บทที่ 4 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
ปฏิทินสวนมะม่วงในฤดู: งานรายเดือนของต้นที่ให้ผล
ปฏิทินงานสวนมะม่วงที่ออกดอกตามธรรมชาติ เรียงเป็นรายเดือน ตั้งแต่ตัดแต่งกิ่งหลังเก็บ เลี้ยงใบ ดูแลดอก ห่อผล จนเก็บเกี่ยว
สรุปสั้น
- มะม่วงในฤดูออกดอกตามธรรมชาติราว ธ.ค.–ก.พ. และเก็บเกี่ยวราว มี.ค.–พ.ค.
- ภาคกลางออกดอกราว พ.ย.–ธ.ค. และเก็บเกี่ยวราว มี.ค.–เม.ย. ภาคเหนือออกดอกราว ม.ค. และเก็บเกี่ยวราว พ.ค.–มิ.ย. [1]
- หลังเก็บเกี่ยวตรงกับต้นฤดูฝน ตัดแต่งกิ่งทันทีแล้วเลี้ยงใบให้ได้ 2 ชุดที่แก่ทันก่อนหน้าหนาว
- ช่วงที่ต้องระวังที่สุดคือดอกบาน: เพลี้ยจักจั่น ราแป้ง และแอนแทรคโนส ทำให้ช่อดอกเสียทั้งช่อได้
ภาพรวมทั้งปี
เดือนพ.ค.มิ.ย.ก.ค.ส.ค.ก.ย.ต.ค.พ.ย.ธ.ค.ม.ค.ก.พ.มี.ค.เม.ย.พ.ค.
ฤดูกาล
ต้นทำอะไร
เดือนเป็นค่าโดยประมาณ ฝนแต่ละปีและแต่ละพื้นที่มาเร็วช้าต่างกัน ให้ดูฝนจริงในพื้นที่ประกอบ
เดือนไหน ทำอะไร
พ.ค.–มิ.ย. หลังเก็บเกี่ยว
ต้นอ่อนล้าจากการเลี้ยงผล
- ตัดแต่งกิ่งทันทีหลังเก็บ ตัดปลายกิ่งที่ติดผล กิ่งแห้ง กิ่งเป็นโรค กิ่งไขว้ และเปิดกลางทรงพุ่ม (บท ตัดแต่งกิ่งหลังเก็บเกี่ยว)
- ใส่ปุ๋ยฟื้นต้น ปุ๋ยอินทรีย์ร่วมกับปุ๋ยเคมีสูตรเสมอ (บท ปุ๋ยมะม่วงตามระยะ)
- เก็บผลร่วงและผลเน่าออกจากสวน ลดแหล่งแมลงวันผลไม้และเชื้อโรค
ก.ค.–ก.ย. แตกใบชุดใหม่
ใบชุดที่ 1 และ 2 แตกและแก่
- ดูแลให้ใบแตกพร้อมกันทั้งต้น ต้นที่แตกยอดไม่พร้อมกันจะออกดอกไม่พร้อมกัน
- ตรวจ เพลี้ยไฟและด้วงงวงกัดใบ บนใบอ่อน (บท แมลงศัตรูมะม่วง)
- หน้าฝน: ใบอ่อนเป็นแอนแทรคโนสง่าย ซึ่งเป็นแหล่งเชื้อที่จะไปลงช่อดอกภายหลัง
ต.ค.–พ.ย. ใบแก่ พักตัว
ยอดหยุดแตกใบ สะสมอาหาร
- ใส่ปุ๋ยเตรียมออกดอก ที่ฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมสูง งดปุ๋ยไนโตรเจนสูง
- เมื่อฝนหยุด งดน้ำ กำจัดหญ้าใต้ทรงพุ่ม ให้ดินแห้ง (บท ทำดอกและมะม่วงนอกฤดู)
- ยอดที่แตกใบอ่อนช่วงนี้จะไม่ออกดอกในปีนี้
ธ.ค.–ม.ค. ออกดอก
ช่อดอกโผล่และยืดยาว ดอกบาน
- เมื่อช่อดอกโผล่ชัด เริ่มให้น้ำทีละน้อย แล้วค่อยเพิ่ม (บท การจัดการน้ำ)
- ตรวจ เพลี้ยจักจั่น ที่ช่อดอกทุกสัปดาห์ และ ราแป้ง ในคืนที่หนาวมีน้ำค้าง (บท โรคมะม่วง)
- ดอกบานเต็มที่: งดพ่นสารฆ่าแมลง เพื่อรักษาแมลงผสมเกสร
ก.พ.–มี.ค. ติดผล ผลอ่อน
ผลอ่อนร่วงส่วนหนึ่งตามธรรมชาติ
- ให้น้ำสม่ำเสมอ ขาดน้ำช่วงนี้ผลร่วงมาก
- ตัดแต่งช่อ เก็บผลเบี้ยวและผลเล็กออก แล้ว ห่อผล (บท ดูแลดอก ผล และห่อผล)
- ใส่ปุ๋ยช่วงพัฒนาผล
มี.ค.–พ.ค. ผลขยายจนแก่
สร้างเนื้อ สะสมแป้งและน้ำตาล
- ปุ๋ยเน้นโพแทสเซียม
- ผลที่ไม่ได้ห่อ ระวังแมลงวันผลไม้
- เก็บเกี่ยว เมื่อผลแก่ได้ที่ ตรวจด้วยการลอยน้ำและผ่าดูเนื้อ (บท เก็บเกี่ยว คัดเกรด และขาย)
ปีที่หนาวน้อย
ปีที่อากาศไม่เย็นหรือมีฝนช่วงปลายปี ต้นมะม่วงอาจแตกใบอ่อนแทนดอก หรือออกดอกไม่พร้อมกัน สิ่งที่ทำได้คือเลี้ยงใบชุดสุดท้ายให้แก่ทันก่อนหน้าหนาว และระบายน้ำให้ดินแห้งเร็ว
ปลูกช่วงอื่น? ดู ปฏิทินมะม่วงนอกฤดู ซึ่งลำดับงานต่างจากหน้านี้
ดอกบานไม่ตรงเดือนในตาราง? คำนวณวันที่จากวันดอกบานของสวนคุณ
ใส่วันดอกบานจริง ระบบจะเลื่อนวันของแต่ละงานให้ตรงกับไร่ของคุณ ข้อมูลไม่ถูกส่งออกจากเครื่อง
แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดฉะเชิงเทรา. มะม่วง (mango): สภาพแวดล้อมที่เหมาะสมและการปฏิบัติดูแลรักษา. opsmoac.go.th ↗
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดฉะเชิงเทรา (2564). ข้อมูลรายสินค้าของจังหวัดฉะเชิงเทราเพื่อการวางแผนพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ ชนิดสินค้า: มะม่วง (เอกสาร กษ.ฉช. ที่ 01/2564). opsmoac.go.th ↗