บทที่ 3 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
พันธุ์มะพร้าวน้ำหอม ก้นกลม ก้นจีบ ผลเขียว ผลเหลือง และวิธีเลือกต้นพันธุ์ให้ตรงพันธุ์
มะพร้าวน้ำหอมก้นกลมกับก้นจีบต่างกันอย่างไร ผลสีไหนให้ผลผลิตดี ทำไมต้นพันธุ์ไม่หอม และลักษณะต้นกล้าดีที่ควรซื้อ
สรุปสั้น
- มะพร้าวน้ำหอมแบ่งตามรูปทรงผลเป็นก้นกลมและก้นจีบ และตามสีผล ผลสีเขียวติดผลดีที่สุดและนิยมปลูกเป็นการค้า [1]
- ต้นพันธุ์ไม่ตรงพันธุ์รู้ได้หลังปลูกราว 3–4 ปี จึงต้องซื้อจากแหล่งที่เชื่อถือได้ และคัดต้นกล้าก่อนปลูก [1]
- ต้นกล้าที่ดีอายุไม่ต่ำกว่า 5 เดือน มีใบจริงอย่างน้อย 5 ใบ รอบโคนไม่น้อยกว่า 8 ซม. สูงไม่ต่ำกว่า 40 ซม. [1]
มะพร้าวน้ำหอม 5 แบบ
| แบบ | ขนาดผล | น้ำในผล | เนื้อสดระยะผลอ่อน |
|---|---|---|---|
| ก้นกลม ผลสีเขียว | ค่อนข้างใหญ่ กลม | 460 มล. | 120 กรัม |
| ก้นกลม ผลสีเหลือง | ปานกลาง | 390 มล. | 100 กรัม |
| ก้นกลม ผลสีน้ำตาล | ปานกลาง | 390 มล. | 100 กรัม |
| ก้นจีบ ผลสีเขียว ขนาดกลาง | ปานกลาง ค่อนข้างรี | 330 มล. | 90 กรัม |
| ก้นจีบ ผลสีเขียว ขนาดเล็ก | เล็ก ค่อนข้างรี | 120 มล. | 50 กรัม |
ทุกแบบมีความหอมและความหวานใกล้เคียงกัน แต่ผลสีเขียวติดผลดีที่สุด [1] ในกลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่ที่ราชบุรี ราว 53% ปลูกพันธุ์หมูสีเขียว และราว 41% ปลูกพันธุ์ก้นจีบ [2]
มะพร้าวน้ำหอมก้นกลมสีเหลืองมีช่วงดอกตัวเมียบานนานกว่าแบบอื่น คือราว 1 สัปดาห์หรือมากกว่า (แบบอื่นราว 2–3 วัน) จึงมีโอกาสผสมข้ามและกลายพันธุ์มากกว่า [1]
ทำไมต้นพันธุ์ไม่หอม
มะพร้าวน้ำหอมผสมตัวเองได้ แต่ผสมข้ามกับมะพร้าวพันธุ์อื่นได้ราว 5% [1] ผลที่เก็บจากสวนที่มีมะพร้าวต้นสูงอยู่ใกล้ จึงอาจได้ต้นที่ไม่หอม ผลไม่ตรงพันธุ์ หรือติดผลไม่ดก และกว่าจะรู้ก็ปลูกไปแล้ว 3–4 ปี ซึ่งเป็นความเสียหายที่แก้ภายหลังไม่ได้ [1]
แหล่งผลิตต้นพันธุ์ที่ดี คัดผลจากต้นแม่ที่หอมหวานในแปลงที่ห่างจากมะพร้าวพันธุ์อื่น และบางแหล่งคลุมถุงจั่นก่อนดอกตัวเมียบานเพื่อให้ผสมตัวเอง [1] ในกลุ่มเกษตรกรที่ราชบุรี ราว 76% ซื้อต้นพันธุ์จากแหล่งที่เชื่อถือได้ ราว 21% เพาะเอง [2]
เลือกต้นกล้าอย่างไร
กรมวิชาการเกษตรพบว่า แปลงที่ปลูกด้วยต้นกล้าซึ่งคัดเอาเฉพาะต้นที่งอกเร็วและแข็งแรง ให้ผลผลิตสูงกว่าแปลงที่ไม่คัดราว 20–30% [1]
| ลักษณะ | ต้นกล้าที่ดี |
|---|---|
| อายุ | ไม่ต่ำกว่า 5 เดือน (ถ้านำไปปลูกก่อน 5 เดือน จะพบต้นผิดปกติได้ถึงราว 15%) |
| ลำต้น | ตรง ไม่คดงอ อวบ |
| รอบโคนต้น | ไม่น้อยกว่า 8 ซม. |
| จำนวนใบจริง | ไม่ต่ำกว่า 5 ใบ (เมื่อปลูกครบ 1 ปีจะมีใบไม่ต่ำกว่า 9 ใบ) |
| ความสูง | ไม่ต่ำกว่า 40 ซม. วัดจากโคนถึงปลายใบ |
| สีใบและก้านใบ | ใบกว้างสีเขียวเข้ม ก้านใบสีเขียว ถ้าเป็นสีอื่นแสดงว่าไม่ตรงพันธุ์ |
คัดทิ้ง ต้นที่มีโรคหรือแมลงทำลาย ต้นแคระแกร็น และต้นที่งอกผิดปกติ [1] ซื้อต้นพันธุ์เผื่อไว้ราว 5% สำหรับปลูกซ่อม [3]
ถ้าจะเพาะต้นกล้าเอง ดูวิธีเลือกผลพันธุ์และเพาะในบท เพาะและคัดต้นกล้ามะพร้าวน้ำหอม
มะพร้าวต้นสูงและลูกผสม
ข้อมูลกรมวิชาการเกษตร (2563) ที่ศูนย์นวัตกรรมเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยวอ้างไว้ ระบุพันธุ์มะพร้าว 6 สายพันธุ์ คือ สวีลูกผสม 1 (มาวา) ชุมพรลูกผสม 60 ลูกผสมชุมพร 2 กะทิลูกผสมชุมพร 84-1 กะทิลูกผสมชุมพร 84-2 และมะพร้าวน้ำหอม [4] ห้าพันธุ์แรกเป็นมะพร้าวต้นสูงหรือลูกผสมสำหรับเก็บผลแก่ (มะพร้าวแกง) ไม่ใช่มะพร้าวอ่อนสำหรับดื่มน้ำ คู่มือเล่มนี้เน้นมะพร้าวน้ำหอม
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (2562). การจัดการความรู้ (KM) เทคโนโลยีการผลิตมะพร้าวน้ำหอม. doa.go.th ↗
- ศิริพร บุญเพ็ญ, สัจจา บรรจงศิริ และวนาลัย วิริยะสุธี (2567). การจัดการการผลิตมะพร้าวน้ำหอมของกลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่มะพร้าวน้ำหอม ตำบลเกาะศาลพระ อำเภอวัดเพลง จังหวัดราชบุรี. วารสารเกษตร มสธ. 6(2): 46–. so01.tci-thaijo.org ↗
- กรมพัฒนาที่ดิน (กลุ่มวิจัยและพัฒนาการจัดการดินเปรี้ยว). แผ่นพับ การปลูกมะพร้าวน้ำหอมในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัด. lddmordin.ldd.go.th ↗
- ศูนย์นวัตกรรมเทคโนโลยีหลังการเก็บเกี่ยว (PHTIC). ดัชนีเก็บเกี่ยวและดัชนีคุณภาพ: มะพร้าว (อ้างกรมวิชาการเกษตร 2563 และเบญจมาส 2549). phtnet.org ↗