บทที่ 11 · ช่วงที่ 3 ดูแล
มะพร้าวน้ำหอมติดผลน้อย ผลร่วง ผลแตก ผลลีบ เนื้อเอือนกิน: สาเหตุและการดูแล
ทำไมมะพร้าวติดผลน้อยหรือขาดคอ ผึ้งช่วยอย่างไร กะลาแตกในผลเกิดช่วงไหน ผลลีบและเนื้อเอือนกินมาจากอะไร และทำอะไรได้บ้าง
สรุปสั้น
- ดอกตัวเมียราว 50–70% ร่วงไปโดยเฉพาะหน้าแล้ง [1] น้ำและปุ๋ยที่สม่ำเสมอคือสิ่งที่ทำได้มากที่สุด
- การเลี้ยงผึ้งในสวนช่วยให้ผลผลิตเพิ่มขึ้นราว 46–56% [1]
- ผลแตกพบมากช่วงปลายฝนเข้าหนาวก่อนแล้ง ให้น้ำสม่ำเสมอและใส่ปุ๋ยก่อนหมดฝนอย่างน้อยราว 1 เดือน [1]
ดอกตัวเมียกลายเป็นผลได้แค่ไหน
จั่นหนึ่งมีดอกตัวเมียราว 10–50 ดอก แต่ราว 50–70% ไม่เจริญและร่วงไป โดยเฉพาะในหน้าแล้ง [1] การศึกษาในมะพร้าวน้ำหอมก้นกลมและก้นจีบผลสีเขียวพบว่า ดอกตัวเมียเจริญเป็นผลได้ราว 70% ในช่วง 3 เดือนหลังดอกบาน หลังจากนั้นจนถึงเก็บเกี่ยวผลอ่อนยังร่วงได้อีกราว 5–10% และในผลที่เก็บมาแล้วอาจพบผลไม่สมบูรณ์อีกราว 5–10% เช่น ผลลีบ ผลเล็กผิดปกติ ผลไม่มีเนื้อ [1]
ในกลุ่มเกษตรกรที่ราชบุรี ปัญหาที่พบคืออากาศแปรปรวนและร้อนขึ้น ดอกร่วงมากกว่าปกติ ทำให้มะพร้าว "ขาดคอ" คือมีช่วงที่ผลผลิตขาดหายไป บางจั่นติดผลน้อยหรือไม่ติดเลย [2]
ผึ้งช่วยผสมเกสร
ผึ้งตอมดอกตัวผู้ช่วงราว 07.30–11.30 น. และตอมดอกตัวเมียช่วงราว 08.30–15.30 น. ใช้เวลาตอมช่อดอกราว 3–5 นาทีต่อช่อ การเลี้ยงผึ้งในสวนช่วยให้ผลผลิตมะพร้าวน้ำหอมเพิ่มขึ้นราว 46–56% และยังเป็นรายได้เสริมจากน้ำผึ้ง [1]
ถ้าฝนตกหนักติดต่อกันนาน ความชื้นสูงทำให้ผึ้งไม่ออกหาน้ำหวาน ละอองเกสรถูกน้ำชะ และลมแรงหรือฝนตกช่วงอากาศร้อนทำให้ผลร่วงก่อนกำหนด [1] ช่วงดอกบานควรหลีกเลี่ยงการพ่นสารที่เป็นพิษต่อผึ้ง (บท หนอนหัวดำมะพร้าว)
ให้จั่นสมบูรณ์
ตาดอกที่แทงออกมาจากซอกทางใบใช้เวลาเจริญราว 38 เดือน ถ้าต้องการจั่นสมบูรณ์และติดผลมาก ต้องให้น้ำและใส่ปุ๋ยสม่ำเสมอต่อเนื่องในหน้าแล้ง [1] ใส่ปุ๋ยปีละ 2 ครั้งในช่วงต้นฝนและปลายฝน ขุดร่องรอบโคนในรัศมี 0.5–2.0 เมตรตามขนาดต้น โรยปุ๋ยในร่อง พรวนดินกลบ แล้วรดน้ำตาม [1] (บท ปุ๋ยมะพร้าวน้ำหอม)
ปัญหาคุณภาพผล
| ปัญหา | ลักษณะ | สาเหตุที่เชื่อ | ทำอะไรได้ |
|---|---|---|---|
| ผลแตก (กะลาแตก) | กะลาภายในผลแตก ไม่ใช่เปลือกนอก พบมากที่สมุทรสาคร สมุทรสงคราม นครปฐม ราชบุรี ช่วงปลายฝนเข้าหนาวก่อนแล้ง | อากาศเปลี่ยนเร็วระหว่างฤดู ต้นปรับตัวไม่ทัน หรืออาจขาดแคลเซียมและโบรอน | ให้น้ำสม่ำเสมอ ใส่ปุ๋ยก่อนหมดฝนอย่างน้อยราว 1 เดือน |
| ผลลีบ | ผลไม่พัฒนาน้ำ เนื้อ และกะลาให้สมบูรณ์ | ผสมเกสรไม่สมบูรณ์ ร่วมกับสภาพแวดล้อมไม่เหมาะ เช่น แล้ง | ให้น้ำสม่ำเสมอ ใส่ปุ๋ยปริมาณน้อยแต่บ่อยครั้ง |
| เนื้อเอือนกิน | ภายนอกปกติ แต่เนื้อเป็นวุ้นนิ่มหนาราว 2 ซม. ยุบง่าย หนาไม่เท่ากัน บางผลมีแต่กะลาและผิวเนื้อขรุขระ | ยังไม่ทราบแน่ชัด สันนิษฐานว่ามาจากอากาศถ่ายเทไม่ดี อากาศมืดครึ้ม แสงน้อย ร่วมกับแล้ง | ยังไม่มีวิธีป้องกันกำจัด เลือกพื้นที่ปลูกให้เหมาะตั้งแต่ต้น |
เกลือแกงกับการติดผล
ในสวนที่อยู่ห่างทะเล การใส่เกลือแกงตามอายุต้นช่วยให้ติดผลมากขึ้นและเนื้อหนาขึ้น ส่วนสวนใกล้ชายทะเลหรือที่ลุ่มที่น้ำทะเลหนุนถึงไม่จำเป็นต้องใส่ [1] ดูอัตราในบท ปุ๋ยมะพร้าวน้ำหอม
ผลเสียหายจากศัตรู
ผลที่มีแผลสีน้ำตาลใต้ขั้ว เกิดจากไรสี่ขาและไรขาว ผลที่ถูกกัดเป็นรูเกิดจากหนูและกระรอก และผลร่วงหลังฝนตกหนักหลายวันอาจเป็นโรคผลร่วงจากเชื้อไฟทอปธอรา ดูบท แมลงดำหนาม ด้วงแรด ด้วงงวง ไร หนู และกระรอก และบท โรคมะพร้าวน้ำหอม
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (2562). การจัดการความรู้ (KM) เทคโนโลยีการผลิตมะพร้าวน้ำหอม. doa.go.th ↗
- ศิริพร บุญเพ็ญ, สัจจา บรรจงศิริ และวนาลัย วิริยะสุธี (2567). การจัดการการผลิตมะพร้าวน้ำหอมของกลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่มะพร้าวน้ำหอม ตำบลเกาะศาลพระ อำเภอวัดเพลง จังหวัดราชบุรี. วารสารเกษตร มสธ. 6(2): 46–. so01.tci-thaijo.org ↗