนกับดินล่างไว้คนละกอง ตากหลุมไว้ระยะหนึ่ง
- ผสมดินบน กับปุ๋ยหมักราว 5–10 กก. หินฟอสเฟต 0.5 กก. และ 15-15-15 ราว 200–300 กรัมต่อหลุม [2] และปูนถ้าดินเปรี้ยว (ตามผลตรวจดินในบท พื้นที่และดิน)
- วางกิ่งพันธุ์ ฉีกถุงออก ระวังดินในถุงแตก ตัดรากที่ขดวนออก ให้รอยต่อของกิ่งอยู่เหนือผิวดิน
- กลบดินแล้วกดเบา ๆ พูนโคนเล็กน้อยไม่ให้น้ำขัง ปักไม้หลักผูกกันลมโยก
- รดน้ำทันที และคลุมโคนด้วยฟางหรือเศษหญ้า เว้นระยะไม่ชิดโคนต้น
ระบบน้ำ
วางระบบน้ำตั้งแต่ปลูก เช่น มินิสปริงเกอร์ 1 หัวต่อต้น ต้นเล็กใช้น้ำไม่มาก แต่ขาดไม่ได้ในหน้าแล้ง 1–2 ปีแรก สวนที่วางแผนทำนอกฤดูต้องคำนวณน้ำสำหรับต้นโตด้วย เพราะช่วงเลี้ยงใบตรงกับหน้าแล้ง (บท การจัดการน้ำ)
ดูแลช่วงตั้งตัว
- ปลูกซ่อมต้นที่ตายภายในฤดูฝนแรก ต้นในสวนจะได้อายุใกล้กัน จัดการง่าย
- กำจัดหญ้ารอบโคนในรัศมีทรงพุ่ม หญ้าแย่งน้ำและปุ๋ยต้นเล็กได้มาก
- ตัดกิ่งที่แตกจากต้นตอ (ใต้รอยต่อ) ออกเสมอ
- เมื่อต้นแตกใบชุดใหม่ 1–2 ชุดแล้ว จึงเริ่มใส่ปุ๋ยเคมีทีละน้อย (บท เลี้ยงต้นเล็กและไว้ทรง)
แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดฉะเชิงเทรา (2564). ข้อมูลรายสินค้าของจังหวัดฉะเชิงเทราเพื่อการวางแผนพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ ชนิดสินค้า: มะม่วง (เอกสาร กษ.ฉช. ที่ 01/2564). opsmoac.go.th ↗
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดฉะเชิงเทรา. มะม่วง (mango): สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมและการปฏิบัติดูแลรักษา. opsmoac.go.th ↗