บทที่ 2 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
พื้นที่แบบไหนปลูกมะม่วงได้ดี: ดิน น้ำ อากาศหนาวแล้ง และการระบายน้ำ
มะม่วงต้องการดินแบบไหน ทำไมช่วงหนาวแล้งจึงสำคัญกับการออกดอก ต้องมีน้ำแค่ไหน และค่าดินที่ควรตรวจก่อนปลูก
สรุปสั้น
- มะม่วงขึ้นได้ในดินหลายแบบ แต่ให้ผลดีที่สุดในดินลึก ระบายน้ำดี ไม่มีน้ำขังนาน
- ช่วงที่แล้งและเย็นก่อนออกดอกสำคัญมาก พื้นที่ที่ฝนตกชุกทั้งปีหรือชื้นมากช่วงดอกบาน ทำมะม่วงให้ติดผลดีได้ยาก
- สวนที่จะทำนอกฤดูต้องมีแหล่งน้ำพอสำหรับหน้าแล้ง
อากาศที่มะม่วงต้องการ
- ช่วงแล้งชัดเจนก่อนออกดอก อากาศเย็นและดินแห้งช่วงปลายปีช่วยให้ยอดหยุดแตกใบและออกดอก ภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออกเฉียงเหนือจึงออกดอกได้ดีตามธรรมชาติ
- อากาศแห้งช่วงดอกบาน ฝนหรือความชื้นสูงช่วงดอกบานทำให้โรคแอนแทรคโนสลามช่อดอก และแมลงผสมเกสรทำงานได้น้อย (บท โรคมะม่วง)
- ลมแรง ทำให้ผลร่วงและผิวผลเป็นแผลจากการเสียดสี ถ้าพื้นที่มีลมแรงประจำ ควรปลูกไม้บังลมรอบสวน
ดินแบบไหนดี
| เรื่อง | ที่เหมาะ | ถ้าไม่ได้ตามนี้ |
|---|---|---|
| การระบายน้ำ | น้ำไม่ขังหลังฝนตก | ยกร่องหรือทำเนินก่อนปลูก ขุดร่องระบายน้ำ (บท เตรียมพื้นที่และปลูก) |
| ความลึกของหน้าดิน | ลึกพอให้รากแก้วลงได้ ไม่มีชั้นดาน ชั้นหิน หรือน้ำใต้ดินตื้น | ต้นโค่นง่าย โตช้า ทนแล้งน้อยลง |
| ความเป็นกรดด่าง (pH) | ราว 5.5–7.5 [1] | ดินเปรี้ยวจัดปรับด้วยปูนตามผลวิเคราะห์ดิน |
| อินทรียวัตถุ | ยิ่งมากยิ่งดี | เติมปุ๋ยอินทรีย์และคลุมโคนทุกปี (บท ปุ๋ยมะม่วงตามระยะ) |
ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้
ต้องมีน้ำแค่ไหน
มะม่วงที่โตแล้วทนแล้งได้ดี สวนในฤดูจำนวนมากอาศัยน้ำฝนเป็นหลัก แต่มีสามช่วงที่ขาดน้ำแล้วเสียหาย
- ต้นเล็ก 1–2 ปีแรก ต้องรดน้ำในหน้าแล้ง ไม่อย่างนั้นต้นตายหรือชะงัก
- ช่วงติดผลถึงผลขยาย ขาดน้ำแล้วผลร่วงและผลเล็ก
- สวนนอกฤดู ต้องเลี้ยงใบชุดใหม่ในหน้าแล้ง จึงต้องมีบ่อ สระ หรือบ่อบาดาลของตัวเอง (บท การจัดการน้ำ)
ตรวจดินก่อนปลูก
เก็บตัวอย่างดินจากหลายจุดในแปลง ทั้งดินบนและดินล่าง ส่งตรวจที่สถานีพัฒนาที่ดินหรือห้องปฏิบัติการ อย่างน้อยควรรู้ค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม ตัวเลขเหล่านี้ใช้กำหนดปริมาณปูนและปุ๋ยรองก้นหลุม และใช้เทียบกับการตรวจดินครั้งต่อไปเมื่อต้นให้ผลแล้ว
แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดฉะเชิงเทรา. มะม่วง (mango): สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมและการปฏิบัติดูแลรักษา. opsmoac.go.th ↗
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดฉะเชิงเทรา (2564). ข้อมูลรายสินค้าของจังหวัดฉะเชิงเทราเพื่อการวางแผนพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ ชนิดสินค้า: มะม่วง (เอกสาร กษ.ฉช. ที่ 01/2564). opsmoac.go.th ↗