บทที่ 16 · ช่วงที่ 5 เก็บเกี่ยวและขาย
ต้นทุนสวนมะม่วงต่อไร่ ช่วงลงทุนก่อนให้ผล และวิธีคำนวณกำไร
ต้นทุนช่วงปลูกและเลี้ยงต้นเล็กก่อนให้ผล ต้นทุนต่อปีของสวนในฤดูและนอกฤดู และเครื่องคำนวณกำไรต่อไร่
สรุปสั้น
- สวนมะม่วงมีช่วงลงทุนก่อนให้ผลราว 3–4 ปี ต้องเตรียมเงินทุนสำหรับช่วงนี้ไว้ก่อนปลูก
- สวนนอกฤดูต้นทุนต่อไร่สูงกว่าในฤดู ทั้งค่าสาร น้ำ และแรงงาน แต่ขายได้ราคาดีกว่า ต้องคิดทั้งสองด้าน
- ผลผลิตและเกรดเป็นตัวที่ทำให้กำไรเปลี่ยนมากที่สุด ผิวสวยหรือไม่สวยอาจต่างกันหลายเท่า
ช่วงลงทุน (ปีที่ 0–3)
ก่อนมีรายได้จากผล สวนต้องจ่ายค่าใช้จ่ายเหล่านี้ ซึ่งต่างกันมากตามพื้นที่และขนาดสวน
- เตรียมพื้นที่ ปรับพื้นที่ ขุดร่องระบายน้ำ ขุดสระหรือบ่อ (บท เตรียมพื้นที่และปลูก)
- กิ่งพันธุ์ ตามระยะปลูก 25–100 ต้นต่อไร่ บวกต้นสำหรับปลูกซ่อม
- ระบบน้ำ ปั๊ม ท่อเมน หัวจ่ายน้ำ
- ดูแลต้นเล็กทุกปี ปุ๋ย น้ำ แรงงานตัดแต่งไว้ทรง (บท เลี้ยงต้นเล็กและไว้ทรง)
ต้นทุนต่อปีของสวนที่ให้ผล
ในฤดูหรือนอกฤดู คุ้มกว่า
ลองใส่ตัวเลขสองชุดในเครื่องคำนวณ ชุดแรกเป็นสวนในฤดู ชุดที่สองเพิ่มค่าสารชักนำการออกดอก ค่าสารป้องกันโรคที่มากขึ้น และค่าน้ำหน้าแล้ง แล้วใส่ราคานอกฤดู ถ้ากำไรต่างกันไม่มาก ความเสี่ยงที่สูงกว่าของนอกฤดูอาจไม่คุ้ม ทั้งฝนช่วงดอกบานและต้นที่โทรมจากการเร่งทุกปี (บท ทำดอกและมะม่วงนอกฤดู)
เพิ่มกำไรได้จากตรงไหน
| จุดที่ทำได้ | ผลต่อกำไร | บทที่เกี่ยวข้อง |
|---|---|---|
| ตัดแต่งกิ่งทันทีหลังเก็บ | ใบแก่ทัน ออกดอกพร้อมกัน | ตัดแต่งกิ่งหลังเก็บเกี่ยว |
| ป้องกันโรคบนช่อดอก | ติดผลมาก ไม่เสียทั้งรุ่น | โรคมะม่วง |
| ห่อผล | ผิวสวย เกรดสูง ไม่มีหนอน | ดูแลดอก ผล และห่อผล |
| คุมทรงพุ่มเตี้ย | ค่าแรงห่อ พ่น และเก็บลดลงทุกปี | เลี้ยงต้นเล็กและไว้ทรง |
| เก็บเมื่อแก่ได้ที่ มี GAP | ขายได้ทุกช่องทาง ไม่ถูกตีกลับ | เก็บเกี่ยว คัดเกรด และขาย |
จดบันทึก
จดวันตัดแต่ง วันราดสาร วันดอกบานของแต่ละรุ่น จำนวนผลที่ห่อ วันเก็บ น้ำหนักและเกรดที่ขายได้ และการใช้ปุ๋ยและสารทุกครั้ง จะรู้ว่าต้นไหนหรือแปลงไหนให้ผลดี และบันทึกการใช้สารยังจำเป็นสำหรับการรับรอง GAP ข้อมูลต้นทุนเฉลี่ยดูได้จากสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร
แหล่งอ้างอิง
- สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.). สถิติต้นทุนการผลิตและราคาสินค้าเกษตร. oae.go.th ↗
- สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดฉะเชิงเทรา (2564). ข้อมูลรายสินค้าของจังหวัดฉะเชิงเทราเพื่อการวางแผนพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ ชนิดสินค้า: มะม่วง (เอกสาร กษ.ฉช. ที่ 01/2564). opsmoac.go.th ↗