บทที่ 2 · ช่วงที่ 1 ก่อนปลูก
พื้นที่แบบไหนปลูกมะพร้าวน้ำหอมได้ดี: ฝน อุณหภูมิ ดิน pH ระดับน้ำใต้ดิน และดินเปรี้ยว
มะพร้าวน้ำหอมต้องการฝนเท่าไร อุณหภูมิเท่าไร ดินแบบไหน pH เท่าไร ทำไมต้องปลูกห่างมะพร้าวต้นสูง และการปลูกในดินเปรี้ยวจัด
สรุปสั้น
- มะพร้าวน้ำหอมต้องการฝนไม่น้อยกว่า 1,500 มม.ต่อปีที่ตกกระจายทุกเดือน ถ้าแล้งติดต่อกัน 3 เดือนผลผลิตลด จึงต้องมีแหล่งน้ำสำรอง [1]
- ดินที่ดีที่สุดคือดินตะกอนแม่น้ำ หรือดินร่วน ดินร่วนปนทรายที่ระบายน้ำดี pH ราว 6.4–7.0 หน้าดินลึกไม่น้อยกว่า 1 เมตร [1]
- พื้นที่ลุ่มต้องยกร่อง ดินเปรี้ยวจัดต้องใส่ปูนก่อนปลูก และควรปลูกห่างมะพร้าวต้นสูงเพื่อไม่ให้ผสมข้ามพันธุ์
ฝน อุณหภูมิ ความชื้น และแสง
| ปัจจัย | ค่าที่เหมาะสม | ถ้าไม่ได้ |
|---|---|---|
| ฝน | ไม่น้อยกว่า 1,500 มม./ปี ตกสม่ำเสมอทุกเดือน | แล้งติดต่อกัน 3 เดือน (ฝนน้อยกว่า 50 มม./เดือน) ผลผลิตและปริมาณเนื้อลดลง |
| อุณหภูมิ | เฉลี่ยราว 27 °C (ช่วง 19–35 °C) | ต่ำกว่า 15 °C ต้นโตช้า ดอกตัวผู้ตัวเมียออกน้อย การผสมเกสรลดลง |
| ความชื้นอากาศ | ไม่ต่ำกว่าราว 70% | การผสมเกสรไม่ดี |
| แสงแดด | เฉลี่ยราว 5 ชั่วโมงต่อวัน | ต้นโตช้า ให้ผลน้อย |
กรมวิชาการเกษตรแนะนำให้เตรียมแหล่งน้ำอย่างน้อย 10% ของพื้นที่ปลูก [1] เพราะหน้าแล้งที่ยาวเป็นสาเหตุใหญ่ที่ทำให้มะพร้าว "ขาดคอ" คือมีช่วงที่ไม่มีผลให้ตัด ลมแรงและอากาศแห้งทำให้ใบเหี่ยว ใบหัก ควรปลูกไม้กันลมในช่วงแรกที่ต้นยังเล็ก [1]
ดินแบบไหนเหมาะ
- เนื้อดิน ดินร่วนหรือดินร่วนปนทรายที่อุ้มน้ำได้ดี ดินเหนียวใช้ได้ถ้าระบายน้ำดี ดินที่เหมาะที่สุดคือดินตะกอนแม่น้ำ ซึ่งสะสมอินทรียวัตถุและธาตุอาหารไว้มาก [1]
- ความเป็นกรดด่าง pH ราว 6.4–7.0 [1]
- ความลึก หน้าดินลึกไม่น้อยกว่า 1 เมตร ระดับน้ำใต้ดินลึกกว่า 2 เมตร รากมะพร้าวไม่ควรแช่น้ำ ที่ที่น้ำขังต้องยกร่อง [1]
สวนในเขตน้ำกร่อยของภาคกลาง เช่น บ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร เป็นดินเหนียวที่มีโพแทสเซียมสูง ซึ่งช่วยเรื่องความหวานและเนื้อของมะพร้าว [1] สวนที่ดอนในภาคอื่นจึงต้องดูแลเรื่องปุ๋ยโพแทสเซียมมากกว่า (บท ปุ๋ยมะพร้าวน้ำหอม)
ตรวจดินก่อนปลูก
ตรวจค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส โพแทสเซียม แคลเซียม แมกนีเซียม และเนื้อดิน ถ้าดินเป็นกรดให้หาค่าความต้องการปูนด้วย เก็บตัวอย่างดินที่ความลึก 0–30 และ 30–60 เซนติเมตร แปลงละราว 15 จุด แปลงย่อยไม่เกิน 30 ไร่ หลีกเลี่ยงจอมปลวก กองปุ๋ยคอก และจุดที่มีปุ๋ยตกค้าง คลุกเคล้าแล้วผึ่งในที่ร่ม ห้ามตากแดด ส่งตรวจราวครึ่งกิโลกรัม [1]
ส่งตัวอย่างดินเข้าตรวจวิเคราะห์ได้ที่ iLab (ilab.work) ดูวิธีเก็บตัวอย่างให้ถูกต้องได้ที่ วิธีเก็บตัวอย่างดินส่งตรวจ หรือสอบถามสถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน เมื่อได้ผลแล้วนำค่า pH อินทรียวัตถุ ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม มาใช้เลือกสูตรและอัตราปุ๋ยในคู่มือเล่มนี้
ดินเปรี้ยวจัด
บางพื้นที่ในภาคกลางเป็นดินเปรี้ยวจัด กรมพัฒนาที่ดินแนะนำให้ [2]
- ตรวจความเป็นกรด เพื่อคำนวณอัตราปูน คำแนะนำทั่วไปคือหว่านปูนฝุ่น (ปูนมาร์ล) ราว 1–2 ตันต่อไร่ให้ทั่วร่อง
- ขุดคูไม่ลึกเกิน 80 เซนติเมตร และไม่ขุดลึกถึงชั้นดินเลนที่มีสารไพไรต์ เพราะดินจะเป็นกรดมากขึ้น
- ขุดหลุมปลูกแล้วตากไว้ ราว 1 เดือน ก่อนปลูกผสมดินบนกับปุ๋ยหมักราว 25 กก.และปูนฝุ่นราว 2.5 กก.ต่อหลุม
อยู่ใกล้มะพร้าวต้นสูงไหม
ถ้าตั้งใจเก็บผลไปเพาะพันธุ์เอง ควรปลูกห่างจากมะพร้าวต้นสูง หรือปลูกในที่ปลอดมะพร้าวต้นสูง เพื่อป้องกันละอองเกสรจากต้นสูงมาผสม [1] สวนที่ซื้อต้นพันธุ์ทุกครั้งเรื่องนี้สำคัญน้อยกว่า แต่ยังควรรู้ไว้ก่อนเก็บผลไปเพาะ (บท เพาะและคัดต้นกล้ามะพร้าวน้ำหอม)
แหล่งอ้างอิง
- สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร (2562). การจัดการความรู้ (KM) เทคโนโลยีการผลิตมะพร้าวน้ำหอม. doa.go.th ↗
- กรมพัฒนาที่ดิน (กลุ่มวิจัยและพัฒนาการจัดการดินเปรี้ยว). แผ่นพับ การปลูกมะพร้าวน้ำหอมในพื้นที่ดินเปรี้ยวจัด. lddmordin.ldd.go.th ↗