ฟาร์มเกษตรดำเนินกิจการตั้งแต่ พ.ศ. 2551 (2008) ตั้งกระทู้
ขนาดตัวอักษร

บทที่ 14 · ช่วงที่ 4 แก้ปัญหาในแปลง

แมลงศัตรูอ้อย: หนอนกอ ด้วงหนวดยาว แมลงนูนหลวง ปลวก และเพลี้ยพาหะโรคใบขาว

อาการที่เกิดจากหนอนกออ้อย ด้วงหนวดยาว แมลงนูนหลวง ปลวก และเพลี้ยจักจั่นพาหะโรคใบขาว ช่วงที่ระบาด และการจัดการ

ทำเมื่อไหร่: ตรวจไร่ทุก 2 สัปดาห์ ปรับปรุงล่าสุด

สรุปสั้น

  • ศัตรูที่อยู่ใต้ดิน เช่น ด้วงหนวดยาวและแมลงนูนหลวง ทำให้ตอตายเป็นหย่อม เห็นอาการเมื่อเสียหายไปแล้ว ต้องป้องกันตั้งแต่ตอนรื้อปลูกและช่วงตัวเต็มวัยออกหลังฝนแรก
  • หนอนกอเจาะยอดและลำ ทำให้หน่อตาย ลำเบา และเป็นทางให้โรคเน่าแดงเข้า
  • เพลี้ยจักจั่นเป็นพาหะโรคใบขาว แต่การคุมโรคต้องเริ่มที่ท่อนพันธุ์สะอาด
บทนี้ยังไม่มีภาพประกอบ

เราจะเพิ่มภาพถ่ายแมลงและอาการจริงในภายหลัง ระหว่างนี้ ถ้าพบกอแห้งตายเป็นหย่อม ให้ขุดเหง้าดูหนอนในดิน แล้วถ่ายภาพไปถามนักส่งเสริมหรือเจ้าหน้าที่เกษตร

หลักคิดก่อนใช้สาร

  1. ระบุให้ได้ว่าเป็นอะไร กอแห้งตายอาจเกิดจากด้วงหนวดยาว แมลงนูนหลวง ปลวก โรค หรือแล้ง ต้องขุดดู
  2. แมลงใต้ดินจัดการด้วยการพ่นบนใบไม่ได้ ใช้การไถเก็บตัวอ่อนตอนรื้อปลูก การจับตัวเต็มวัย และชีวภัณฑ์
  3. ถ้าต้องใช้สาร ใช้เฉพาะสารที่ฉลากระบุแมลงชนิดนั้นในอ้อย ตามอัตราบนฉลาก และปรึกษานักส่งเสริมหรือเจ้าหน้าที่เกษตร

หนอนกออ้อย

  • อาการช่วงหน่อเล็ก: ใบยอดของหน่อเหี่ยวแห้ง ดึงหลุดง่าย เรียกว่า “ยอดตาย” พบมากในหน้าแล้ง
  • หนอนกอยอด: เจาะยอดลำ ทำให้ยอดตายและแตกตาข้างเป็นพุ่ม
  • หนอนเจาะลำ: มีรูและขุยตามปล้อง ลำเบา ค่า CCS ลด และเป็นทางให้เชื้อโรคเน่าแดงเข้า
  • จัดการ: ใช้ท่อนพันธุ์ที่ไม่มีหนอน ตัดหน่อที่ยอดตายพร้อมหนอนไปทำลาย ปล่อยแตนเบียนไข่ (Trichogramma) ซึ่งโรงงานและหน่วยงานหลายแห่งส่งเสริม ไม่ใส่ไนโตรเจนเกิน

ด้วงหนวดยาวอ้อย

  • อาการ: หนอนตัวใหญ่สีขาวครีมเจาะกินเหง้าและโคนลำใต้ดิน กอแห้งตายเป็นหย่อม ลำหักล้มง่าย อ้อยตอแตกไม่ขึ้น
  • วงจร: หนอนอยู่ในดินนาน ตัวเต็มวัยออกจากดินหลังฝนตกหนักครั้งแรกต้นฤดูฝน แล้วผสมพันธุ์และวางไข่ในไร่
  • จัดการ:
    • ช่วงฝนแรก จับตัวเต็มวัยที่ออกจากดินในช่วงเย็นถึงค่ำ ทำพร้อมกันทั้งพื้นที่
    • ตอนรื้อตอเพื่อปลูกใหม่ ไถแล้วเก็บหนอนที่ขึ้นมากับดินไปทำลาย
    • ใช้ชีวภัณฑ์เชื้อราเขียว (เมทาไรเซียม) ตามคำแนะนำของหน่วยงาน
    • ไร่ที่ระบาดหนัก ปลูกพืชอื่นคั่นก่อนปลูกอ้อยใหม่

แมลงนูนหลวง

  • อาการ: หนอนตัวขาวงอเป็นรูปตัว C กัดกินรากอ้อยในดินทราย กอเหลือง เหี่ยว แล้วตาย ดึงกอขึ้นง่ายเพราะไม่มีราก
  • วงจร: ตัวเต็มวัยออกจากดินช่วงค่ำหลังฝนแรก บินไปกินใบไม้และผสมพันธุ์ แล้วกลับมาวางไข่ในดิน
  • จัดการ: จับตัวเต็มวัยช่วงที่ออกจากดินพร้อมกันทั้งพื้นที่ ไถพลิกดินตากแดดก่อนปลูกให้นกและแดดกำจัดหนอน ใช้ชีวภัณฑ์ตามคำแนะนำของหน่วยงาน

ปลวก

  • อาการ: กัดกินท่อนพันธุ์ในดินจนตาไม่งอก กัดกินเหง้าและโคนลำในหน้าแล้ง
  • จัดการ: ปลูกเมื่อดินชื้น ใช้ท่อนสด เก็บเศษไม้และตอไม้ที่เป็นแหล่งปลวกออกจากไร่ อ้อยที่ได้น้ำพอถูกทำลายน้อยกว่า

เพลี้ยจักจั่นพาหะโรคใบขาว

  • เป็นแมลงตัวเล็ก กระโดดและบินเร็ว ดูดกินน้ำเลี้ยงจากอ้อยที่เป็นโรคใบขาวแล้วไปถ่ายเชื้อให้กออื่น
  • การพ่นสารฆ่าแมลงเพื่อคุมเพลี้ยอย่างเดียวไม่สามารถหยุดโรคได้ หัวใจคือ ท่อนพันธุ์สะอาด และขุดกอที่เป็นโรคทิ้งทันที เพื่อไม่ให้มีแหล่งเชื้อในไร่ (บท โรคอ้อย)

หนู

  • อาการ: ลำอ้อยถูกกัดแทะที่โคน ลำล้มและแห้ง มักเสียหายมากในไร่ที่รกและใกล้ป่าหรือแหล่งน้ำ
  • จัดการ: ทำความสะอาดขอบไร่ ลดที่หลบซ่อน ใช้กับดัก และทำพร้อมกันทั้งพื้นที่

แหล่งอ้างอิง

  1. กรมวิชาการเกษตร. แมลงศัตรูอ้อยและการป้องกันกำจัด (หนอนกอ ด้วงหนวดยาว แมลงนูนหลวง).
  2. Hanboonsong, Y. et al. (2006). Transmission of sugarcane white leaf phytoplasma by Yamatotettix flavovittatus, a new leafhopper vector. Journal of Economic Entomology 99: 1531–1537.
  3. สำนักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ำตาลทราย. การใช้แตนเบียนและชีวภัณฑ์ควบคุมแมลงศัตรูอ้อย.