บทที่ 7 · ช่วงที่ 2 ปลูก
ปลูกมะพร้าวน้ำหอม: ยกร่อง ระยะปลูก จำนวนต้นต่อไร่ ขุดหลุม รองก้นหลุม และวิธีปลูก
ขั้นตอนเตรียมพื้นที่ราบและที่ลุ่ม ขนาดร่องสวน ระยะปลูก 6.5 เมตร ขนาดหลุม ปุ๋ยรองก้นหลุม ปลูกลึกเท่าไร และดูแลหลังปลูก
สรุปสั้น
- ระยะปลูก 6.5 × 6.5 เมตรแบบสี่เหลี่ยมได้ 37 ต้น/ไร่ แบบสามเหลี่ยมด้านเท่าได้ 43 ต้น/ไร่ มากกว่าราว 15% [1]
- ที่ลุ่มต้องยกร่องให้สันร่องสูงกว่าระดับน้ำท่วมสูงสุดไม่น้อยกว่า 80 ซม. [1]
- ปลูกต้นฤดูฝนหลังฝนตกหนักแล้ว 2 ครั้ง อย่ากลบดินโคนต้นกล้าแน่นเกินไป [1]
เตรียมพื้นที่
ที่ราบและที่ลาดเอียง
- ทำให้เตียน ถอนตอและรากไม้ออกให้หมด เพื่อให้ไถพรวนสะดวก และกำจัดที่อาศัยของแมลงศัตรูมะพร้าว [1]
- ที่ลาดเอียงทำขั้นบันได และปลูกพืชกันดินพังทลาย เช่น หญ้าแฝก [1]
- ไถและปรับระดับดินไม่ให้น้ำขังในแปลง [1]
ที่ลุ่ม (ยกร่อง)
ที่ที่น้ำท่วมขังต้องยกร่องหรือทำคันดิน ให้สันร่องสูงกว่าระดับน้ำท่วมสูงสุดไม่น้อยกว่า 80 ซม. ยกสันร่องเป็นหลังเต่าไม่ให้น้ำขังกลางร่อง ร่องน้ำลึกราว 80–100 ซม. [1] ในดินเปรี้ยวจัด กรมพัฒนาที่ดินแนะนำร่องปลูกกว้าง 6 เมตร คูน้ำกว้าง 2 เมตร ลึก 80 ซม. ปาดหน้าดินลึก 25–30 ซม. ไปไว้กลางสันร่อง และไม่ขุดคูลึกถึงชั้นดินเลนที่มีสารไพไรต์ [2]
ระยะปลูกและจำนวนต้น
| พื้นที่ | รูปแบบ | ระยะ | ต้น/ไร่ |
|---|---|---|---|
| ที่ราบ ที่ลาดเอียง | สี่เหลี่ยมจัตุรัส | 6.50 × 6.50 ม. | 37 |
| ที่ราบ ที่ลาดเอียง | สามเหลี่ยมด้านเท่า | ระหว่างต้น 6.50 ม. ระหว่างแถว 5.63 ม. | 43 |
| ที่ลุ่ม (ยกร่อง) | สี่เหลี่ยมจัตุรัส (ทำงานสะดวก) | 6.50 × 6.50 ม. | 37 |
ในกลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่ที่ราชบุรี ราว 76% ใช้ระยะ 6 × 6 เมตร และราว 21% ใช้ 6.5 × 6.5 เมตร ส่วนใหญ่ปลูกแบบยกร่องแถวเดี่ยว [3]
คิดเอง: 1 ไร่ = 1,600 ตร.ม. หารด้วย (ระยะระหว่างต้น × ระยะระหว่างแถว) เช่น 1,600 ÷ (6.5 × 6.5) ≈ 37 ต้น และ 1,600 ÷ (6.5 × 5.63) ≈ 43 ต้น
ขุดหลุมและรองก้นหลุม
| สภาพดิน | ขนาดหลุม |
|---|---|
| ดินไม่อุดมสมบูรณ์ ดินทราย ดินลูกรัง | 1 × 1 × 1 ม. หรือ 0.7 × 0.7 × 0.7 ม. |
| ที่ลุ่มดินอุดมสมบูรณ์ ภาคกลาง สวนยกร่อง | 0.5 × 0.5 × 0.5 ม. |
- ขุดในหน้าแล้ง แยกดินชั้นบนไว้ด้านหนึ่ง ดินชั้นล่างไว้อีกด้านหนึ่ง แล้วตากดินราว 7 วัน [1]
- กันปลวก ถ้าหาไม้มาเผาในหลุมได้ช่วยป้องกันปลวก หรือรองก้นหลุมด้วยกาบมะพร้าว 2 ชั้น [1]
- ใส่ดินบน ลงไปราวครึ่งหลุม แล้วใส่ดินผสมปุ๋ยคอกสลับกับกาบมะพร้าวเป็นชั้น ๆ
- ปุ๋ยรองก้นหลุม ปุ๋ยคอกราว 10–15 กก.ต่อหลุม และ/หรือหินฟอสเฟต (0-3-0) ราว 0.5 กก.ต่อหลุม คลุกกับดินจนเต็มหลุม แล้วทิ้งไว้จนถึงฤดูปลูก [1]
วิธีปลูก
- เวลาปลูก ต้นฤดูฝน หลังฝนตกในปริมาณมากแล้ว 2 ครั้ง [1] กลุ่มเกษตรกรที่ราชบุรีราว 74% ปลูกช่วง พ.ค.–ส.ค. [3]
- ความลึก ปลูกต่ำกว่าปากหลุมราว 15 ซม. แต่ถ้าพื้นที่ระดับน้ำใต้ดินสูง ให้ปลูกเสมอปากหลุมหรือสูงกว่าเล็กน้อย [1]
- วางต้นกล้า ในหลุมแล้วกลบดิน อัดดินรอบต้นกล้าให้แน่น แต่อย่ากลบดินบริเวณคอต้นกล้าแน่นเกินไป อาจทำให้คอมะพร้าวเน่าและโตช้า [1]
- ปักไม้หลัก ผูกต้นกล้ากันลมโยก ซึ่งกระทบระบบราก [1]
- ปลูกซ่อม ต้นที่ตายด้วยต้นพันธุ์ที่เตรียมเผื่อไว้ราว 5% [2]
หลังปลูก ดูแลวงรอบโคนให้สะอาด คลุมโคนในหน้าแล้ง (บท ตัดทางใบ วัชพืช และคลุมดิน) และระวังด้วงแรดที่เจาะยอดต้นเล็ก (บท แมลงดำหนาม ด้วงแรด ด้วงงวง ไร หนู และกระรอก)
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (2562). การจัดการความรู้ (KM) เทคโนโลยีการผลิตมะพร้าวน้ำหอม. doa.go.th ↗
- กรมพัฒนาที่ดิน (กลุ่มวิจัยและพัฒนาการจัดการดินเปรี้ยว). แผ่นพับ การปลูกมะพร้าวน้ำหอมในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัด. lddmordin.ldd.go.th ↗
- ศิริพร บุญเพ็ญ, สัจจา บรรจงศิริ และวนาลัย วิริยะสุธี (2567). การจัดการการผลิตมะพร้าวน้ำหอมของกลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่มะพร้าวน้ำหอม ตำบลเกาะศาลพระ อำเภอวัดเพลง จังหวัดราชบุรี. วารสารเกษตร มสธ. 6(2): 46–. so01.tci-thaijo.org ↗