บทที่ 9 · ช่วงที่ 3 ดูแล
ทำมะม่วงนอกฤดู: ราดสารแพคโคลบิวทราโซล ใบต้องแก่แค่ไหน และการทำลายการพักตัวของตา
มะม่วงออกดอกได้อย่างไร ทำไมต้องรอใบแก่ วิธีราดสารแพคโคลบิวทราโซลให้ปลอดภัย อัตราตามขนาดทรงพุ่ม การพ่นเปิดตาดอก และผลเสียของการใช้สารเกิน
สรุปสั้น
- มะม่วงออกดอกเมื่อ ยอดหยุดแตกใบและใบชุดสุดท้ายแก่ อากาศเย็นและแล้งช่วยเรื่องนี้ตามธรรมชาติ
- การทำนอกฤดูใช้สารแพคโคลบิวทราโซลราดดิน ให้ยอดพักตัวเร็วขึ้น แล้วจึงพ่นเปิดตาดอกเมื่อใบแก่จัด
- ใช้สารเฉพาะต้นที่สมบูรณ์ ตามขนาดทรงพุ่มและอัตราบนฉลาก ใช้เกินทำให้ต้นโทรมและช่อดอกผิดรูป
ต้นพร้อมทำดอกหรือยัง
- ได้ใบอย่างน้อย 2 ชุด หลังตัดแต่งกิ่ง ที่แตกพร้อมกันทั้งต้น (บท ตัดแต่งกิ่งหลังเก็บเกี่ยว)
- ต้นสมบูรณ์ ใบเขียวเข้ม ไม่มีกิ่งแห้งมาก รากไม่เสีย ต้นที่โทรมควรพักและบำรุงก่อน
- ต้นโตพอ ไม่ใช้สารกับต้นที่ยังเล็ก (บท เลี้ยงต้นเล็กและไว้ทรง)
ทำดอกในฤดู
- ปุ๋ยเตรียมออกดอก เมื่อใบชุดสุดท้ายเริ่มแก่ ใส่ปุ๋ยที่ฟอสฟอรัสและโพแทสเซียมสูงกว่าไนโตรเจน (บท ปุ๋ยมะม่วงตามระยะ)
- งดน้ำเมื่อฝนหยุด กำจัดหญ้าใต้ทรงพุ่ม ให้ดินแห้ง
- รอช่อดอก เมื่อช่อดอกโผล่ชัดจึงเริ่มให้น้ำทีละน้อย ให้น้ำมากทันทีอาจทำให้ยอดกลับไปแตกใบ (บท การจัดการน้ำ)
ทำนอกฤดูด้วยสารแพคโคลบิวทราโซล
แพคโคลบิวทราโซลเป็นสารที่ยับยั้งการสร้างจิบเบอเรลลินในต้น ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ทำให้ยอดยืดและแตกใบ เมื่อจิบเบอเรลลินลดลง ยอดจะหยุดแตกใบและพร้อมออกดอก สารนี้ดูดซึมทางรากได้ดี จึงนิยม ราดลงดิน รอบโคนต้น
- ราดเมื่อไหร่ เมื่อใบชุดสุดท้ายเป็น “ใบเพสลาด” คือกึ่งอ่อนกึ่งแก่ ใบเริ่มเปลี่ยนจากสีอ่อนเป็นสีเขียว
- ราดเท่าไร คิดตามขนาดทรงพุ่ม วัดเส้นผ่านศูนย์กลางทรงพุ่มเป็นเมตร แล้วใช้อัตราตามฉลากของผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นทะเบียน อัตราต่างกันตามพันธุ์ ความเข้มข้นของผลิตภัณฑ์ และอายุต้น ระวังแยกให้ออกว่าคำแนะนำที่อ่านเป็นปริมาณสารออกฤทธิ์หรือปริมาณผลิตภัณฑ์ ปรึกษาเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ก่อนใช้
- ราดอย่างไร ผสมน้ำ ราดเป็นวงรอบโคนต้นภายในทรงพุ่มขณะดินชื้น ถ้าดินแห้งให้น้ำตามเพื่อให้สารลงถึงราก
- หลังราดสาร ใส่ปุ๋ยเตรียมออกดอก งดปุ๋ยไนโตรเจนสูง รอให้ใบแก่จัด
- เปิดตาดอก หลังราดสารแล้วรอจนใบแก่จัด สีเขียวเข้ม และตาปลายกิ่งบวม สวนจำนวนมากพ่นสารกลุ่มโพแทสเซียมไนเตรตหรือไทโอยูเรียเพื่อเปิดตา ใช้อัตราตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่และฉลาก ถ้าพ่นตอนใบยังไม่แก่ จะได้ใบอ่อนแทนดอก
ผลเสียของการใช้สารเกิน
- ช่อดอกสั้น อัดแน่น ผลติดเบียดกันและผิวไม่สวย
- ใบชุดต่อไปเล็ก กิ่งสั้น ต้นโทรมลงทุกปี
- สารตกค้างในดินได้นาน ใช้ซ้ำทุกปีในอัตราสูงจะสะสมจนต้นแตกใบยาก
สารเป็นตัวช่วย ไม่ใช่ตัวแทน
สารไม่ได้ทำให้ต้นที่ไม่สมบูรณ์ออกดอกดี ต้นต้องได้ใบพอ ใบแก่ และรากดี ใช้เฉพาะผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นทะเบียน ตามฉลาก และพักต้นที่โทรมหนึ่งรอบ
ดอกออกในหน้าฝน
สวนนอกฤดูมักออกดอกในหน้าฝน ช่อดอกจึงเสี่ยงโรคแอนแทรคโนสสูงกว่าในฤดูมาก ต้องเตรียมแผนพ่นป้องกันตั้งแต่ช่อเริ่มยืด และต้องตรวจเพลี้ยจักจั่นทุกสัปดาห์ (บท โรคมะม่วง และ แมลงศัตรูมะม่วง) งานรายเดือนทั้งหมดอยู่ใน ปฏิทินมะม่วงนอกฤดู
แหล่งอ้างอิง
- Davenport, T.L. (2007). Reproductive physiology of mango. Brazilian Journal of Plant Physiology 19(4): 363–376. doi:10.1590/S1677-04202007000400007
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดฉะเชิงเทรา (2564). ข้อมูลรายสินค้าของจังหวัดฉะเชิงเทราเพื่อการวางแผนพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ ชนิดสินค้า: มะม่วง (เอกสาร กษ.ฉช. ที่ 01/2564). opsmoac.go.th ↗